VREEMDE PAKJES OP EEN VLIEGVELD

Het schone avontuur rond de uitvinding van ingenieur Jefferson begon omdat de zuinige Jan Prins het verdomde om samen met zijn iets minder zuinige vriend Arie in Amerika een dure binnenlandse vlucht te nemen.

Dat zat zo. De zomervakantie was net begonnen en Arie was op bezoek bij Jan om plannen te maken voor een zeiltocht. Jans vader, een gepensioneerde kolonel, was in zijn werkkamer druk bezig na te gaan waarom Napoleon zijn laatste veldslag had verloren toen plotseling de telefoon ging. Normaalgezien was het de taak van Marianne, de huishoudster, om naar het toestel te snellen. Marie was echter voor een paar dagen op bezoek bij een vriendin in Groningen, zodat de kolonel grommend opstond en zelf de hoorn opnam. “Prins hier.”

Aan de andere kant van de lijn begon iemand te kwetteren. De kolonel luisterde beleefd maar ongeduldig, zei een paar keer kort “ja” en “nee”, legde de hoorn naast het toestel en brulde: “Jaaaan!”

Jan Prins, de zoon des huizes, wist dat zijn vader niet over de nodige capaciteiten beschikte om lang te wachten, en stond meteen op van de tafel waarop een grote kaart van Nederland lag uitgespreid. Zijn vader kwam hem al tegemoet gelopen. “Het is dat vriendje van je, die Amerikaan. Bob heet hij toch? Hij moet je dringend spreken.”

Arie keek nieuwsgierig op. “Bob zegt u? Benieuwd wat die te zeggen heeft.”

De kolonel keek Arie fronsend aan. “Vast niet veel goeds. Ik ken dat. Jullie gaan even zeilen op de wadden en het volgende wat ik hoor is dat er op Rottumerplaat een complete volksopstand is uitgebroken.”

“Rottumerplaat is onbewoond” merkte Arie voorzichtig op.

“Pah! Alsof jullie je daardoor laten tegenhouden!”

In de gang klonken snelle stappen. Jan kwam opgewonden de kamer weer binnen. “Laat dat zeilen maar zitten, Arie! Bob heeft een klusje voor ons. We moeten meteen vertrekken!”

“Naar Amerika?” vroeg Arie. 

Jan knikte. “Aberdeen. Ligt in de staat Mississippi.”

“Mississippi, dat is toch een rivier?” vroeg Arie. 

“Uiteraard” zei Jan. “Maar dus ook een staat. Maakt deel uit van de Verenigde Staten sinds het begin van de negentiende eeuw. Ligt aan de zuidkust. Iets meer dan de helft van de mensen is er zwart.”

De kolonel mengde zich in het gesprek. “Geweldig interessant allemaal, maar wat gaan jullie daar doen, als ik vragen mag?”

Jan krabde aan zijn neus. “Tja, dat weet ik eigenlijk nog niet. Bob zou het ons allemaal wel uitleggen als we daar zijn, zei hij.”

“Leuke vriendjes hebben jullie!” blafte de kolonel. “Orders geven zonder uitleg!”

Arie dacht bij zichzelf dat zoiets bij het leger wel vaker voorkomt, maar het leek hem verstandig die gedachte voor zich te houden. Hij zei: “Al een geluk dat we allebei onze koffer al gemaakt hadden voor de zeiltocht.” Hij wendde zich tot de kolonel. “Vindt u het goed dat ik even naar Schiphol bel om te vragen wanneer er een vliegtuig naar Amerika gaat?”

De kolonel draaide zijn hoofd met een ruk naar Arie. “Ha! Die boten van je vader zijn je zeker te langzaam, hé? Ongedurige jeugd, leert niet meer wat wachten is. Naar die telefoon, mars!”

Arie haastte zich de kamer uit, blij dat hij aan een verdere tirade van de eigenzinnige kolonel kon ontsnappen. Hij had inderdaad geen zin in een wekenlange tocht over de oceaan, hoe mooi de schepen van zijn vader, eigenaar van de beroemde Roos-rederij, ook mochten zijn. Achter hem hoorde hij hoe Jan onderworpen werd aan een lange reeks geboden en verboden. 

Een vriendelijke juffrouw vertelde Arie dat het eerstvolgende vliegtuig naar Amerika zou vertrekken die avond om negen uur. Er was nog plaats. Arie bestelde twee kaartjes en keerde terug naar de woonkamer. Daar was de kolonel nog steeds aan het woord. 

“…En denk eraan: water altijd koken als je ervan drinkt, zelfs al komt het uit de kraan” zei de kolonel. “Het water is hier in Nederland al niet te vertrouwen, maar buitenlands water…”  Hij viel stil toen Arie binnenkwam. 

Arie maakte een beleefde buiging. “Het zal u plezieren te vernemen dat het water van de Atlantische Oceaan ons volledig bespaard blijft,” meldde hij, “want ik heb zonet twee kaartjes besteld voor een vlucht naar Amerika. Vertrekt vanavond om negen uur op Schiphol.” 

Jan keek zijn vader vragend aan. 

“Vooruit dan maar” zei de kolonel. Maar denk erom: je moet terug zijn als de school weer begint!”

“Ja, pa” zei Jan. 

“En elke avond om negen uur naar bed!”

“Ja, pa” zei Jan. 

“En elke dag schone sokken aan!”

“Ja, pa” zei Jan.

Daarmee was het repertoire van de kolonel voorlopig uitgeput. Jan en Arie zorgden ervoor dat ze zo snel mogelijk wegkwamen, voor Jans vader weer een nieuwe rij voorschriften zou bedenken. Ze haalden allebei opgelucht adem toen ze buiten stonden. “Wat doen we nu?” vroeg Jan. Hij keek bedenkelijk naar de lucht, die er dreigend uitzag. “Het duurt nog een paar uur voor ons vliegtuig vertrekt.”

“Laten we alvast een taxi naar Schiphol nemen” stelde Arie voor. “Daar zijn genoeg broodjeszaken waar je een paar uur kan gaan zitten. Kunnen we meteen uitvissen hoe we tot in Aberdeen geraken, want die vlucht van Schiphol brengt ons maar tot in New York. Trouwens, weet je nog meer over dat Aberdeen?”

Die vraag leidde Jans aandacht wat af, zodat hij vergat te protesteren tegen Arie’s voornemen een dure taxi te nemen.  

“Bon heeft me snel een en ander verteld over Aberdeen” zei Jan. “Er zijn verschillende stadjes in Amerika die zo heten. Het Aberdeen waar wij moeten zijn ligt een paar duizend kilometer ten zuidwesten van New York. Het is niet groot, maar er ligt wel een vliegveld in de buurt waar elke dag een paar kleine vliegtuigjes landen.”

Arie dacht na. “Klinkt niet bepaald opwindend. Ik vraag me af waarom Bob ons daarheen wil sturen.”

“Ik ook” zei Jan. “Morgenochtend staan we in New York. Met een beetje geluk zijn we ’s avonds in Aberdeen.”

Ze wandelden tot aan het station, waar ze een taxi namen. Die leverde hen keurig af aan de ingang van Schiphol, waar Arie meteen doorstoomde naar een ruime broodjeszaak met grote ramen, die uitkeken op een van de landingsbanen. Hij bestelde drie broodjes en twee cola’s. Toen Jan de prijslijst zag, beperkte hij zich tot een koffie. Hij verklaarde grimmig beslist niet méér te bestellen voor hun vliegtuig vier uur later zou vertrekken. Wel kocht hij voor zichzelf een nummer van Life, dat hij ging lezen terwijl Arie eropuit trok om uit te vissen hoe ze van New York in Aberdeen konden geraken. 

Het tijdschrift boeide Jan maar matig, maar hij had er nu eenmaal voor betaald en hij vond dat hij het dan ook maar helemaal moest uitlezen. Hij was net vastbesloten begonnen aan een artikel over Grace Kelly (die twee keer per week met haar privévliegtuig naar Nice vloog om daar nieuwe jurken te kopen) toen Arie hem op de schouder tikte. “Boeiende lectuur, Jantje? Je zag me niet eens aankomen.”

“Ik was aan het dagdromen over Franse jurken” zei Jan. 

Arie keek hem nieuwsgierig aan. Jan zuchtte. “Laat maar. Zorg er alleen voor dat je me tegenhoudt als ik ooit met een filmster wil trouwen.”

“Doe ik” beloofde Arie. “Zeg, ik heb eens geïnformeerd naar de binnenlandse verbindingen. Het goede nieuws is dat er inderdaad een vlucht gaat van New York naar Aberdeen, het slechte nieuws is dat het redelijk duur is.”

Jan werd meteen achterdochtig. “Hoeveel?”

Arie noemde de prijs. Jan stond met een schok recht. “Wat! Ze moesten blij zijn dat er iemand naar hun kleine snertstadje wil komen. Wat denken ze wel!”

“Rustig maar” suste Arie. “Ik vermoedde al dat je niet helemaal tevreden zou zijn, dus heb ik nog even verder gevraagd. Er gaat ook een bus. Die doet er twee dagen over, maar is wel drie keer  goedkoper. Dan wordt je er uiteindelijk uitgezwierd op hetzelfde kleine vliegveldje in de buurt van Aberdeen waar de binnenlandse vlucht heen gaat.”

Jan keek grimmig. “Dan doe ik dat. Arie, ga jij maar vast vooruit met die peperdure vlucht. Bob moet maar een paar dagen wachten.”

Arie zuchtte. “Je moet eens leren dat geld moet rollen, jongetje Prins. Zoals je wil. Ik zal een auto huren als ik ben aangekomen, en als jij dan twee dagen later aankomt op het vliegveld van Aberdeen dan kom ik je wel ophalen.”

Jan dook weer weg achter zijn tijdschrift. “Als je maar niet denkt dat ik zo’n volkomen overbodige huurauto ga bekostigen. Dat betaal je maar lekker zelf.”

“Best” zei Arie. Er stopt ook alweer een andere bus, eentje die van het vliegveld naar het centrum van Aberdeen gaat. Zo beter?”

“Hopelijk is dat niet al te duur” gromde Jan. 

Arie gaf geen commentaar en begon aan een nieuw broodje. Als Jan in een zuinige bui was, was hij toch niet voor rede vatbaar. 

Arie en Jan moesten nog een paar uur wachten, maar er gebeurde weinig noemenswaardigs. Jan bestelde na veel aarzelen een tweede koffie, Arie kocht een Nederlandse krant en sloeg een voorraad chocolade in. De KLM loodste hen snel en veilig de Atlantische Oceaan over, en na een saaie overtocht stonden ze de volgende ochtend in New York. 

“Eigenlijk best zonde dat we meteen verder moeten” zei Jan. “Ik zou best wel een tijdje willen blijven. Hier is zoveel te zien!”

“Dat doen we wel als we oud zijn” vond Arie. “Op avontuur gaan in New York is iets voor luie mensen. Het is geen kunst iets opwindends mee te maken in een stad die krioelt van de mensen. Wij slagen er in overal iets tegen te komen, zelfs op plaatsen waar weinig mensen zijn.”

“Of helemaal niemand” zei Jan. “Zoals op dat onbewoonde eiland.”

Ze praatten nog wat over de voor- en nadelen van grootsteden. Ondertussen wachtten ze op de bus die Arie naar een klein vliegveld zou brengen. Toen Arie weg was, liep Jan naar de andere kant van het grote vliegveld. Daar nam hij even later de bus die twee dagen later in Aberdeen zou zijn.

Niemand gaat twee dagen lang in een bus zitten als hij genoeg geld heeft om diezelfde reis in een vliegtuig te maken… tenzij je Jan Prins heet, natuurlijk. Jans reisgenoten bestonden hoofdzakelijk uit mensen die na en eerste voorzichtige kennismaking honderduit begonnen te vertellen over allerlei onderwerpen waarover Jan nooit een gesprek zou beginnen met zijn vrienden, laat staan met mensen die hij niet kende. Het grootste deel van de reis bracht door door te slapen, of te doen alsof. Hij was dan ook prima uitgerust toen de bus twee dagen later eindelijk stilhield op de eindbestemming: het vliegveld van Aberdeen. 

Pas toen begreep Jan dat al zijn medepasagiers blijkbaar gezamenlijk een of andere reis geboekt hadden. Zijn bus stopte namelijk vlak naast een andere bus, en de andere passagiers stapten loom over terwijl de chauffeurs samen de koffers van de ene bus naar de andere sleepten. Na tien minuten waren beide bussen weer verdwenen. Jan bleef alleen achter op het grote vliegveld. Hij besefte op dat ogenblik nog niet dat zijn zuinigheid in dit geval meer zou opleveren dan een paar extra florijnen op zijn bankrekening; het was het begin van hun volgende avontuur!

Jan keek verveeld naar zijn horloge, om vervolgens zijn blik te laten dwalen over een uithangbord dat op een halfverroeste paal hing. Hij zuchtte. Het was kwart na twaalf ’s middags. Zijn bus was iets sneller geweest dan gepland. De bus naar het stadscentrum zou pas over drie uur komen.  

Jan draaide besluiteloos in het rond en tuitte zijn lippen. Het was warm, en het vooruitzicht nog een paar uur te moeten wachten stond hem niet erg aan. “Wat is hier de meest aangename plaats om een hele middag te wachten?” vroeg hij aan niemand in het bijzonder. Voor hem lag het vliegveld. De piloot van een toestel waarmee hij net geland was, liep met grote stappen rond zijn vliegtuig. Hij had duidelijk haast om weer op te stijgen. Zijn drie medepassagiers stonden dicht bij elkaar te wachten aan de asfaltweg, die links van Jan lag. Rechts zag Jan een groot gebouw dat duidelijk betere tijden had meegemaakt. 

De asfaltweg leek de enige verbinding tussen het vliegveld en de bewoonde wereld te zijn. Hoe ver Jan ook keek, naast de al genoemde bewijzen van menselijke activiteit zag hij alleen maar dorre, grijze grond met hier en daar plukjes gras. “Geen plek om je laatste liter benzine te verbruiken” bromde Jan bij zichzelf. “Als ik niet beter wist, zou ik denken dat er nooit iemand komt op dit vliegveld. Volgens mij wil iedereen alleen maar zo snel mogelijk hier vandaan. Lijkt warempel wel een spookstad.”

Hij stond nu al tien minuten te draaien aan het vliegveld, en in die tijd was er geen enkele wagen voorbijgereden. “Die Amerikanen hoeven vast niet zoveel geld als wij uit te geven om hun wegen te onderhouden”dacht Jan zuinig bij zichzelf. 

Het vliegtuig begon zachtjes te grommen, en reed even later langzaam op Jan toe. “Die piloot denkt vast dat hij me bang kan maken” zei Jan zachtjes tegen zichzelf, “maar hij weet natuurlijk niet dat ik al zowat de hele wereld ben rondgerausd en dat ik waarschijnlijk al meer vliegtuigen vanbinnen gezien heb dan hijzelf”. Jan bleef gewoon staan. Het toestel kwam steeds dichterbij… maar ging op het laatste ogenblik toch keurig de lucht in. Jan keek niet eens op. 

De drie wachtende passagiers volgden Jans voorbeeld. Ze keken niet op of om, en op Jan letten ze al helemaal niet. Jan zag dat ze met elkaar in gesprek waren. Nu ja, gesprek? Voor zover Jan het kon beoordelen was het eerder het soort beleefd uitwisselen van algemeenheden dat je wel vaker tegenkomt bij mensen die elkaar kennen… en toch weer niet. Je hebt de man naast je wel vaker gezien dus hem straal negeren zou onbeleefd zijn, maar je gaat hem nu ook weer niet vertellen dat je net een uitbundig feestje achter de rug hebt. Dat soort gesprek. “Komen hier wel vaker” luidde Jans conclusie. “Zakenlui, waarschijnlijk.” 

Het geronk van het vliegtuig was nog even te horen, maar al gauw was het weer volkomen stil rond het vliegveld. Daar kwam echter snel verandering in. Jan hoorde opnieuw geronk. Even nog dacht hij dat de piloot terugkeerde om nog eens te proberen hem de stuipen op het lijf te jagen… maar nee, dit klonk anders. Een auto misschien? Even later zag Jan in de verte een stipje op de weg verschijnen. Het stipje werd steeds groter, en ontpopte zich uiteindelijk tot een grote, groene Studebaker, die het overvloedige zonlicht feestelijk weerkaatste. “Allemachtig,” gromde Jan, “lijkt wel een fiks uit de kluiten gewassen lampion voor in de kerstboom!”

De lampion hield halt, opende zich en liet de zakenmannen instappen. De deur smakte dicht… en even later was Jan helemaal alleen. 

Jan keek naar de zon, die langzaam maar zeker tot tegen de heuveltoppen zakte. Het was inmiddels twee uur geworden. Jan probeerde in stilte uit te rekenen om hoe laat de zon helemaal zou verdwijnen en waar dat dan wel precies zou zijn, maar na een paar minuten gaf hij op. “Laat maar zitten,” mompelde hij bij zichzelf, “wat kan mij het ook schelen. Kom, ik ga eens kijken of er bij dat gebouw nog wat te beleven valt.” 

Jan vreesde dat de zakenlui wel in het gebouw gewacht zouden hebben als er wat te beleven was geweest… en zijn vrees bleek niet ongegrond. Toen hij dichterbij kwam, zag hij ramen zonder glas, spinnenwebben die bijna groter waren dan hijzelf, en kozijnen waar de verf van af bladderde. “Die kunnen wel een likje verf gebruiken” zei Jan. “Wat zeg ik, een likje? Eerder een hele pot verf. Een Olympisch zwembad verf!” 

Een Olympisch zwembad was helaas niet aanwezig, laat staan een dat gevuld was met verf, dus er zat voor Jan niets anders op dan het gebouw te aanvaarden in de staat waarin het zich bevond. Hij had schoon genoeg van het buiten wachten in de hitte, en redeneerde dat het binnen wellicht koeler zou zijn. Jan morrelde wat aan de dichtstbijzijnde deur, maar die gaf geen krimp. Jan zette een paar stappen achteruit tot hij de hele voorkant van het gebouw kon overzien. Een paar meter verder zag hij een uitnodigend raam waaruit het glas verdwenen was. Jan stapte erop af, zette zich af tegen de muur, en verdween met een soepele beweging naar binnen. 

Binnen was het een puinhoop. Jan kreeg de stellige indruk dat hij de eerste bezoeker sinds jaren was. Overal hing stof, aan de muren hingen vergeelde posters voor vakanties in landen die al vijf keer van naam veranderd waren, en doordat alle ramen vuil waren, was het alleen licht in de nabijheid van ramen waarvan het glas gesneuveld was. Jan snoof. Niet echt een verbetering… maar alla, het was tenminste een paar graden koeler. Hij veegde met zijn hand het stof van een stoel, keek met een vies gezicht minstens tien seconden naar het resultaat, maar ging dan toch maar zitten. Hij keek nog maar eens op zijn horloge. Tien na vier. 

Jan richtte zijn volle aandacht op de dichtstbijzijnde affiche, die een geweldige tijd beloofde in Zwitserland. Hij zou daar wellicht nog een hele tijd mee doorgegaan zijn… als hij niet voor de tweede keer die middag een auto had horen aankomen. Een auto van nu leek Jan interessanter dan een affiche van vroeger. Hij liep dus naar een raam-zonder-glas, en tuurde naar buiten. Hij hoefde niet lang te wachten… even later zag hij inderdaad een auto verschijnen, een rode Chevrolet. De wagen zwenkte af, en kwam tot stilstand midden op de landingsbaan. 

Jan vond het maar vreemd. “Waarom stopt die wagen niet aan de rand van het vliegveld?” vroeg hij hardop. Vlak achter hem zoemde een mug, maar die kon Jan geen antwoord geven.  De man die nu uit de wagen stapte had dat zeker wel gekund, maar Jan vond het raadzamer de chauffeur even gade te slaan zonder zelf opgemerkt te worden. Hij onthield zich dus van verdere vragen, en werd zelf muisstil. Hij verkaste naar een raam-mét-glas, en maakte in het glas met een natte vinger een klein kijkgaatje. 

Dat Jan zich zo onzichtbaar maakte, was geen overbodige luxe. De chauffeur van de Chevrolet leunde nu tegen de motorkap, stak een sigaret op en begon daarna op z’n dooie gemak het vliegveld te bewonderen. Jan bleef kijken, zich afvragend wat de man van plan was. Die rookte rustig zijn sigaret op (hij deed er zeven minuten over, klokte Jan) maar keek ondertussen wel oplettend in het rond. Toen de sigaret helemaal op was, gooide hij de peuk op de grond. Daarna verdween hij met zijn hoofd in de wagen. Een paar tellen later kwam hij er weer uit… met een schop. “Hé?” zei Jan. Hij begreep er niets van. “Wat is die kerel van plan, wil hij soms een schoktest organiseren voor de vering van het volgende vliegtuig?” Jan zorgde ervoor niet al te luid te praten, maar hij hoefde zich geen zorgen te maken dat de man hem zou horen, want die was inmiddels aan het graven geslagen… en hij deed dat met grote overgave. Jan verbaasde zich over het verschil in energie. Net nog had de man volkomen rustig tegen zijn wagen geleund, nu groef hij of zijn leven ervan af hing. Dat soort mensen heb je wel vaker. Het ene ogenblik nog lui, het volgende een toonbeeld van ijver.

De man groef enkele minuten voort, tot hij een kleine put geschapen had van ongeveer twintig bij dertig centimeter die zowat een halve meter diep was. Toen veegde hij het zweet van zijn voorhoofd. Hij keek een paar seconden naar zijn werk en haalde daarna iets uit de Chevrolet. Een bruin pakje, zag Jan. De man legde het pakje in het gat dat hij gegraven had, nam de schop weer vast en gooide het gat toe. Toen hij daarmee klaar was, stampte hij met zijn voeten de mulle grond aan. Hij gooide de schop in de koffer, stapte in en reed zonder omkijken weer weg. 

“Allemachtig” riep Jan uit (daarmee de mug opschrikkend die nog steeds rond zijn hoofd zoemde). “Wat…” hij kwam niet verder. Het was ook te zot voor woorden. Jan wist één ding: hij moest en zou weten wat er in dat pakje stak. Hij liep weer terug naar het raam dat hij eerder al gebruikt had om binnen te klimmen, en wurmde zich weer naar buiten. Daarna stond hij even stil om zijn kleren af te kloppen. Hoe nieuwsgierig hij ook was, hij nam er de tijd voor. Dat zou hij zich de daaropvolgende dagen nog beklagen, want hij was nog steeds bezig zijn plunje op te kalefateren toen hij enkele minuten later voor de zoveelste keer die middag motorgeronk hoorde. “Die is vast iets vergeten,” zei Jan tegen zijn mug, “wedden dat dat onze dappere delver van zonet is?”

Het geronk werd sterker, en Jan begon te vermoeden dat het geronk wel eens veroorzaakt zou kunnen worden door iemand anders dan de dapper delvende chauffeur… want wat hij hoorde was geen auto, maar een vliegtuig. Jan keek zuchtend naar zijn kleren – hij moest alleen nog één schoen doen, daarna was hij weer toonbaar geweest – en hij werkte zich opnieuw naar binnen. Je wist maar nooit wat voor vreemde toeren er nu weer zouden volgen, redeneerde Jan… beter om jezelf dan wat verdekt op te stellen. Hij wachtte rustig af tot hij een klein, éénmotorig vliegtuigje in het vizier kreeg. Het cirkelde enkele keren om het vliegveld heen, en bereikte dan verrassend snel de begane grond. 

Na enkele seconden zwiepte een deur open, en stapte de piloot naar buiten. Een kalende, magere man. Jan schatte hem op een jaar of vijftig. De man leunde met zijn rug tegen een wiel van zijn vliegtuigje, graaide in zijn broekzak en haalde er een sigaret uit. Hij rook er even aan, draaide het kleinood minstens drie keer rond, en haalde pas daarna een aansteker tevoorschijn, waarmee hij de sigaret secuur aanstak. Daarna nam hij uitgebreid het vliegveld in zich op. Hij deed dat minstens even uitgebreid als de eerste man dat even eerder gedaan had, maar hij was duidelijk minder op zijn gemak. Hij sprong minstens een halve meter de lucht in toen een vogel luid kraaiend overvloog. 

Jan keek met stijgende verbazing naar het tafereel dat zich voor zijn ogen afspeelde. “Welkom op de luchthaven, een attractiepark waar u uitgebreid kunt genieten van het steeds veranderende uitzicht, onder het genot van een prima sigaret” spotte hij. Maar Jan spotte niet alleen… Jan dacht ook na. Er was iets vreemds aan de hand met de man die dat pakje begraven had, en deze tweede man gedroeg zich minstens even interessant. Wie vliegt er nu van god-weet-waar naar een volkomen verlaten vliegveld om daar rustig een sigaret op te steken? 

Met de sigaret was het inmiddels afgelopen, zag Jan. De man gooide het peukje op de grond, zette er zijn voet op en keek daarna enkele seconden naar het resultaat. Vervolgens verdween hij weer in het vliegtuig… om enkele seconden later alweer op te duiken, met… een schop. 

“Verhip,” zei Jan, “gaat hij ook al graven?” 

Dat deed de man inderdaad. Hij liep enkele minuten lang in rechte lijnen over het vliegveld – hij kijkt uit naar mul zand, om te weten waar die eerste vent dat pakje begraven heeft, dacht Jan – en kwam uiteindelijk tot stilstand bij een plek waar hij begon te graven. Hij deed dat nogal onhandig, zodat hij bij elke spadesteek haast evenveel zand in het langzaam groeiende gat stortte als hij eruit haalde. “Dat kan even duren,” zei Jan tegen zichzelf, “het is dat ik niet rook, anders zou ik willen dat ik zelf een sigaret had.” Hij bleef echter oplettend kijken terwijl de man een gat groef dat dan toch langzaamaan groter werd… tot hij op den duur het pakje vond dat daar eerder die middag verstopt was. Hij woog het in zijn armen, droeg het dan het vliegtuig in, en kwam dan pas terug om het gat weer dicht te maken. Toen hij daarmee klaar was, stapte hij weer in het vliegtuig en steeg op. Jan keek het vliegtuigje na, terwijl het steeds meer achter de wolken verdween. “Jammer dat hij niet even dit gebouw is binnengekomen om een praatje te maken,” dacht Jan bij zichzelf, “ik kan wel wat vragen bedenken die ik hem had willen stellen. Ik mag dan geen improvisatie-genie zijn als spekwonder Roos, maar op basis van de scène die ik juist gezien heb, zou zelfs mijn grootmoeder een boeiend interview kunnen afnemen.” 

Na het formuleren van die gedachte ging Jan verder wachten op zijn bus. Spekwonder Roos zou de geheimzinnige piloot de komende tijd nog uitgebreid aan de tand voelen, maar dat kon Jan op dit ogenblik nog niet weten. 

“Snap jij dat nu,” vroeg Arie aan Bob, “begrijp jij ook maar een halve biet van de manier waarop de hersencellen van onze vriend Jan functioneren? Om een kwartje uit te sparen gaat hij gaat twee dagen in een warme bus door de woestijn rijden, terwijl wij hier heerlijk zitten te tafelen.” 

Bob gaf geen antwoord. Hij was volkomen verdiept in een stripboek, zodat Arie’s opmerking, net zoals de grote eetzaal van het hotel waar ze die ochtend hun intrek hadden genomen, nauwelijks tot hem doordrong. Dat Bob geen antwoord gaf, deerde Arie niet; hij richtte dan weer al zijn aandacht op de menukaart die hij in zijn handen had. De ober liep op hem toe en bleef op twee meter afstand beleefd wachten. Arie wenkte de man naderbij. “Goedemiddag” wenste hij. “Ik zou graag twee fazanten en drie borden ossensoep bestellen.” 

De ober keek onverstoorbaar, krabbelde iets in een notaboekje en liep weg. 

Bob riep de ober na. “Ik zou graag ook nog wat bestellen” zei hij. De ober knikte. “Mijn fout, meneer. Ik ging ervan uit dat de jongeman voor u beiden besteld had.” Bob zuchtte dramatisch. “Dat dacht ik vroeger ook, maar mijn vriend is op zijn eentje verantwoordelijk voor de hongersnood in Afrika en heel Noord-Amerika” lichtte hij de ober in. Die trok één wenkbrauw op, probeerde nog even zich te beheersen, maar zei dan toch: “Ik wist niet dat er hongersnood was in Noord-Amerika.” 

Bob keek hem aan met een dramatische blik. “Wat wil je, hij is hier nog maar net. Ik zou maar beginnen hamsteren als ik jou was… maar hopelijk kan er eerst voor mij nog een vissschotel van af.” De ober repte zich terug naar de keuken. 

“Ik wist niet dat jij er rekening mee hield dat er in Amerika ooit hongersnood zou kunnen zijn” zei Arie, die verlekkerd bleef kijken naar de menukaart, zich afvragend wat hij nog als toetje zou nemen. “Waren de Verenigde Staten van Amerika niet perfect volgens jou?” 

Bob liet zijn strip even zakken en keek naar Arie (of beter gezegd, hij keek naar de menukaart waarachter de massa Roos verborgen zat). “Geen enkel land is opgewassen tegen natuurrampen” verklaarde hij kort. Daar kon Arie het mee doen… en hij had het te druk met de menukaart om een snedig antwoord te verzinnen. 

Een halfuur later hadden Bob en Arie hun honger gestild. “Nu moet je me toch eens vertellen waarom jouw vader ons zo nodig hier moest hebben” begon Arie. “Meestal worden we door onze vaders met brieven, telefoontjes, telegrammen en diplomatieke gezagsdragers achternagezeten met de boodschap zo snel mogelijk naar huis te komen om dan onder hun toeziend oog aan de slag te gaan in een of anders slaapverwekkend bedrijf waar nooit eens iemand de directeur gijzelt, de koffiejuffrouw afperst of geheime plannen naar minder bevriende naties smokkelt… en nu wil jouw vader ons met een klusje opzadelen. Hoe zit dat?”

Bob liet zijn stripverhaal zakken en krabde aan zijn neus. “Tja… Het is een vreemd verhaal. Het draait allemaal rond Jefferson… Ingenieur Carl Jefferson. Hij werkt nu vier jaar voor de Williamson Company, het bedrijf van een vriend van mijn vader. Dat bedrijf is gevestigd in Aberdeen…” 

Arie onderbrak hem. “Ach zo, heeft pa Evers kennissen in Schotland?”

Bob keek verbaasd. “Welnee, hoe kom je daarbij? Er zijn verschillende plaatsen die Aberdeen heten… maar die liggen allemaal keurig in de States.”

Arie zweeg. Hij wilde het verhaal van Bob horen, en besloot hem niet uit te leggen dat hij bij de naam Aberdeen in de eerste plaats dacht aan een Schots stadje met die naam. Hij wist wel, dat Europese immigranten vroeger de gewoonte hadden nieuwe vestigingen in Amerika de naam te geven van de plaats in Europa waar ze vandaag kwamen. Arie maakte daarom een vaag handgebaar. “Laat maar. Ga verder, Bob.” 

Bob sprak verder. “Dat bedrijf van Williamson is gespecialiseerd in alles wat met luchtdruk te maken heeft. Het bedrijf maakt duikbenodigdheden… duikerspakken, maar ook dingen als dieptemeters, drukmeters, duikbrillen… ze maken zelfs snorkels voor kinderen. Het bedrijf is in handen van ene Peter Williamson… maar dat heeft voor ons geen belang, wij hebben alleen te maken met de vriend van mijn vader, Sam Simpson.”

“Fijn,” zei Arie. “Wat leuk voor ons, en voor de heer Simpson al helemaal. Ga verder.” 

Bob keek even verstoord naar Arie, vroeg zich een seconde af of zijn vriend hem zat uit te lachen, maakte zich toen de bedenking dat hij dat toch nooit helemaal zeker zou weten, en ging verder. “Die Simpson heeft een hoge positie in het bedrijf… hoog genoeg om zo’n beetje zelf te kunnen beslissen wat hij doet zolang het bedrijf niet failliet of in de fik gaat. Het was zijn idee om Jefferson een aantal jaar geleden in dienst te nemen. Eerst hield hij zich bezig met wat kleine projecten, maar de laatste tijd is hij meer en meer bezig met het ontwikkelen van een nieuw type compacte decompressiekamers voor amateurduikers. Jefferson is er blijkbaar van overtuigd dat daar toekomst in zit.”

“Zoiets bestaat toch al?” zei Arie.

“Hangt ervan af wat je met compact bedoelt” gaf Bob toe. “Als ik het goed begrepen heb, is het de bedoeling dat Jefferson een decompressiekamer ontwikkelt uit een materiaal dat je kan opplooien… rubber, plastiek of iets dergelijks. Hij doet er erg geheimzinnig over. De bedoeling lijkt zo’n beetje te zijn dat je je eigen decompressiekamer onder je arm mee kan zeulen naar het strand.”

“Wat gezellig” vond Arie. “Weer eens wat anders dan een windscherm. Wordt vast een nieuwe trend aan de Amerikaanse stranden.”

Bob keek Arie aan. “Waarom alleen Amerikaanse?”

Arie keek hem met wijd open ogen aan. “Maar Bob, je weet toch wel dat zeeën in Europa veel minder diep zijn? Daarom zijn zwembandjes bij ons veel minder populair dan bij jullie.”

Bob begreep dat Arie hem weer eens in de val had laten lopen, en ging verder met zijn verhaal. “Goed, Jefferson is nu al drie jaar bezig met het ontwikkelen van een compressiekamer voor handige doe-het-zelvers, en er was net eindelijk wat concreets. Jefferson had maanden in zijn eentje zitten zwoegen in zijn laboratorium, en eind vorige maand zei hij dat het prototype eindelijk klaar was. Hij is de volgende dag meteen met zijn hele gezin naar een meertje ergens in de buurt getrokken om het ding daar eens uit te testen. Hij was er nogal positief over achteraf. Het leek erop dat de investering eindelijk beloond zou worden…”

“Zou…” herhaalde Arie nadenkend. Bob knikte. “Zou. Drie dagen later werd er ingebroken in de fabriek. Prototype weg, alle aantekeningen ook weg. Helemaal foetsie.”

“Jullie moeten eens bij ons komen kijken” stelde Arie voor. “Aan onze kant van de oceaan hebben we al yale-sloten.” 

Bob liep er alweer in. “Dacht je dat wij dat soms niet hadden?” vroeg hij. “Die fabriek heeft een nachtwaker, een infraroodalarm en sloten zo groot dat het wel kanalen lijken.”

Arie keek Bob goedkeurend aan. “Ik ben trots op je, Bob” zei hij. “Je maakt zowaar grapjes in het Hollands. Zie je wel dat Amerikanen ook verstandig kunnen zijn… Je moet ze alleen vaak genoeg in contact brengen met een Europees stelletje ongeregeld.” 

Die uitdrukking kende Bob dan weer niet, dus hij zweeg. En dat was misschien maar goed ook, want Arie had inmiddels ook vijf toetjes achter de kiezen, en stond nu scherp genoeg om te reageren op de opmerkingen van wel tien Bob Eversen tegelijkertijd. 

Arie staarde verlangend naar het tafeltje naast hem, waar een man die verborgen zat onder een grijze flaphoed traag een omelet at. “Wat is eigenlijk het probleem?” vroeg hij. “Aantekeningen weg. Jammer. Machtig mooi stuk speelgoed weg. Ook jammer. Men neme één kopie van de aantekeningen, men make nieuw stuk speelgoed, nog machtiger dan het vorige… probleem opgelost, lijkt mij.”

“Zo eenvoudig is het niet” zei Bob. Kopieën zijn er niet… en zonder die aantekeningen kan er ook geen nieuw prototype gemaakt worden. Jefferson heeft meer gedaan dan iets in elkaar steken met wat spullen van de plaatselijke bouwmarkt… zowat elk schroefje heeft hij zelf ontworpen, gaande van de chemische samenstelling tot de vorm. Zit jaren werk in.”

De man naast hen had de omelet inmiddels naar binnen gewerkt. Arie keek Bob weer rechtstreeks aan. “Dan is het jammer dat de heer Jefferson van al die jaren niet één middag heeft doorgebracht bij een kopieermachine, lijkt mij.” 

Bob maakte een ongeduldig gebaar. “Dat is het zeker, dikke. Maar daar schieten we nu niets mee op. Onze opdracht is eenvoudig… vind de aantekeningen. Graag inclusief prototype.”

Arie keek hem nadenkend aan. “En waarom moeten wij dat opknappen? Dit lijkt mij een prima zaakje voor de politie. Federal Police, State Police, of hoe al die verschillende korpsen bij jullie ook mogen heten.” 

Bob schudde zijn hoofd. “Dat dacht ik eerst ook, maar dat wil Simpson niet. Hij is machtig blij met zijn verantwoordelijke positie en hij wil er niet aan denken wat zijn baas met hem zou dan als hij te horen krijgt dat er niet wat voorzichtiger omgesprongen is met onze brave ingenieur Jefferson en zijn kostbare werk.”

Arie zuchtte. “Weet je, er is iets dat me al de hele tijd niet lekker zit. We weten allebei dat water geweldig veel druk uitoefent. Dat merk je al in het zwembad. Dus hoe wil ingenieur Jefferson, in naam van alles wat redelijk is, uit materiaal dat zo soepel is dat je het kan opplooien iets in elkaar steken dat bedoeld is om op grote diepte te gebruiken?”

Bob keek ongemakkelijk. “Daar heb ik me ook al suf over lopen piekeren.”

“En Jefferson… die is momenteel gewoon aan het werk in de fabriek, alsof er niets aan de hand is?” vroeg Arie.

“Dat niet” gaf Bob toe. “Simpson heeft hem gezegd dat hij maar beter even vakantie kan nemen. Ik denk dat hij toch even wil nadenken wat hij nu moet doen met Jefferson.”

“Secretaresse geven” zei Arie. “Eentje met een hele stapel carbonpapier.” Hij keek nadenkend. “Ik had die uitvinding wel eens willen zien. Als er een uitvinding is, tenminste.” Daarna roffelde hij met zijn vingers op de tafel. “Fijn” verklaarde hij, “eindelijk een eenvoudige opdracht. We wachten tot Jan er is, en dan gaan we in heel Aberdeen briefjes posten dat we padvinders zijn die papier ophalen, en of mensen alsjeblieft zo snel mogelijk al hun handgeschreven wetenschappelijke notities aan ons willen overhandigen. Eitje!” Hij rechtte zijn rug. “Eitje… dat brengt me op een idee. Waar is die ober?”  

De bus die Jan van het vliegveld naar Aberdeen moest brengen, had duidelijk betere tijden gekend. Jan was al een beetje verkreukeld uit het vliegtuig gestapt, maar hij had het gevoel dat deze busrit hem definitief zou omtoveren in het menselijke equivalent van een blaadje papier dat eerst in elkaar gefrommeld en vervolgens weer platgestreken is. Hij was dan ook erg opgelucht toen de bus een bordje voorbijdenderde waarop te lezen stond dat de stad Aberdeen hem welkom heette. 

Jan rechtte zijn rug, en keek voor het eerst sinds de bus vertrokken was aandachtig naar wat er door zijn raampje te zien was. De lange, kaarsrechte weg die de bus enkele minuten lang gevolgd had, boog nu lichtjes af. De huizen die Jan eerst nog geregeld uit zijn ooghoeken had waargenomen, maakten plaats voor hoge bomen. Dat duurde even… maar niet lang. Al snel verschenen links en rechts kaarsrechte straten, waaraan grote huizen en fabrieken lagen. Op de hoek van de Meridian Street en de Commerce Street kwam de bus piepend tot stilstand. “Eindhalte” kondigde de chauffeur kortweg aan. Jan en de zes andere passagiers klauterden uit de bus. Een meisje praatte opgewekt met haar moeder over een verjaardagsfeestje. 

Jan zag dat de anderen duidelijk minder geleden hadden onder de rit dan hij. “Gehard in het zware leven” bromde hij. Terwijl hij uitstapte, richtte hij zich tot de chauffeur. “Ik moet naar twee vrienden van me, die hier in een hotel zitten. Weet u waar dat kan zijn?” De chauffeur keek hem nieuwsgierig aan. Hij vroeg zich duidelijk af wat deze jongen met zijn buitenlands accent hier met vriendjes kwam uitstukken. Hij keek de Commerce Street in. “Ze zullen daar ergens wel zitten” wees hij. “De Tombigbee verhuurt kamers… maar waarschijnlijk zitten ze in de Best Western, zoals de meeste toeristen die denken dat hier iets te beleven valt.” Jan maakte bijna een sprongetje van blijdschap. De chauffeur keek hem vreemd aan. Hij wist natuurlijk niet wat er door Jan heen ging toen hij hoorde dat Arie en Bob waarschijnlijk in de plaatselijke Best Western zaten. Jan wist dat het de naam was van een hotelketen die voor een billijke prijs kamers verhuurt aan wie geen nood heeft aan een duur hotel, of dat stomweg niet kan betalen… en het idee dat zijn vrienden voor één keer eens terecht gekomen waren in een hotel waar je niet een half fortuin moet neertellen om een nachtje in bed te liggen, maakte Jan zo blij dat hij bijna huppelend de richting uitliep die de chauffeur hem gewezen had. 

Jan hield het huppelen vol tot hij besefte dat hij zijn aandacht beter kon richten op het uitkijken naar het hotel. De chauffeur had hem wel de richting gewezen, maar de Commerce Street bleek een grote ader te zijn die zowat door heel Aberdeen leek te lopen, en na een tijdje begon Jan te vrezen dat hij misschien nog sneller bij het hotel geraakt was als hij er vanaf het vliegveld naartoe gelopen was. Die sombere gedachte verdween toen hij in de verte een groot, blauw bord zag opdoemen. Het leek Jan het soort bord om aan te duiden dat daar een hotel te vinden was, en dat bleek ook zo te zijn. 

Jan was inmiddels behoorlijk moe geworden, en sleepte zich met enige moeite naar de receptie. Hij deed nog even moeilijk over de prijs van de kamer, maar zag uiteindelijk in dat de receptionist niet op zijn eentje kon beslissen om hem korting te geven. Jan nam dankbaar zijn kamersleutel in ontvangst, en spoedde zich naar de kamer die erbij hoorde. Daar dook hij meteen de badkamer in, waar hij ruim drie kwartier verbleef, ondanks zijn grote honger. 

Toen Jan weer naar buiten kwam, zag hij er piekfijn uit. Tijd om te eten, vond Jan. Hij volgde de bordjes tot hij bij de eetzaal kwam. Die was op dat ogenblik verlaten… op Bob en Arie na. Arie was bezig aan een toetje – hij wist niet het hoeveelste, hij was de tel kwijtgeraakt – en het was Bob die Jan het eerste zag. Na de gebruikelijke hartelijkheden kreeg Jan een bord dampende spaghetti voor zijn neus. Terwijl hij met veel smaak de slierten naar binnen werkte, vertelde Bob opnieuw zijn verhaal. Toen hij daarmee klaar was, vertelde Jan aan Bob en Arie wat hij die middag mee had gemaakt op het vliegveld. “Is het niet erg” zei Arie hoofdschuddend. “Bob en ik leggen onze laatste centen op tafel en hebben een saaie burgermannetjesreis, hij daar vliegt bijna gratis de grote plas over en hij krijgt er een lekker mysterie bovenop.” Jan keek hem stug aan. “Jullie hadden kunnen meekomen” zei hij stroef. “Rustig maar” zei Arie. “Bob en ik zijn reuzeblij dat jij ons alvast een tweede mysterie bezorgd hebt, nog voor we aan het eerste begonnen zijn. Prins, Evers en Roos, voor al uw zaakjes waar een luchtje aan is. Altijd een groot aantal raadsels op voorraad!”

“Zonder dollen, Arie,” zei Bob, “ik vind het verhaal van Jan heel interessant, maar moeten we niet eerst achter die notities aangaan? Dat is toch waarom we hier zijn.” Arie knikte. “Zeker. We gaan erachteraan. Morgen, want nu ga ik maffen. Ik ben moe. Misschien heb ik zo weinig energie omdat ik niet voldoende gegeten heb. Ajuus.” Achter hem hief Bob zijn armen radeloos in de lucht.

VERRASSINGEN IN EEN DONKERE KAMER

De zon richtte haar stralen genadeloos op het dak van het Best Western-hotel in Aberdeen, Mississippi. Dat was bijzonder jammer voor Jan, Bob en Arie, want zij lagen vlak onder dat dak en het bleek niet dik genoeg om de hitte lang tegen te houden. Dat had ook zo zijn voordelen… de drie vrienden waren al vroeg op en snakten naar een beetje actie, of welk excuus dan ook waarmee ze naar buiten konden gaan. Op de kamer van Jan hielden ze krijgsberaad. “Goed jongens, wat doen we?” stak Bob van wal. 

“Auto” zei Arie meteen. “We hebben een auto nodig.” Achter hem begon Jan te kreunen. “Een grote zeker, ik hoor je al afkomen.” 

Arie keek hem aan met zijn grote, blauwe ogen. “Helaas is dat nodig. Het spijt me, Jan.” 

Jan keek hem ongelovig aan. “En waarom dan wel?” Arie keek naar het plafond, waar een paar muggen met zweetdruppeltjes lusteloos een dansje deden. “Omdat, beste Jan, wij bij deze temperatuur zoveel zweet verliezen dat we in een kleine auto al na enkele minuten zouden verzuipen in ons eigen lichaamsvocht. In een grote kunnen we het misschien nog een halfuur na elkaar uithouden, en dat is waarschijnlijk net genoeg om ons tot bij het dichtstbijzijnde treinstation te brengen, waarna wij ter bestemming gebracht zullen worden door een eersteklasserijtuig van de Amerikaanse spoorwegen, waarvan wij ter verfrissing alle raampjes zullen openzetten. Hoor je dat? Rijden met de trein. Goedkoper dan met de auto. Misschien.” 

Achter hem begon Jan een lange reeks protesten af te vuren over treinkaartjes, auto’s en het verband tussen gewicht en afgescheiden stoffen, maar Arie luisterde al niet meer. Hij liep naar de receptie, en toen Bob aanstalten maakte dezelfde richting uit te gaan, deed Jan maar hetzelfde. 

Het bleek niet voor de hand liggend om in een kleine plaats als Aberdeen een wagen te huren, en na een paar telefoontjes meldde de receptionist dat ze best naar Tupelo konden gaan, enkele kilometers verderop. Arie knikte. “Goed, kan u voor ons een taxi naar Tupelo regelen?” Arie hoorde achter zich een vreemd geluid. Eerst dacht hij dat het een aardbeving was, maar toen hij zag wie er achter hem stond, begreep hij dat het Jan was die stond te tandenknarsen. 

“Als je maar weet dat ik niet meega in die taxi’ zei Jan zodra Arie zich van de receptie had afgewend. Je mag die vethopen van je alleen naar Tupelo transporteren. Je weet dat je bij een taxi per persoon betaalt… Bob en ik wachten hier wel op je.” Bob keek nauwelijks op van die beslissing, hij vond het te warm om zich er druk in te maken. 

Arie haalde zijn schouders op. “Ik vind het best, jongetje Prins. Maar je weet wel wat dat betekent… ik ga onderweg de hele tijd zitten nadenken over leuke antwoorden die ik kan geven als jij weer eens zuinig moet doen. Probeer zelf ook maar een paar vondsten te bedenken, het is zo saai zelf altijd leuk te zijn en van iemand anders nooit wat van hetzelfde niveau te horen.” Jan keek Arie twee tellen zwijgend aan. “Stik!” zei hij. Arie veegde het zweet van zijn hoofd. “Dat zit er helaas dik in” zei hij somber. 

Een uur later was Arie terug, gezeten achter het stuur van een blauwe Packard. Jan keek ongelukkig. “Je hebt me daarstraks gezegd dat we een auto nodig hadden die de grootte heeft van een kleine tank,” zei hij tegen Arie, “maar wat je me niet verteld hebt, is waarom we überhaupt een auto moeten hebben.” 

Arie haalde zijn schouders op. “Man, we zijn hier nu, en wat mij betreft blijven we hier nog wel een weekje, want dit is een stukje van de Verenigde Staten waar we nog niet rondgerausd hebben. Wil je soms de hele tijd in je hotelkamer blijven zitten?” 

Jan leek de redelijkheid van dat antwoord in te zien. 

“Maar ik heb goed nieuws voor je, Prinsenjongetje” straalde Arie. “We gaan nu ingenieur Jefferson opzoeken, en daar hebben we geen auto voor nodig. Geen kleintje, en al helemaal geen grote. De man woont vlakbij.” 

“Waarom gaan we eigenlijk met hem praten?” vroeg Bob, terwijl ze op weg gingen. Jan keek naar Arie. Die snoof. “Gewoon… Eens luisteren wat hij te zeggen heeft. Je weet hoe dat gaat als je een verhaal via-via hoort… Iemand vergeet wat, een ander fantaseert er iets bij, en voor je het weet, zitten we drie maanden rond te banjeren op basis van een verhaal dat helemaal niet klopt. Jan knikte nadenkend. “Zit wat in.” 

Ze stapten enkele minuten zwijgend verder, tot ze voor een grote witte villa stonden. “Dit zou het moeten zijn” zei Bob. “Dit is het adres dat mijn vader me gegeven heeft.” 

Arie belde aan. Ergens diep in het huis klonk een indrukwekkende bel. De deur werd opengedaan door een dikke vrouw met veel sproeten en een grote haarspeld. Arie keek haar bewonderend aan. “Goedemiddag mevrouw” zei hij. “Is ingenieur Jefferson aanwezig?”

De vrouw schudde haar hoofd. “Heeft u een afspraak?”

Arie speelde verbazing. “Werkelijk, is hij niet thuis? Dat verbaast me, hij had nog zo gezegd… en ik vlieg vanavond weer naar huis, dat is bijzonder jammer…”

“U kan natuurlijk wachten tot hij straks thuiskomt” zei de vrouw behulpzaam.

Na een aantal beleefdheden zoals die worden uitgewisseld tussen mensen die elkaar niet kennen, liet de vrouw (de huishoudster, vertelde ze) Arie, Jan en Bob wachten in de salon. Jefferson zou er over een uur zijn, beloofde de huishoudster. 

Wat doe je een uur lang in het salon van iemand die je niet kent? Bob liet zijn ogen over de boekenkast dwalen, maar vond niets dat hem aanstond. Arie ging in een zetel zitten, sloot zijn ogen en toverde een gelukzalige glimlach op zijn gelaat. Jan liep de kamer rond en bekeek met de aandacht van iemand die toch niets beters te doen heeft de reissouvenirs, prentbriefkaarten en andere prullaria waarmee de muren bedekt waren. Zo liep hij langzaam de kamer door… tot hij bij een buffetkast stokstijf bleef staan. Zijn mond zakte langzaam open terwijl hij onafgebroken bleef kijken naar een aantal ingekaderde foto’s die op de kast stonden uitgesteld. 

Bob was de eerste die iets merkte. “Is er wat, Jan?” Toen keek ook Arie op. “De man op deze foto, die, die…” zei Jan hakkelend. Toen zwaaide de deur open. “Goedenavond. Ik heb van Milly gehoord dat er bezoek voor me is.” Een man van rond de vijftig stapte de kamer binnen. Hij was lang en slank, en droeg een donker hemd en een broek in een uitbundig blauw dat niet helemaal bij het hemd paste. “Ingenieur Jefferson. Zeg maar Carl.” Rond zijn mond verscheen een kleine glimlach, en hij stak zijn hand uit naar Bob, waarschijnlijk omdat die het dichtste bij hem stond. Achter Bob keek Arie nog even tersluiks naar Jan, die zijn best deed om normaal te kijken. 

Arie zette een paar stappen naar voren. “Dag, ik ben Arie” zei hij. “Het spijt ons dat we hier zomaar komen binnenvallen, maar het gaat over een nogal belangrijke zaak. We zijn gecontacteerd door uw overste, de heer Simpson, met de vraag uw verloren notities op te sporen.”

Jefferson keek verrast. Hij was erg joviaal binnengekomen, maar keek nu een stuk stroever. “Ach zo, ik begrijp het. Simpson had me verteld dat hij een aantal mensen ging inschakelen. Ik moet bekennen dat ik niet had gedacht aan mensen die zo…” – “…jong waren” vulde Arie aan. 

Jefferson keek hem even aan. “Eh, juist,” zei hij. Ik moet bekennen dat ik dat niet verwacht had. Maar kom, Simpson weet vast wel wat hij doet. Hoe kan ik jullie helpen?” 

Jan en Bob keken automatisch naar Arie. Die kuchte even, en krabde aan zijn neus. “Tja, dat weten we niet precies” bekende hij. We willen graag van u horen wat er precies is gebeurd. Dat vinden we toch iets prettiger dan te vertrouwen op het verhaal van iemand die er maar zijdelings bij betrokken is.” 

Jefferson lachte kort. “Sure.” Hij stak van wal, en vertelde een verhaal dat precies overeenkwam met wat Arie de dag daarvoor van Bob vernomen had. Toen hij was uitgepraat, liet Arie met grote interesse zijn ogen door de kamer dwalen. “Mooi huis heeft u” merkte hij op. 

Jefferson keek hem trots aan. “Ik moet toegeven dat ik er wel blij mee ben” gaf hij toe. “Vast veel kamers?” informeerde Arie. 

“Negen” antwoordde Jefferson prompt. “Niet eens zoveel, maar het zijn wel groot uitgevallen ruimtes.” Arie bleef hardnekkig de kamer bewonderen. “Sorry dat ik zo kijk,” zei hij met een lachje, “maar u weet dat de ruimte bij ons in Holland nogal beperkt is. Ik krijg zelden de kans rond te kijken in zo’n mooi, groot huis.” Achter hem keek Bob Jan even aan met een blik van ‘begrijp jij daar nu wat van’. Bob haalde zijn schouders op. 

Jefferson had daar niets van gemerkt; hij had zich naar de deur gewend. “Willen jullie misschien een kleine rondleiding?” Arie straalde, Bob en Jan keken verveeld. “Ik wilde het eigenlijk niet vragen,” zei Arie, “maar als u het zelf voorstelt… heel graag.” 

Bob wendde zich weer tot Jan. “Arie gaat voor een toekomst als schoothondje, geloof ik” zei hij in het Nederlands. Het schoothondje deed alsof het niets gehoord had, en liep achter Jefferson aan, de kamer uit. Voor Bob en Jan zat er niets anders op dan te volgen. Jan keek een beetje afwezig. 

Jan, Bob en Arie hobbelden achter Jefferson aan, die in elke kamer uitvoerig stilstond bij de architectuur, de functie van de kamer en de herkomst van de diverse onderwerpen die erin stonden. Jan onderging de rondleiding lijdzaam, Bob keek steeds stuurs, Arie bleef stralen. 

Na twee uur was de rondleiding afgelopen. Zodra de voordeur achter hen was dichtgevallen, begonnen Jan en Bob tegelijkertijd te praten. “Is dit je idee van een leuke namiddag?” vroeg Bob. “Ik wilde je dringend wat zeggen!” riep Jan. 

Arie keek rustig naar de lucht. “Het was een zeer goede tijdsbesteding” beweerde hij. “Dat zullen jullie zo dadelijk toegeven. Maar eerst gaan we luisteren naar wat Jan te zeggen heeft, want die staat volgens mij op het punt uit zijn vel te barsten… en hij heeft al zo weinig lichaam, de arme jongen.” 

Jan negeerde de opmerking, maar nam meteen het woord. “Wat ik wilde zeggen, net voor Jefferson binnenkwam –“ zei hij langzaam – “is dat hij dezelfde is als de piloot die op het vliegveld dat pakje opgroef.” 

Bob liet een kreet van verrassing ontsnappen. Arie keek Jan waarderend aan. “Vriend Jan,” sprak hij plechtig, “nooit nog zal ik grappen maken over jouw zuinigheid. Het was een uitstekend idee van je om die goedkope vlucht te nemen. Een al even goed idee als mijn ingeving aan te sturen op een rondleiding.” Daarmee waren ze weer even terug bij de lange namiddag die ze door Arie hadden moeten spenderen bij Jefferson. 

“Ja, dikke… waar was dat eigenlijk goed voor?” vroeg Bob. 

Arie tuitte zijn lippen. Wat is jullie opgevallen, jongens?” vroeg hij. Bob en Jan wisselden onzekere blikken uit. “Zeg jij het maar, Arie” zuchtte Jan. “Ik wil je niet te lang laten wachten om te laten zien hoe geweldig je wel bent.” 

Arie knorde. “Je kent me goed, jongetje Prins. Welnu… jullie hebben gemerkt dat Jefferson overal vreselijk brede deuren heeft? Die bovendien allemaal open stonden?” Bob en Jan knikten. Arie ging verder. “Ik heb de hele tijd goed mijn ogen de kost gegeven, want geef toe… het is een vreemd verhaal, een ingenieur die jarenlang aan iets werkt en die beweert helemaal opnieuw te moeten beginnen nadat zijn aantekeningen gestolen zijn… bovendien vond ik hem wel erg vlotjes. Volgens mij wilde hij zich graag populair maken bij ons.” 

Jan gromde. “Dan is hij daar bij mij niet in geslaagd, vrees ik.”

“Rustig maar Jan, bij mij ook niet” suste Arie. “Erger nog… Ik hoopte dat we tijdens de rondleiding wat interessants te zien zouden krijgen… en dat is ook gebeurd.” Hij zweeg. 

Jan stootte Bob aan. “Wat denk je, zou er vandaag nog geluid komen uit ons spekwonder?” 

“Vast wel, als we hem terug opwinden” zei Bob. “Opwinden, hoe dan?” vroeg Jan. 

“Simpel,” zei Bob, “je moet hem gewoon wat eten geven.” 

Arie ging echter uit zichzelf verder. “Wat mij daarstraks is opgevallen, toen we zowat twintig keer door die ruime traphal kwamen en zo door de open deuren in een aantal kamers tegelijkertijd binnen konden kijken… is dat aan de linkerkant van het huis een slaapkamer op de eerste verdieping een paar meter eerder ophoudt dan de kamer er vlak onder.” Jan begreep het. “Jij denkt aan een verborgen kamer?” 

“Misschien” knikte Arie. “Kan ook niets zijn, natuurlijk. Mogelijk is onze Jefferson een enthousiaste fotograaf en heeft hij een donkere kamer ingericht. Of hij houdt van hele grote inbouwkasten met verborgen deuren zodat hij er zijn speelgoedtreintje in kan laten rijden.”

“Of misschien heeft hij er iets verborgen dat het daglicht écht niet kan verdragen” zei Jan langzaam. 

“Misschien” zei Arie. “Daar moeten we achter komen. Daarom gaan we nog eens kijken… als Jefferson niet aanwezig is.”

“Hopelijk houdt hij van uitstapjes” zei Bob. “Zoals jullie weten, heeft hij verplicht vakantie moeten nemen van zijn baas.”

“Gelukkig zijn hier nogal wat bomen waarachter we ons wat kunnen verbergen” zei Jan. “Ik vrees dat er weinig anders opzit dan in de buurt blijven en afwachten tot hij eens een keertje naar buiten komt.”

“Laat ons dat dan maar meteen doen” stelde Bob voor. “Het is toch al etenstijd nu… met een beetje geluk zijn we zo dadelijk in ieder geval van huishoudster Milly af.”

Ze pionierden wat rond in de omgeving tot ze een goede schuilplaats gevonden hadden. Arie plofte dadelijk neer, Jan veegde eerst wat resten boomschors weg, Bob bleef rechtop staan. “Ik hoop dat het niet te lang duurt” zuchtte Jan. “Ik heb zin in actie.”

“Anders ik wel” knorde Arie. 

Ze hadden geluk. Na een halfuurtje kwam Milly de huishoudster naar buiten. Ze stapte op een fiets die tegen de gevel op haar had staan wachten, en verdween in een zijstraat. Na nog eens een uur wachten stapte ook Jefferson naar buiten. Hij sloot de buitendeur secuur af, bleef nog even staan en wandelde dan kalm naar de garage naast zijn huis. Even later reed hij met zijn wagen de straat uit.

“Nu krijg je je actie, Jan” zei Arie. “Gaan jij en Bob maar op verkenning uit, ik blijf hier wachten. Als Jefferson terugkomt of als er ander onraad is, dan hoor je ons vaste signaal wel… oké?”

Jan en Bob knikten, keken even naar links en naar rechts of er niemand op straat liep die op hen lette, en sprintten dan naar het huis van Jefferson, waar ze zich dadelijk verborgen in een aantal hoge struiken in de tuin. Vanuit die positie tuurden ze gespannen naar het huis, zoekend naar de beste plek om binnen te komen. Het begon donker te worden. Dat betekende dat ze minder makkelijk opgemerkt konden worden door toevallige voorbijgangers, maar het was nu ook moeilijker om van op een afstandje in te schatten waar ze het beste naar binnen konden komen. 

“Kom op Jan” siste Bob na een minuut ingespannen kijken. “Laat ons naar de achterkant lopen… vanuit deze positie zien we niets.”

“Goed” zei Jan. Ze kwamen uit de struiken tevoorschijn en liepen gehurkt naar de achterkant van het huis. 

“Kijk!” siste Bob. “Op de eerste verdieping staat een raampje open.”

Jan volgde met een goedkeurende blik de richting die Bobs vinger aanwees. Hij werd nog tevredener toen hij zag dat vlak naast het raampje een regenpijp liep. Hij liep op de pijp toe, gaf er een ruk aan en knorde tevreden. “Dat houdt ons wel. Wat denk je, Bob?”

“Naar boven natuurlijk” knipoogde Bob. 

Zonder verder een woord te zeggen nam Jan de pijp beet en klom naar boven. Bob volgde hem. Jan duwde het raampje verder open, zwaaide met zijn benen, en klom naar binnen. Bob volgde enkele seconden later. Ze bleven even stil staan om hun ogen aan het duister te laten wennen en om te luisteren of ze nergens een verdacht geluid hoorden. Ze bleken in de badkamer terecht te zijn gekomen. In een hoek hoorden ze een kraan lekken. Jan keek ernaar. Hij moest zich inhouden om het ding niet een paar slagen vaster te draaien. Verder bleef het volkomen stil, en na twee minuten wachten porde Bob Jan in z’n zij. “Kom op, we gaan.” Kalm liepen ze naar de kamer die Arie hen beschreven had. Er stond een groot dubbel bed in, twee stoelen en, voor de wand die volgens Arie verdacht ver naar voren geplaatst was, een kast met boeken. 

“Zie je dat,” fluisterde Bob, “onze Jefferson leest graag nog even voor hij gaat slapen.” 

Jan grinnikte, en hield zijn hoofd dicht bij de boeken, zodat hij bij het flauwe licht van de maan de titels kon lezen. Hij zag al snel dat het allemaal technische literatuur was, niet echt gezellig zo vlak voor het slapengaan. Moest de kast met boeken de aandacht afleiden van een of ander mechanisme? Zat er wat verborgen achter de keurige rijen papier? Op goed geluk pakte hij een stapeltje boeken van een plank en legde ze op de grond neer. Er kwam niets verdachts tevoorschijn; waar net nog boeken gestaan hadden, zag hij nu het keurig geboende hout van de planken.

Jan keek naar Bob. “Help even mee om die boeken op de grond te leggen, wil je?” vroeg hij. Bob bukte zich en begon de onderste plank te ontruimen. Na vijf minuten lagen enkele honderden titels in keurige stapels op de grond. Voor hen stond een lege boekenkast, die er even onschuldig uitzag als alle andere boekenkasten die ze ooit in hun leven gezien hadden. 

Bob krabde aan zijn hoofd. “Zeg Jan, we zijn wel wat vergeten…” begon hij. Jan keek hem vragend aan. Bob ging verder. ‘Weet jij nog welk boek waar stond?”

Jan keek Bob geschrokken aan. “Verduiveld, geen ogenblik aan gedacht!” Hij keek beteuterd naar de keurige stapeltjes op de vloer. “Daar zijn we mooi klaar mee.” Hij haalde zijn schouders op. “We kunnen weinig anders doen dan straks alles keurig terugplaatsen en hopen dat Jefferson niet elke avond urenlang zijn bibliotheekje bewondert voor hij het nachtlampje uitknipt.”

Toen hoorden ze Arie buiten fluiten. Ze keken elkaar geschrokken aan. Jan keek nog een halve seconde naar de boeken, maar nam toen een besluit. “We moeten weg!” siste hij. “Als Arie Jefferson aan de voorkant van het huis ziet, hebben we nog net de tijd om weer naar beneden te klauteren en ons in de tuin te verstoppen voor hij binnen komt.” 

Snel maar zonder geluid te maken, gingen Jan en Bob terug naar  de badkamer. Bob liet zich het eerst zakken. Lenig als een kat klom hij naar beneden, op de voeten gevolgd door Jan. Ze zagen ergens ver weg in het huis licht aangaan… Jefferson was al binnen! Ze repten zich naar de bosjes in de tuin, gingen op hun hurken zitten en gluurden door de takken heen naar het huis. Ze zagen hoe Jefferson de salon binnenging, een staande lamp aanknipte en de gordijnen dichtschoof. 

Zonder verder te spreken kwamen ze overeind en liepen ze terug naar Arie. Die keek opgelucht toen hij Jan en Bob zag opdoemen uit het duister. “Gelukkig, daar zijn jullie!” zei hij, zo hard hij durfde. “Jefferson kwam hier net met een rotvaart de straat instuiven. Ik was al bang dat jullie je ergens binnen hadden moeten verstoppen!” Hij keek Jan en Bob beurtelings aan. “Hadden jullie al wat ontdekt?” 

Bob keek schaapachtig. “Daar hadden we de tijd niet voor, man! Tegen die wand die jij zo gek vond, staat een boekenkast. We zijn de hele tijd bezig geweest de boeken uit te laden…” “…maar we hebben niets ontdekt, en we hadden ook de tijd niet meer, om ze weer op hun plaats te zetten” vervolledigde Jan het verhaal. Dat Bob en hij er nooit in geslaagd zouden zijn elk boek weer precies op de juiste plaats te zetten, vertelde hij er maar niet bij. 

De glimlach verdween van Arie’s gezicht. “Da’s niet zo best” zei hij. “Als Jefferson straks gaat slapen en hij ziet dat zijn slaapkamer is herschapen in keurige torentjes van Babel, dan gaat hij misschien toch een tikkeltje achterdochtig worden…” 

Jan keek Arie hoopvol aan. “Kan jij niets bedenken, sproetmonster?” Arie sloot zijn ogen. “Ondanks deze beledigende aanspreking, zal ik iets bedenken” beloofde hij. Hij deed zijn ogen even open om een lekker plekje uit te zoeken in het gras, graaide in een broekzak tot hij een aantal aaneengeklonterde flikken beet had, plofte neer en deed zijn ogen opnieuw dicht.

Jan en Bob keken toe terwijl Arie met bewonderenswaardige snelheid de flikken deed verdwijnen. Na nauwelijks een halve minuut hield het kauwen op en was de vormeloze lekkernij in zijn maag verdwenen. Dat was ook het ogenblik waarop hij zijn ogen weer opende. “Hebbes! zei hij. Jan en Bob keken hem nieuwsgierig aan. Arie bleef zwijgen. 

Na enkele seconden hield Jan het niet meer uit. “Vertel op. Wat is je plan?” Arie blies. “Zeg ik niet. Jullie hebben toch geen respect voor me. Ik ga even weg. Als je Jefferson ziet weggaan, mag je weer naar binnen klauteren. Ik verzeker jullie dat hij minstens een uur wegblijft.” Arie stond op, klopte het gras van zijn broek, en verdween in de richting van het centrum. 

Bob keek Jan nadenkend aan. “Ik hoop maar, dat het niet te lang duurt.” 

Jan haalde zijn schouders op. “Ach wat, we hebben hier een pracht van een schuilplaats. Wees blij dat we even kunnen rusten… we hebben al genoeg avonturen meegemaakt waarbij we dagenlang geen bed te zien kregen.” 

Arie had nog geen vastomlijnd plan, maar de dikkerd vertrouwde erop dat zijn beroemde brein hem wel een geniale ingeving zou schenken. Hij had gezien dat er in het dorp een telefooncel stond, en hij was vaag van plan Jefferson op te bellen om hem met een of andere smoes ergens heen te sturen… bij voorkeur zo ver mogelijk!

Arie bleef denken tot hij de telefooncel bereikt had, zei toen in zichzelf dat de eenvoudigste plannen meestal de beste zijn, graaide in zijn zakken tot hij enkele muntstukken vond die er los in zaten, en draaide het nummer van de inlichtingencentrale. Naar goede gewoonte lag in de cel geen telefoonboek, en Arie had er  geen zin in half Aberdeen af te lopen om aan nieuwsgierige jongetjes of huisvrouwen met jengelende kinderen te vragen of hij alsjeblieft hun telefoonboek mocht lenen. In het beste geval beginnen mensen dan vragen te stellen, in het ergste geval tref je iemand die je gastvrij zijn eigen telefoon aanbiedt (om vervolgens 

het hele gesprek af te luisteren). Niet echt handig als je discreet iemand weg wil lokken. Arie belde dus de inlichtingendienst. Hij vroeg en kreeg het nummer van de ingenieur, bedankte de vriendelijke juffrouw uitvoerig, wierp daarna weer een handvol kleingeld in de gleuf, en vormde het nummer van Jefferson. Na twee tellen werd er opgenomen. “Jefferson.”

Arie stak een dikke duim in zijn mond om zijn stem wat ouder te laten klinken. “Ingenieur Jefferson?” U spreekt met de nachtwaker van de Williamson Company. Ik weet niet of ik er goed aan doe om u op dit ogenblik te storen, maar - ” hier liet Arie bewust een pauze vallen. “Er was zonet iemand die iets voor u kwam afleveren. Het was nogal dringend zei hij, en of ik u meteen wilde opbellen om u dat te zeggen.”

“Bill, ben jij dat?” vroeg Jefferson. “Je klinkt raar, man. Ben je verkouden of zo?”

Arie liet zich niet uit het veld slaan. “Bill is ziek” fantaseerde hij. “Ik ben een vriendje van Williamson. Ik ben op dit ogenblik werkloos, en hij vroeg me…”

Jefferson viel hem in de rede. “Kijk,” zei hij, “het is avond, ik ben moe, dus leg dat pakje maar op mijn bureau, dan kijk ik er morgen wel even naar.”

Arie grinnikte in zichzelf. Hij had zo’n reactie wel vermoed, maar hij beschouwde het als een spelletje… hoeveel zou hij moeten zeggen om ervoor te zorgen dat Jefferson vanavond nog naar de fabriek zou stuiven? “Ik wil niet aandringen, en u moet het natuurlijk zelf weten…” ging hij verder, “maar die man zei me dat in dat pak papieren zaten die u beslist zo snel mogelijk weer in handen zou willen hebben. ‘Dan kan meneer Jefferson morgen eindelijk verder knutselen aan zijn uitvinding’ zei hij.”

Het bleef enkele tellen stil aan de andere kant van de lijn. Toen leek Jefferson een besluit te nemen. “Goed, ik kom eraan” zei hij. “Tot zo dadelijk.” Er klonk een klik, en de verbinding werd verbroken. 

Arie wreef zich in zijn handen van plezier. Dat hadden ze toch maar mooi klaargespeeld! Kalm liep hij terug naar de plek waar hij Bob en Jan enkele minuten eerder had achtergelaten. Hun schuilplaats was verlaten; zijn vrienden waren alweer naar binnen. Arie ging weer zitten, viste een plak chocola uit een zak, en begon te kauwen. 

Jan en Bob hadden inderdaad niet lang moeten wachten. Na een halfuurtje zagen ze Jefferson voor de tweede keer die avond naar buiten komen. Hij leek nu wat gehaaster dan de eerste keer. Hij liep naar zijn wagen en reed met grote vaart weg; hij nam niet eens de moeite de garagedeuren te sluiten. Toen de wagen uit het gezicht verdwenen was, liepen Jan en Bob weer op het huis toe. Na enkele minuten stonden ze opnieuw in de slaapkamer. 

Jan keek nadenkend naar de boekenkast. “Kom, laten we dit lamme ding even verplaatsen voor we die boeken terugzetten” zei hij. 

Samen namen Jan en Bob de kast vast. Het was een zwaar meubel, en hoewel ze met z’n tweeën waren moesten ze zich flink inspannen om het geval een meter naar voren te sleuren. Hun inspanning werd beloond. “Kijk!” siste Jan. “Een deur!” Met ingehouden adem duwde hij de deurknop naar beneden. De deur zwaaide piepend open. Toen ze allebei binnen waren, deed Jan de deur secuur dicht. Daarna haalde hij een zaklamp tevoorschijn. Die onthulde een ruimte van ongeveer vier meter breed en anderhalve meter diep. In een hoek stonden een aantal oude fotografiebenodigdheden. Jan herkende ondermeer een vergroter en een ontwikkelbad. Hun gokje dat de ruimte weleens gebruikt kon zijn als donkere kamer, was juist geweest. 

In een hoek stonden drie kartonnen doosjes die er vrij recent uitzagen. Bob deed er een open. Hij zag een aantal kleine pakjes die veel wogen en waar plukjes opgedroogd zand aanhingen. Bob nam zo’n pakje uit een doosje, en verwijderde het bruine papier dat eromheen zat. Hij kon een gil niet onderdrukken. Jan, die ondertussen naderbij gekomen was, reageerde rustiger, maar ook hij voelde het bloed opeens twee keer sneller door zijn aderen stromen. De zaklantaarn gaf maar een zwak licht, maar er was geen twijfel mogelijk… het doosje dat voor hen stond, zat vol met ruwe diamanten!

Bob was van de eerste schrik bekomen. Hij begon te lachen. “Jefferson heeft vast een boon voor zijn huishoudster, en hij gaat een gouden halsketting met ingelegde diamanten voor haar ineenknutselen.”  “Nee joh,” zei Jan, “hij heeft geen vertrouwen in zijn eigen uitvinding, en als hij zijn duiktoestel nog eens moet testen, dan maakt hij er eerst een ketting met diamantjes aan vast… als hij dreigt te verzuipen, dan moet die huishoudster hem naar boven trekken.” Bob stootte Jan aan. “Ach, het is eens wat anders dan thee laten trekken.” Ze schoten allebei in de lach. 

Toen hoorden ze hoe achter hen een sleutel in het slot gedraaid werd. Ze slaakten allebei een kreet, en begonnen toen als kippen zonder kop door elkaar te praten, zoals mensen wel vaker doen als ze net een groet schok gehad hebben. Lang duurde dat niet. 

“Sssst!” zei Jan. “Laten we even stil zijn, misschien horen we wat.”

Ze drukten allebei een oor tegen de wand. Na een halve minuut zei Jan: “Hoor jij wat?”

Bob schudde zijn hoofd. “Niets.”

“Dat hebben we prima aangepakt” zei Jan. “Ik vraag me af waarom Arie ons niet verwittigd heeft!”

“Laten we blij zijn dat we hem in de buurt hebben” zei Bob. “Kan hij ons bevrijden.”

“Ik bevrijd mezelf wel” zei Jan grimmig. Hij liep de kleine ruimte op en neer en scheen met zijn zaklantaarn in alle hoeken. Daarna klopte hij met zijn vuisten alle wanden af. 

“Het heeft geen zin, Jan” zei Bob. “Ik heb die constructie eens goed bekeken voor we naar binnen gingen. Dit is behoorlijk solide in elkaar gezet. We kunnen beter wachten tot Arie komt.”

“Als hij daar de kans toe heeft, dan altijd” zei Jan fatalistisch. “Misschien hebben ze hem ook gevangen genomen.”

“Kan niet” zei Bob. “Geen enkele kamer hier is groot genoeg om het monster Roos op te bergen.”

Jan lachte, ondanks de penibele situatie. 

“Zo ken ik je” zei Bob goedkeurend. “En doe dat licht nu uit. Arie zal wel komen, maar we weten natuurlijk niet wanneer. Misschien wil hij eerst zijn avondmaal voor hij ons ter hulp schiet. Straks is de batterij leeg, en wie weet hoe hard we die zaklamp nog nodig hebben.” 

Jan bromde instemmend. “Maar toch eerst nog wat nakijken… het mag dan een donkere kamer zijn geweest, die dingen hebben meestal toch zo’n rode lamp die een flauw licht geeft… met een beetje geluk doet die het nog. Hoeven we tenminste niet in het pikkedonker te zitten.”

“Waarom niet,” zei Bob filosofisch. “Het is nacht, het hoort juist donker te zijn.”

“Je grootmoeder” wenste Jan. “Ah, gevonden…” Er klonk een droge klik, en boven hun hoofden floepte een rode lamp aan. Jan deed de zaklantaarn meteen uit. 

“Hier zitten we dan,” mompelde hij. “Diamanten in overvloed, maar wel gevangen. Een echte gouden kooi. Ik vraag me af hoe lang het zal duren voor Arie begrijpt dat er iets mis is.”

Arie had op dat ogenblik al lang begrepen dat er wat mis was. Hij was enkele minuten voor Bob en Jan werden opgesloten in het gras gaan zitten met het vaste voornemen er te blijven tot zijn vrienden weer tevoorschijn zouden komen, ondertussen genietend van de uitgebreide voedselvoorraad die hij op diverse plaatsen in zijn broek gestoken had. Daar kwam echter niet veel van terecht… want Arie zat nog maar net, toen voor zijn verbaasde ogen de huishoudster naar buiten stapte en gehaast wegwandelde. Arie, die net begonnen was aan een stuk chocola, stopte van verbazing met kauwen. Zijn hersenen begonnen meteen op topsnelheid te draaien. De huishoudster was een uur of twee eerder vertrokken, dat had hij met zijn eigen ogen gezien. Blijkbaar was ze teruggekomen in de tijd waarin hij van en naar de telefooncel gelopen was. Hij kon zich ook niet voorstellen dat zijn vrienden opnieuw naar binnen zouden klimmen als eerst Milly voor hun ogen weer was opgedoken. Natuurlijk zouden Jan en Bob het samen tegen haar kunnen opnemen, maar het is altijd verstandig dergelijke confrontaties zoveel mogelijk te vermijden. Arie besloot dat Milly hoogstwaarschijnlijk was teruggekomen nadat Jan en Bob weer naar binnnen waren gegaan, en voor hijzelf opnieuw het huis van de ingenieur bereikt had. En dat, bedacht Arie ongerust, kon wel eens betekenen dat de ingenieur onraad geroken had toen hij onverwacht werd opgebeld. 

Arie keek de huishoudster na. Moest hij de vrouw volgen, of zou hij blijven wachten op Jan en Bob? Hij voelde er veel voor het eerste te doen, maar bedacht toen dat zijn vrienden hem misschien nog wel hard nodig konden hebben als er plotseling iemand was binnengekomen waar ze niet op gerekend hadden… en de huishoudster kwam waarschijnlijk tóch elke dag werken; volgen kon altijd nog. 

Arie had teveel ervaring met avonturen van allerlei slag om meteen naar binnen te stormen. Misschien waren Jan en Bob er wel in geslaagd de huishoudster te ontlopen. In dat geval was er niet veel aan de hand, en kon hij beter buiten de wacht houden voor het geval Jefferson spoedig zou terugkeren. Arie besloot tien minuten te wachten. Hij keek op zijn horloge, verdween met zijn handen in zijn zakken en haalde er een broodje uit dat er wat beteuterd uitzag. Arie trok zich er niets van aan, en nam zijn eerste beet. 

Na tien minuten was er van het broodje niets meer te bekennen, en datzelfde gold nog steeds voor Jan en Bob. Arie vond dat het wachten nu wel lang genoeg geduurd had. Hij zette zijn vingers aan zijn mond en floot. 

Hij wachtte één minuut… twee minuten… drie minuten. Arie nam een besluit. Hij sprong op, en liep naar de achterkant van het huis. Eén blik was voor hem genoeg om te begrijpen op welke manier Bob en Jan waren binnengeglipt. Arie kromde zijn handen om de regenpijp en werkte zich met een voor zijn lichaamsbouw opmerkelijke snelheid naar boven.

Toen Arie eenmaal binnen was, repte hij zich naar de kamer met de dubbele wand. Hij zag de lege boekenkast en de boeken op de vloer… maar geen Jan of Bob. “Bob!” riep hij zachtjes. “Jan!” Zijn jullie hier? 

Hij hoorde een dof gestommel uit de muur komen, toen de stem van Jan: “Arie, ben jij dat? Er is een kamer achter die muur. Er moet ergens een slot zijn, iemand heeft ons opgesloten!”

Er waren inmiddels wolken voor de maan geschoven, en Arie moest met zijn handen de muur betasten. Na enkele seconden voelde hij iets dat op een slot leek… met de sleutel er nog in. Hij draaide de sleutel om, en enkele seconden later waren Bob en Jan bevrijd. Arie zette zijn handen in zijn zij, en keek Bob en Jan spottend aan. “Ik kan jullie ook nooit alleen laten” zuchtte hij dramatisch. “Hebben jullie nooit op school geleerd dat je altijd een reservesleutel moet meenemen als je gaat inbreken?”

“Kom,” zei Bob, “laten we weggaan. Waarschijnlijk heeft de huishoudster Jefferson gealarmeerd… het zal vast niet lang duren voor ze hun vangst komen inspecteren.”

Jan gaf Arie een klap op zijn schouder. “Man, ik ben blij dat je er bent. Geloof me, wat we ontdekt hebben is de moeite!”

Bob keek besluiteloos naar de verborgen kamer. 

“Tis er?” vroeg Jan. 

Bob aarzelde. “Moeten we niet zo’n doosje meenemen?”

Jan dacht daar even over na. “Nee” zei hij toen. “Het is voorlopig beter dat Jefferson ons ziet als drie niet al te slimme jongetjes. Als hij merkt dat we iets van die diamanten weten, dan gaat hij teveel op z’n tellen passen.”

Arie’s blauwe ogen werden nog groter dan ze al waren. “Watn diamanten?”

“We leggen het je zo wel uit” zei Bob. “Eerst wegwezen!”

Zo vertrokken ze weer uit het huis van Jefferson, maar niet voordat Jan nog een laatste keer met een verlangende blik had gekeken naar het fortuin dat hij vrijwillig achterliet. 

Een halfuur later zaten ze weer in hun hotel. “Dat hebben we mooi klaargespeeld” zei Bob zuchtend. “Nu weet Jefferson dat we hebben ingebroken, en wat zijn we eigenlijk opgeschoten?”

“Heel wat” beweerde Arie stellig. “We weten nu, wat er op het vliegveld is verstopt en later door Jefferson weer opgehaald… diamanten.”

“Maar waarom?” vroeg Jan zich luidop af. “Waarom, in naam van alles dat redelijk is, verstopt de ene vent voor de andere vent op een vliegveld een verzameling diamanten?”

“Beschouw het als een vorm van zakdoek leggen voor rijke mensen” stelde Arie voor. Bob, die dat oerhollandse spelletje niet kende, haalde zijn wekbrauwen op. Arie trommelde met z’n vingers op zijn imposante buik. “Weet je, volgens mij moeten we gewoon gaan vragen wat de bedoeling is.”

“Hoe dacht je dat te doen?” vroeg Jan. “Aanbellen bij Jefferson, en zeggen ‘Dag meneer Jefferson, wij hebben hier gisteren ingebroken en uw diamanten ontdekt, hoe komt u daar aan?’ Geeft ie nooit antwoord op, als hij een beetje slim is.”

“Slim is hij genoeg” bekende Arie. “Daarom ook zal hij wel antwoord geven.” Toen zijn vrienden hem afwachtend bleven aankijken, vervolgde hij: “Kijk. Er is duidelijk iets niet in de haak met Jefferson. Zijn prototype en plannen verdwijnen en hij zegt dat hij niet verder kan werken, hij krijgt op een allemachtig vreemde manier diamanten in handen en hij laat twee brave Hollandse kinderen opsluiten in een kamer die hij zorgvuldig verborgen heeft. Ik denk dat Jefferson heel wat zaakjes doet die het daglicht niet kunnen verdragen… en daar doen wij ons voordeel mee. Twee van ons gaan morgen op hem af, zeggen brutaalweg wat we gedaan hebben… en we dreigen ermee dat de derde naar de politie loopt als ons een haar gekrenkt wordt of als hij geen antwoord geeft op onze vragen.”

Ze spraken nog even verder, maar waren het er al gauw over eens dat het plan van Arie een beste kans van slagen had. Daarna zochten ze hun bedden op. Ze waren moe, en ze verwachtten wel, dat de volgende dag de nodige actie zou brengen…

Ingenieur Carl Jefferson was geen held. Problemen ging hij het liefst van al uit de weg, spannende films vond hij een gruwel, en als hij ’s avonds alleen thuis was deed hij de deuren op slot en stak hij in alle kamers het licht aan. Hij had helaas één grote zwakte waardoor hij zich af en toe in avonturen stortte waar een gewoon mens niet snel aan zou beginnen, laat staan een angsthaas als hij. Zo kwam het dat Jefferson zich nu bepaald ongemakkelijk voelde. 

Toen hij eerder die avond werd opgebeld door iemand die zei de nachtwaker van de Williamson Company te zijn, had hij al meteen het gevoel gekregen dat er iets niet in de haak was. Toen die persoon vervolgens een verhaal begon te vertellen waardoor hij, Jefferson, zich genoodzaakt voelde zijn huis te verlaten, begon hij het nog vreemder te vinden. Jefferson had geen vrouw die hij kon opdragen even een oogje in het zeil te houden, en de politie wilde hij er liever niet bijhebben. En dus belde Jefferson naar Milly. 

“Milly? Carl hier. Luister even, er heeft net iemand gebeld met een vreemd verhaal waardoor ik even naar de fabriek moet. Kijk, ik vind het een raar verhaal, ik heb de indruk dat ze me even het huis uit willen. Zie jij misschien kans om…?”

Milly was net bezig geweest in een boek uit een serie waarin iedereen altijd met iedereen trouwt. Het was voor haar een aangename ontsnapping uit haar eigen problemen, en met een zucht van verlichting en glinsterende ogen van opwinding had ze haar jas aangetrokken en was ze naar het huis van Jefferson vertrokken. Ze had er wel zin in. Stel je voor dat ze haar werkgever kon behoeden voor een groot onheil. Dan zou hij haar later ongetwijfeld erg dankbaar zijn! 

Jefferson was al vertrokken toen Milly binnenkwam. Ze deed het zachtjes, want ondanks haar imposante omvang bewoog ze heel licht. Bob en Jan, die op dat ogenblik al in de donkere kamer stonden, hadden haar niet gehoord. Milly, die erg goede oren had, hoorde hen wel… en dat was geen wonder, want de twee jongens waanden zich alleen in het huis en waren steeds luider gaan praten. Arie kon hen niet waarschuwen, want hij was nog op de terugweg vanuit het dorp… er vast van overtuigd dat Jefferson wel even weg zou blijven en het dus niet nodig was dat hij, Arie, zich haastte. Zo kon Milly ongehinderd tot in de slaapkamer komen. Ze hield zich nog net op tijd in om niet een paar boekentorentjes omver te lopen… Toen ze achter de deur van de donkere kamer stond, duwde ze die zachtjes dicht. Jan en Bob stonden met hun rug naar de deur, en merkten er niets van. Het eerste wat ze van Milly’s aanwezigheid merkten, was de zachte klik van de sleutel… en toen was het al te laat!

Voor Bob en Jan was het een spannende avond, maar als ze dachten dat degene die hen had opgesloten rustig door het huis liep, dan vergisten ze zich. Het was avond, en Milly was alleen in het grote, donkere huis van haar werkgever (als je Jan en Bob niet meetelt, tenminste). De schittering was allang uit haar ogen verdwenen. Ze vond het maar akelig, vooral toen ze bedacht, dat die twee boeven die ze had opgesloten, misschien wel deel uitmaakten van een grotere bende. Stel je voor dat er in en rond het huis nog meer van die misdadigers waren! Ze rilde toen ze eraan dacht. Plots herinnerde ze zich een film die ze ooit gezien had over een vrouw die helemaal alleen in een groot huis leefde. Op een dag hoorde ze voetstappen op de trap. Het was niet goed afgelopen. 

Milly werd steeds ongeruster. Was het eigenlijk niet haar taak, zo snel mogelijk haar baas op de hoogte te brengen van wat er gebeurd was? Dat zou hij vast leuk vinden. De deur van de donkere kamer was stevig genoeg… ze had er vroeger vaak genoeg gekuist, tot Jefferson haar gezegd had dat het niet meer nodig was, en er een dag later prompt een boekenkast voor geplaatst had… Nee, die twee gingen niet lopen. Ze kon maar beter even naar de fabriek lopen. 

Milly haastte zich naar buiten. Terwijl Arie haar onopgemerkt observeerde, liep ze naar de fabriek. Af en toe vroeg Jefferson haar wat te brengen als hij iets vergeten was, en het kostte haar dus geen moeite om het kantoor van haar werkgever te vinden. Hij was niet aan het werk, zag ze; hij zat met z’n voeten op zijn bureau een stripverhaal te lezen. Hij stond meteen recht toen Milly binnenkwam. “Heb je onderweg iemand gezien?” vroeg hij gehaast. 

“Nee, meneer” zei Milly gedienstig.

Jefferson begon door zijn kantoor te ijsberen. “Ik wist het wel!” zei hij ongerust. “Er is iets niet in de haak. Een halfuur geleden kreeg ik telefoon van iemand die zei dat hier iets voor me was afgeleverd. Zeg nu zelf, zie jij wat?”

Milly keek in het rond. Jefferson werkte in een grote kamer, met in het midden een bureau en daarrond werktafels die bezaaid lagen met allerlei toestellen, onderdelen en gereedschap dat ze niets kon thuisbrengen. Zelfs als iemand in die rommel alle losse onderdelen van een complete auto zou deponeren, dan nog zou Milly het verschil niet merken. Het was echter duidelijk dat haar baas niet had gekregen wat hij verwachtte. 

“Kan u misschien zeggen wat er zou worden afgeleverd? Dan kan ik helpen zoeken” bood Milly aan. 

“Laat maar” zei Jefferson. “Was er in huis nog wat?”

“O, ja meneer” zei Milly. “Ik heb twee mensen opgesloten.”

Jefferson, die al die tijd was blijven ijsberen, kwam met een ruk tot stilstand. “Wat!”

“Ze zaten in uw donkere kamer, meneer. Die ruimte achter de boekenkast. Ik hoorde ze praten toen ik binnenkwam. Ik heb de deur achter hen in het slot gedaan. Ik dacht dat u hen wel zou willen spreken. Volgens mij zijn het twee van die jongens die u daarstraks uw huis heeft laten zien.”

Jefferson plofte in zijn stoel. “Verdraaid, die jongens. In die kamer nog wel! Dat is erger dan ik dacht.” Hij zweeg een poosje. Milly keek hem nieuwsgierig aan. Wat haar betrof was de donkere kamer een ruimte waarin alleen maar wat oude fotografiespullen stonden. Ze begreep niet goed waarom haar werkgever het zo erg vond dat de inbrekers uitgerekend dáár waren gaan zoeken. 

Jefferson leek haar gedachten te raden. “Zo erg is het nu ook weer niet” zei hij luchtig. “Maar, eh, ik denk aan de vergroter die daar staat. Dat is een duur toestel, weet je.” Hij probeerde te glimlachen. “Ik ben blij dat je zo alert gereageerd hebt. Weet je wat, ga naar huis. Ik los het verder wel op.”

Milly verdween. Ze was blij dat ze niet nog eens naar dat donkere huis moest, met twee opgesloten inbrekers en waarschijnlijk nog een hele bende op vrije voeten.

Jefferson bleef achter met zijn zorgen. Hij was er nu definitief van overtuigd dat het telefoontje een smoes was geweest om hem uit zijn huis te lokken. Hij was blij dat zijn huishoudster kans gezien had de inbrekers op te sluiten, maar hij wist niet goed wat hij nu moest doen. De man opbellen waarvan hij de diamanten kreeg, en om hulp vragen? Jefferson overwoog die mogelijkheid. Hij voelde er weinig voor. Hij had zich grote moeite getroost om zijn extraatje in diamanten geheim te houden, en hij voelde er weinig voor zijn geldschieter precies te laten zien waar hij de steentjes verborg. Voor je het wist werden ze op een goede dag gestolen. Als ze al niet ontdekt waren door de twee geheimzinnige inbrekers…

Jefferson trok een verborgen bureaula open en haalde er een klein pistool uit. Hij had het nog nooit moeten en durven gebruiken en hij hoopte vurig dat hij dat ook vanavond niet zou moeten doen, maar als hij in z’n eentje twee inbrekers ging confronteren leek het hem toch beter een wapen op zak te hebben. Hij zuchtte, stond recht en wandelde naar huis. 

Arme Jefferson! Hij ging steeds trager lopen naarmate hij dichter in de buurt van zijn huis kwam. Op een meter of twintig van zijn eigen voordeur hield hij halt. Dat was vlakbij de plaats waar Arie een uur of twee eerder de wacht had opgetrokken, maar dat kon Jefferson niet weten. Als hij iets beter had opgelet, had hij wel gezien dat in de verte drie jonge jongens de straat uitliepen. Het waren Jan, Bob en Arie, die nog maar net het huis van de ingenieur verlaten hadden. Jefferson keek echter strak naar zijn eigen huis en had geen aandacht voor iets anders. Hij hield dat een kwartier vol, tot hij zichzelf ervan overtuigd had dat alles blijkbaar rustig was. 

Iedereen die wel eens ergens op de loer ligt zonder te weten wat zijn tegenstander gaat doen, ja, zelfs zonder te weten of die tegenstander nog wel aanwezig is, weet natuurlijk dat een kwartier wachten veel te kort is. Jefferson was echter niet uit avonturiershout gesneden, en dat bewees hij nu weer eens. Hij wandelde aarzelend naar zijn huis, draaide de sleutel om, deed de deur een paar centimeter open, stak éérst zijn pistool naar binnen, wachtte zo weer enkele tellen, en stapte dan eindelijk zelf naar binnen.

Jefferson knipte het licht aan, en knipperde wild met zijn ogen, die aan het duister gewend waren. Hij riep zwakjes: “Hallo… is hier iemand? Ik ben het… Jefferson.”

Het was bepaald een koddig gezicht om iemand op zo’n manier zijn eigen huis te zien betreden, maar toen Jefferson zijn entree maakte, was zijn huis voor de eerste keer die avond volkomen leeg, zodat helaas niemand van zijn schuchtere opkomst kon genieten. Jefferson wandelde trede voor trede de trap op, soms schrikkend van het krakende geluid dat hij zelf maakte.

Hij deed er een eeuwigheid over om de kamer te bereiken waarachter de geheime kamer gelegen was, maar toen hij eindelijk bevend naar binnen keek, viel de spanning binnen enkele seconden van hem af. De deur van de geheime kamer stond wagenwijd open en het was niet moeilijk om te zien dat er helemaal niemand aanwezig was. De doosjes met de diamanten stonden er nog, klaarblijkelijk onaangeroerd. 

Jefferson haalde opgelucht adem. De inbraak was een reden tot ongerustheid, maar dat kon niet op tegen het heerlijke gevoel dat hij was ontsnapt aan een ontmoeting met twee misdadigers. Hij begon zijn pistool weg te steken, en pas toen viel het hem op dat het lichter aanvoelde dan anders. Hij keek in de kamer, en ontdekte dat hij al die tijd had staan zwaaien met een wapen dat niet geladen was. 

Jefferson schonk zichzelf een dubbele whisky in, die hij in één teug uitdronk. Daarna liep hij naar de telefoon. Hij draaide het nummer van zijn chef, en deed zijn best kordaat en verontwaardigd te klinken. “Hallo, Sam? Luister eens: ik waardeer het dat je moeite doet om mijn aantekeningen terug te vinden, maar kijk wel een beetje uit met wie je op me afstuurt. Ik heb hier vanmiddag drie speurneuzen op bezoek gekregen die maar nauwelijks uit de luiers zijn, vanavond ging ik even weg en toen ik terugkwam hadden twee van die snotneuzen hier ingebroken.”

Jefferson legde nog uit hoe het kwam dat Bob en Jan ontsnapt waren, en beëindigde het gesprek met de opmerking dat hij het hier niet bij zou laten. Hij voelde hevige hoofdpijn opkomen, en ging meteen naar bed. 

Het telefoontje van Jefferson had zijn uitwerking niet gemist. Sam Simpson, de bedrijfsleider van de Williamson Company, had het te laat gevonden om na zijn gesprek met Jefferson nog te bellen naar zijn vriend Evers, maar het was het eerste wat hij de volgende dag deed. Pa Evers, die net koffie aan het drinken was, verslikte zich bijna toen hij hoorde dat zijn zoon beschuldigd werd van inbraak. 

“Ik zit er zelf ook mee verveeld” vertelde Simpson hem, “maar ik vind dat je op z’n minst moet weten wat Jefferson gezegd heeft.”

“Begrijp ik” zei pa Evers kort. “Ik neem je niets kwalijk. Ik zal wel even met Bob bellen.”

Bob had voor zijn vertrek moeten zeggen waar hij ging logeren, en dat kwam pa Evers nu goed van pas. Bob was nog maar half wakker toen hij zijn vader aan de lijn kreeg. Bob legde hem uit wat er aan de hand was. 

“Jefferson kan wel een hoop koude drukte maken, maar het is met die diamanten beslist geen zuivere koffie, dus hij laat het wel uit om aangifte te doen” besloot Bob zijn relaas. 

“Dat denk ik ook, ja” erkende zijn vader droog. “Maar let toch een beetje op, wil je? Je moeder en ik hebben geen zin je binnenkort elke week op te zoeken in de gevangenis.” Zijn stem werd dreigend. “En als ik nog één keer hoor dat jullie ergens inbreken… dan vertel ik het aan de vader van Jan!”

De verbinding werd verbroken. Bob grinnikte. Hij wist dat zijn vader het niet meende. De volgende minuten amuseerde hij zichzelf door zich in te beelden hoe de driftige kolonel Prins zou reageren als hij vernam dat zijn zoon beticht werd van diefstal.

Nadat ze het telefoontje van Bobs vader uitgebreid besproken hadden, liepen Jan, Bob en Arie naar het huis van Jefferson. Ze praatten opgewekt en deden alsof ze op bezoek gingen bij een boezemvriend. Niets deed vermoeden dat ze van plan waren de ingenieur flink op de rooster te leggen. Het huis van Jefferson lag er rustig bij; van de opwindende gebeurtenissen die er nauwelijks enkele uren eerder hadden plaatsgevonden, was niets meer te merken.  

“Ik blijf wel buiten wachten” zei Jan. “Arie kan het woord doen, en het is misschien een goed idee om Bob als Amerikaan mee naar het front te sturen.”

“Sure” zei Bob. Hij en Arie liepen naar het huis, en belden aan. De bel klingelde luid door het huis… maar er kwam niemand opendoen. 

“Niet thuis” concludeerde Bob. “Wat doen we nu?”

“Effe kijken” zei Arie. Hij keek of er niemand voorbijkwam, maar de straat was verlaten. Met een paar snelle stappen verdween Arie aan de zijkant van het huis. Bob bleef ietwat verloren achter aan de voordeur. Hij was net van plan Arie achterna te lopen toen de dikkerd aan de andere kant weer tevoorschijn kwam. 

“Niets te zien” rapporteerde Arie. “De gordijnen zijn gesloten, en de garage is leeg. We kunnen ervan uitgaan dat Jefferson niet thuis is.”

“Kamperen op dezelfde plaats als gisteren” besliste Bob. “We kunnen maar beter meteen wachten tot Jefferson thuiskomt. Als we hem te lang laten lopen, dan krijgt hij te veel tijd om rustig na te denken. Dat kan alleen maar in ons nadeel spelen.”

Urenlang hielden ze de wacht. Jan werd kriegelig omdat zijn kleren vuil werden, Arie werd onrustig omdat hij dorst had, en Bob werd zenuwachtig omdat er niets gebeurde. 

“Dit heeft geen zin” verklaarde Bob, toen enkele uren later de maan aan de hemel verscheen. “Ik stel voor dat we de Packard hier zetten. Twee van ons houden de wacht, de derde mag naar het hotel om een cola te drinken, stripverhalen te lezen of te maffen. Als Jefferson verschijnt, blijft een man in de wagen om hem in het oog te houden, de tweede alarmeert degene die in het hotel zit te wachten. Als Jefferson in tussentijd weer vertrekt: volgen met de auto, en nadien samenkomen in het hotel. Akkoord?”

De twee anderen beaamden dat ze het ermee eens waren. Een uur later lag Bob in bad een stripverhaal te lezen, terwijl Jan en Arie in de auto zaten, beurtelings het huis in de gaten houdend. 

Zo begon de lange wacht bij het huis van Jefferson. Af en toe kwam er iemand in de buurt van het huis… maar het was telkens loos alarm. In de drie dagen dat ze koppig bleven uitkijken naar de ingenieur zagen ze achtereenvolgens de postbode, drie kinderen die aanbelden en dan snel wegliepen, een collectant voor een of ander goed doel, en een man in werkkleding die aanbelde, verbaasd keek toen er niet werd opengedaan, en na een halve minuut schouderophalend weer wegging. 

De tweede dag leek er even wat te gebeuren toen Arie enkele huizen verderop een man met een groot bruin pak zag die verdacht lang bleef stilstaan. De man leek een beetje op Jefferson, en Arie wilde er net op afstappen toen de man luidkeels begon te zingen. Na enkele noten werden er in twee huizen ramen geopend. In het eerste raam verscheen een juffrouw die luidkeels zei dat het maar eens uit moest zijn en die begon te gillen toen de man zijn pak opende, dat een bos bloemen bleek te bevatten. In het tweede raam verscheen een nijdige vrouw die zei dat haar kind rust nodig had. De man was afgedropen, en Arie was teleurgesteld weer gaan zitten.  Jefferson liet zich niet zien.  

“Jongens, laten we er maar mee ophouden” zei Jan na de derde nacht die niets had opgeleverd. Ze waren alledrie naar het hotel teruggekeerd, en zaten in de kamer van Arie. “Het lijkt me wel duidelijk dat ons vogeltje gevlogen is.”

“Ondergedoken, zal je bedoelen” zei Arie. “Ondergedoken met zijn eigen uitvinding… opgeslokt door een van de zeven wereldzeeën.”

“Wat doen we nu?” vroeg Bob. Ze keken elkaar aan. 

“Tja…” zei Arie.

Jan keek afwezig naar buiten. “Als we nu eens naar het vliegveld zouden gaan… dat is zo’n beetje ons enige aanknopingspunt.”

“Moet Jefferson niet gewoon gaan werken?” vroeg Bob praktisch. “Als we bij de uitgang van de fabriek gaan staan, kunnen we hem gewoon in z’n kuif pikken.”

Jan en Arie keken elkaar aan. “Ik geloof nooit dat hij uit zijn huis wegblijft maar nog wel elke dag op zijn werk verschijnt” verklaarde Jan. “Dat risico neemt hij niet.”

“Zou anders wel een goeie bak zijn” lachte Bob. 

“Toch maar even bellen” bromde Arie. Hij liet zich achterover op bed vallen, graaide naar de telefoon en liet zich doorverbinden met de Williamson Company. Na een minuut legde hij met een voldaan gezicht de hoorn weer op het toestel. “Is al drie dagen niet meer op zijn kantoor gesignaleerd” meldde hij. “De receptioniste zegt dat Simpson in alle staten is. Hij sluit zich op in een directiekamer en komt er alleen maar uit om twee keer per dag een kan koffie te halen. Hij voelt zich wat slapjes, als je het mij vraagt.”

“Zullen we dan maar naar het vliegveld gaan?” vroeg Jan. 

“Wacht even!” riep Arie verschrikt uit. “We kunnen wel dagenlang zitten wachten daar.. ik moet eerst eten inslaan!” 

Jan en Bob begonnen te lachen toen ze Arie’s verschrikte gezicht zagen, maar ze erkenden dat hij gelijk had. Toen zei Bob: “En er is nog iets… ik denk dat we best een tweede auto huren.” Hij keek aarzelend naar Jan, die een beetje wit om de neus werd. 

“Ik weet niet of jullie het beseffen” zei hij, maar we zijn hier ondertussen al dagenlang detectiefje aan het spelen, we hebben nog geen cent verdiend, en het is maar de vraag of ons dat zal lukken. Volgens mij kunnen we beter…” Arie onderbrak hem. “De diamanten, Jan.”

Jan keek hem aan. “Die zal Jefferson wel hebben meegegraaid!”

Arie tuitte zijn lippen. “Vast. En Jefferson is verdwenen. Best. Maar vroeg of laat zal hij toch wel weer opduiken… en dan kan hij kiezen: of hij geeft ons elk een paar flonkerende stenen om onze onkosten te vergoeden, of hij mag aan de politie gaan uitleggen hoe hij aan die diamanten komt. Het zal trouwens niet makkelijk voor hem zijn ervan af te raken, want ik neem aan dat de gemiddelde juwelier of bankier geen diamanten met plakken aarde aan verkoopt.”

“Misschien wil hij er voor zichzelf een halsketting van maken” stelde Bob voor. 

“Eerder een stop, als je het mij vraagt” bromde Jan. Daarna zei hij tegen Bob: “Waar hebben we die tweede auto eigenlijk voor nodig?”

Bob toverde een stratenplan uit zijn broekzak. “Kijk… daar ligt het vliegveld, met ernaast de weg die erheen leidt… en dáár” – zijn vinger verschoof twee centimeter op de kaart – “ligt een parallelweg die door de heuvels voert. Ik heb het gisteren gevraagd aan de man waarvan ik deze kaart gekocht heb, en het is een oude weg met bulten en kuilen… maar je kan er met een auto rijden, je hebt een prachtig uitzicht over de weg naast het vliegveld, en er zijn geregeld plukjes bos waar je een neergemepte bandiet of desnoods een hele auto kan verbergen.” Hij zweeg even. “Dat vliegveld ligt totaal verlaten, er komt soms urenlang niemand voorbij. Als je daar iemand wil achternagaan, kan je al evengoed meteen je naamkaartje geven.” 

Arie en Jan bestudeerden de kaart. Jan knikte nadenkend. “Het plan was toch met Jefferson open kaart te spelen? Als een van ons met een wagen beneden gaat staan en Jefferson verschijnt, dan stappen we op hem af en leggen hem op de rooster. We dreigen ermee de politie erbij te halen als hij ons niet alles vertelt. Als het die andere vent is, die op vredige vliegvelden de rust verstoort door er pakjes met diamanten te begraven… dan doet de ploeg beneden niets en volgt onze man boven, van op de parallelweg, de auto van de diamantpostbode… en dan zien we wel, waar we uitkomen. Ondertussen blijft de ploeg beneden gewoon wachten, want het is natuurlijk goed mogelijk dat Jefferson even later opduikt, en het zou jammer voor hem zijn als er geen ontvangstcomité klaar stond.”

Jan zuchtte. “Ik geef het niet graag toe,” zei hij, “maar hier kan een tweede auto inderdaad nuttig zijn. Ik heb uren aan dat vliegveld gestaan, en geloof me: je ziet geen kip op die weg. Het loopt zo in de gaten als je daar op de gewone manier een auto gaat achtervolgen.”

Jan bleef nadenkend kijken nadat hij dat gezegd had. “Is er wat, jongetje Prins?” informeerde Arie. 

Jan knikte. “Ik zit nu net te denken… als die vent die de pakjes begraaft weer opduikt in een auto, dan zal het ons wel lukken om hem met een van onze wagens te achtervolgen. Maar wat doen we als Jefferson weer met een vliegtuigje komt, en hij wil niet met ons praten of hij ontglipt ons op de een of andere manier? Dan kunnen we hem van op de grond toch nooit volgen, lijkt me.”

“Toch wel” mengde Bob zich in het gesprek. “Het gaat tenslotte niet om een lijnvliegtuig… Jefferson vliegt in zo’n klein ding, en dat komt zo hoog niet. Zeker niet als hij niet al te ver moet vliegen… zou me niks verbazen als hij het ding een paar kilometer verder weer aan de grond zet.” 

Arie knorde. “Jongens, we moeten er gewoon voor zorgen dat de wagen beneden niet te zien is als je het vliegveld nadert. Niet van op de weg en niet uit de lucht.”

“Vlak naast het vliegveld is een verlaten loods. Die is daar prima voor” suggereerde Jan. 

Arie begon te stralen. “Dat weten we dan ook weer. Laat ons weer afspreken dat we ons hotel als communicatiecentrale gebruiken… als we elkaar wat te melden hebben, dan bellen we de receptie op en laten we een boodschap achter. Jan, ga jij nu die wagen maar huren, dan sla ik wat eten in. Afspraak hier in ons hotel tegen vijf uur… kunnen we nog het avondeten meepikken voor we de nacht ingaan. Tot straks, jongens.”

FILMROLLEN VOOR JAN

Na een avondmaal, dat bestond uit kip met aardappelen (Jan), rundvlees in tomatensaus (Bob) en drie omeletten, zes worsten en vijf broodjes (Arie) was het tijd om naar het vliegveld te vertrekken. Arie zou in zijn eentje met de Packard de wacht houden bij het vliegveld, terwijl Bob en Jan in een versgehuurde rode Lincoln gingen wachten op de parallelweg. Voor ze uit elkaar gingen, keek Arie nog even bezorgd naar de drie dozen met eten die achterin de Packard stonden. “Ik hoop maar dat het genoeg is. We kunnen wel dagenlang moeten wachten.”

“Dan val je maar wat af” zei Jan hardvochtig. “Anders bestaat de kans dat jouw langdurige aanwezigheid tot een aardverzakking leidt, en dat kunnen ze bij een vliegveld niet gebruiken. Duiken alle zondagspiloten voor ze het beseffen met hun neus de grond in.” Arie zei niets, maar stapte waardig in en reed weg, even later gevolgd door Bob en Jan. 

Toch had Arie het nog niet zo gek bekeken met zijn ruime voedselvoorraad, want het duurde drie lange dagen en nachten voor er wat spannends gebeurde. In die dagen hielden Arie beneden en Jan en Bob boven afwisselend de wacht, want er moest natuurlijk af en toe even geslapen worden.

“Dit zou wel eens lang kunnen duren” zei Jan na de eerste dag geeuwend tegen Bob, die probeerde de tijd te doden door met kiezelsteentjes allerlei vormen in het zand te maken. “We kunnen moeilijk verwachten dat Jefferson elke dag een lading edelstenen krijgt van zijn geheimzinnige geldschieter.”

“Het lastige is gewoon dat we er geen flauw idee van hebben waar Jefferson is” analyseerde Bob. “Als we maar een of ander spoor hadden om te volgen, dan konden we ons tenminste nuttig bezighouden. Mensen vragen of ze Jefferson gezien hebben, links en rechts wat meppen uitdelen aan loopjongens die ons moeten uitschakelen, op tijd en stond een lekkere achtervolging… daar knapt een mens van op. Maar dagenlang wachten zonder dat er wat gebeurt? Pff…”

“Wat is dat?” vroeg Jan, wijzend naar de grote ronde vorm die Bob net met kiezels gelegd had. 

“Dat is Arie” zei Bob grinnikend. 

“Doe dat weg, malle” zei Jan. “Als Jefferson komt aangevlogen en hij ziet jouw meesterwerk dan keert hij meteen om zonder te landen.”

Ze lachten allebei. “Die Arie toch,” zei Bob, kijkend naar de loods beneden, waar de dikkerd zich verscholen had. “Zou hij het niet saai vinden, daar beneden op z’n eentje?”

Arie had het prima naar zijn zin. Hij hield zich in gedachten bezig met het ontwerpen van kleren waarin hij zoveel mogelijk voedsel zou kunnen meenemen. Hij vulde zijn hoofd met heerlijke visioenen van truien met aangenaaide rugzakken, broeken die voornamelijk uit zakken bestonden en bolhoeden gevuld met cola. Helaas zag hij zichzelf nog niet zo gauw met een bolhoed rondlopen. 

De vervallen loods waarin Arie de Packard geparkeerd had, bood maar weinig bescherming meer tegen weer en wind, maar er zaten nog net genoeg planken en stalen platen in om zijn auto uit het zicht te houden. Arie zelf had een houten krat gevonden en had zich geïnstalleerd bij een plank waar om een niet meer te achterhalen reden ooit een gat in gemaakt was en dat nu prima als spionnetje dienst kon doen. 

Toen er op de vierde dag eindelijk wat gebeurde, waren Jan, Bob en Arie toevallig alle drie min of meer wakker, al was Bob wel zo luid aan het gapen dat Jan pas hoorde dat er een auto aankwam toen de wagen het vliegveld al bijna bereikt had. De drie vrienden keken gespannen naar het stille schouwspel dat zich voor hun ogen afspeelde. Jan kneep zijn ogen tot spleetjes, maar de afstand was te groot om de man te herkennen die uit de wagen te voorschijn was gekomen. Jan vloekte inwendig omdat hij er niet aan gedacht had een verrekijker mee te nemen. “Ik kan van op deze afstand onmogelijk zijn gezicht herkennen,” zei hij tegen Bob, “maar volgens mij is het dezelfde vent die vorige keer de diamanten begraven heeft. Deze rijdt trouwens ook in een rode Chevrolet. Het enige wat ik goed kan zien, is dat hij aan elke vinger een ring lijkt te dragen. Allemaal goud, zo te zien. Het is een geschitter van jewelste.”

“Fijn” zei Bob. “Dan weten we meteen hoe we deze snaak moeten noemen. Goudmans!”

De man bewoog zich rustig. Voor de ogen van Jan, Bob en Arie speelde zich precies hetzelfde tafereel af dat Jan een week eerder ook al gezien had: de man nam een sigaret en rookte die op zijn dooie gemak op. 

“Zie je dat” fluisterde Bob (hoewel hij net zo goed luidop had kunnen spreken, want ze stonden op honderden meters van het vliegveld). “Het lijkt alsof hij rustig aan het roken is, maar ondertussen kijkt hij goed in het rond.”

“Dat deed hij vorige keer ook al” zei Jan. “Nu weet ik eigenlijk wel zeker dat het dezelfde man is. Ik hoop maar dat hij ons niet ziet.”

Jan en Bob hadden hun wagen achter een bosje bomen verborgen en waren zelf plat op de grond gaan liggen. Die aanpak bleek te werken: de man zag hen niet. Toen de sigaret op was, haalde hij een schop tevoorschijn en begon te graven. Na een tijdje veegde hij met een zakdoek het zweet van zijn voorhoofd. Daarna haalde hij iets uit de Chevrolet dat hij zorgvuldig neerlegde in het gat dat hij juist gegraven had. Vervolgens gooide hij het gat weer dicht. 

Arie liet zich niet zien, en even later verdween de man weer in de wagen, die kort daarna traag wegreed. “Lijkt me duidelijk dat het niet Jefferson is” verklaarde Jan. “Volgen, Bob!”

Jan en Bob holden naar hun Lincoln. Bob sprong achter het stuur, en terwijl Jan zijn ogen op de rode Chevrolet beneden hen gericht hield, deed Bob zijn best de talrijke kuilen in de weg te ontwijken. Hij slaagde daar wonderwel in… het resultaat van de uitstekende chauffeurscapaciteiten die de drie vrienden hadden overgehouden aan hun talrijke avonturen. 

De wagen reed ruim een uur voort zonder ergens te stoppen. In die tijd passeerde de chauffeur twee stadjes, en Jan was telkens bang dat de Chevrolet ergens in zo’n stadje zou verdwijnen in het onontwarbare kluwen van kleine straatjes waarin je een wagen van op grote afstand onmogelijk kan volgen. Dat gebeurde echter niet, en Jan slaakte een zucht van verluchting toen de wagen tot stilstand kwam bij een statig, oud huis. Het stond zo ver af van andere vormen van menselijke activiteit dat er geen twijfel over kon bestaan dat de chauffeur precies in dat ene huis moest zijn. Jan prentte het huis en de kleine zandweg die erheen leidde in zijn precieze, fotografische geheugen, en keerde zich toen naar Bob. “We zijn er, geloof ik. Zoek jij even een afslag?” 

Bob keek even spottend naar opzij. “Dacht je soms dat onze wegen in elkaar zaten zoals jullie lilliputterbaantjes? Hier heb je heus niet elke vijftig meter een zijstraat. De volgende stad is een paar kilometer verderop. Daar kunnen we naar beneden.”

Jan zakte terug in zijn zetel en tuurde in de verte. Na een paar minuten kwamen ze inderdaad aan bij het volgende stadje, dat ze bereikten dankzij (of ondanks) een weg die maar nauwelijks meer bruikbaar was door de verzakte betonplaten en de onbestemde struikjes die er mettertijd gretig tussendoor waren gaan groeien. De Lincoln hield het gelukkig, en na een paar minuten waren ze het stadje bijna weer door. “Zet de wagen hier maar ergens neer” zei Jan. “Dat huis waar die Chevrolet stopte, ligt zo verlaten dat het veel te erg opvalt als we vlakbij stoppen. Dat kleine stukje wandelen we wel.” 

Als rasechte Amerikaan keek Bob altijd vreemd op van mensen – doorgaans Europeanen of andere mensen die niet uit een van zijn geliefde eenenvijftig staten afkomstig waren – die verkozen te lopen terwijl door de hele United States keurige autowegen waren aangelegd, maar hij had al lang geleden geleerd dat zoiets nu eenmaal deel uitmaakte van het ondoorgrondelijke Europese karakter, en hij had er zijn verwachtingen en schoenzolen aan aangepast. Bob zei dus niets, maar parkeerde braafjes de Lincoln in een onopvallend zijstraatje.

Arie had ondertussen niet stil gezeten. Toen de rode Chevrolet verscheen, was hij even gestopt met eten, maar zodra de dikkerd begreep dat hij nog niet in actie hoefde te komen, was hij aan een vers broodje begonnen. Arie mocht van geluk spreken dat hij nog de tijd kreeg om dat broodje naar binnen te spelen, want slechts enkele minuten nadat de Chevrolet verdwenen was, hoorde hij boven zich een zwak geronk, dat steeds duidelijker hoorbaar werd. Arie veegde zijn mond af, liep naar het einde van de loods en tuurde voorzichtig naar buiten. Het vliegtuig was dichterbij dan hij gedacht had… de loods had het geluid toch nog aardig gedempt. Haastig trok Arie zijn hoofd terug. Met een spijtige blik keek hij naar de halve doos etenswaren die hem nog restte. “Het spijt me,” sprak hij de verzameling broodjes, hompen kaas en colaflesjes toe, “maar ik vrees dat jullie even moeten wachten”. Het geluid werd steeds harder, en toen Arie nog eens voorzichtig naar buiten keek, zag hij dat het vliegtuig inmiddels aan de landing begonnen was. Even later stond het stil. Arie kreeg het tafereel te zien dat Jan enkele dagen geleden zo verbaasd had: de piloot stapte uit, keek even rond en begon het pakje op te graven. Arie herkende dadelijk Jefferson. Hij bleef even kijken naar het tafereel. Eigenlijk had hij niet zo veel zin Jefferson nu het vuur aan de schenen te leggen… het leek hem veel leuker en misschien ook wel interessanter om te proberen te achterhalen waar Jefferson heen zou gaan. Hij keek dus rustig toe terwijl Jefferson, enkele tientallen meters voor hem, het pakje vond, het in zijn vliegtuigje legde, en er weer vandoor ging. 

Arie liet het toestel klimmen tot het nog maar een stipje aan de hemel was, bromde toen “Ik hoop dat Jefferson niet zo van dit vliegveld houdt dat hij nog eens achterom kijkt” en reed toen met zijn Packard de weg op… Jefferson achterna. Het toestel vloog sneller dan hij verwacht had, en Arie moest flink op het gaspedaal duwen om te vermijden dat hij Jefferson uit het oog zou verliezen. Het stipje bleef een half uur lang in een rechte lijn vliegen, en begon toen langzaam te dalen. Arie keek om zich heen. Links en rechts van hem zag hij alleen maar wat bomen, maar in de verte zag hij een stadje. Arie knikte instemmend. “Klein stadje, maar in Amerika heeft elk boerendorp een eigen vliegveld. Jefferson zal hier wel landen.”

Net voor de stad begon, zag Arie een benzinestation. Hij stopte en schoot een lange jongen aan die in de zon lui een stripboek zat te lezen. “Hello,” wenste Arie, “is hier ergens een vliegveld in de buurt?”

De jongen keek hem nadenkend aan. “Waarom?”

Arie vroeg zich af waarom hij net nu hij haast had een nieuwsgierige pompbediende moest treffen, maar hij besefte dat het nog het beste was snel een van zijn vermaarde kletsverhalen op te dissen. “Mijn oom woont hier in de buurt, en hij heeft net een vliegtuig gekocht” loog hij vlot. “Nu is mijn oom nogal impulsief, en hij is zo dom geweest niet eerst na te vragen waar hier ergens een vliegveld is.”

De jongen keek hem nieuwsgierig aan. “Niet zo handig van je oom” vond hij. “Ik bedoel maar, stel je voor dat hier in de buurt geen vliegveld zou zijn. Heeft ie dat hele vliegtuig voor niets gekocht. Zonde. Ben je zeker dat je oom helemaal goed is?”

“Dat is een groot vraagteken” erkende Arie. Mijn moeder zegt altijd dat ik op hem lijk. Ze kijkt altijd zorgelijk als ze dat zegt.”

“Je neemt me in de maling” zei de jongen nors. “Hoe heet die oom van je?”

Arie begon zich te ergeren aan al die vragen. Bovendien vreesde hij dat hij vroeg of laat iets zou zeggen waardoor hij verraadde dat hij kip noch kraai kende in het stadje, waarvan hij, zoals hij plots besefte, niet eens de naam kende. 

“Alsof het jou wat aan gaat hoe mijn oom heet. Mijn oom is de president van Amerika, nou goed?” Hij keek met opzet wat kwaad omdat hij hoopte dat de jongen op die manier zou weigeren hem verder te helpen. Dat was misschien nog wel het beste, dacht Arie, want terwijl hij hier kostbare tijd stond te verliezen met kletsverhalen over vlieggrage ooms, was Jefferson waarschijnlijk allang geland. De lange jongen bleek echter een van die mensen te zijn die eerst weinig zin hebben om anderen te helpen, maar daar koppig mee door gaan als ze er eenmaal mee begonnen zijn. De jongen stond op. “Er is hier een veldje in de buurt, maar waar weet ik niet precies.” Hij wierp Arie een vuile blik toe. “Ik heb namelijk geen ooms die zo rijk zijn dat ze een eigen vliegtuig kunnen kopen. Blijf maar even hier wachten, dan ga ik binnen even bellen.”

Arie deed zijn uiterste best om de jongen duidelijk te maken dat dat echt niet hoefde, maar hij was niet te vermurwen. Arie hield dus zijn mond, wachtte tot de jongen in een klein gebouwtje verdween, en maakte zich toen als de hazen uit de voeten. 

Wat verderop probeerde Arie het nog eens bij een motel, en daar had hij meer geluk. De receptionist was druk bezig een horloge uit elkaar te halen en keek nauwelijks op toen hij door Arie werd aangesproken. Hij legde Arie kort uit dat hij hier in Redfield was en dat het schone Redfield beschikte over een vliegveld dat toepasselijk het Redfield Municipal Airport heette, bereikbaar via Route 281. Arie bedankte de man en haastte zich weer naar zijn wagen. 

Het vliegveld van Redfield kan je niet vergelijken met grote vliegvelden met vele landingsbanen zoals die van Schiphol of New York, waar elke dag tientallen vliegtuigen opstijgen en landen. Zoals wel meer vliegvelden in uitgestrekte landen als de Verenigde Staten is het vooral bedoeld voor verwende miljonairszoons en rijke zakenlui die geen zin hebben kostbare tijd te verkwisten door zich te verplaatsen met een auto, waarmee je nu eenmaal niet lijnrecht van punt A naar punt B kan rijden… tenzij die punten toevallig allebei op een kaarsrechte autobaan liggen, natuurlijk. Het vliegveld van Redfield beschikt over één landingsbaan, die er het grootste deel van de tijd ongebruikt bij ligt. Ernaast ligt een klein, ongezellig gebouw, net aangenaam genoeg om er een krant te lezen als je door slecht weer niet kan opstijgen. Dat gebouwtje is het enige bouwwerk in de omgeving van het vliegveld. Arie was veel te geslepen om met zijn Packard tot vlak bij de landingsbaan te rijden. Hij zette zijn wagen stil op enkele honderden meters afstand, en begon kalm de weg af te sjokken met zijn linkerhand in zijn broekzak en in zijn rechterhand een van zijn laatste flesjes cola. 

De landingsbaan was leeg, dat zag Arie al van op grote afstand. Wel stonden naast het gebouwtje een aantal kleine vliegtuigjes geparkeerd. Arie keek rond of hij zich ergens kon verschuilen, maar zag helemaal niets… er zat niets anders op dan brutaalweg door te lopen. Arie floot een zelfbedachte variatie op ‘Yankee Doodle’ en deed alsof hij volkomen zonder zorgen was, maar lette ondertussen wel goed op of hij iets hoorde of zag dat wees op menselijke aanwezigheid. Hoe goed Arie ook oplette, hij zag of hoorde niets. Zonder dat hij iemand tegenkwam, bereikte hij de vliegtuigjes. Ze leken zo erg op elkaar dat Arie niet eens met zekerheid kon zeggen of het toestel erbij was waar hij eerder die dag Jefferson had zien uitkomen. Jefferson zelf was in geen velden of wegen te bekennen. 

Arie stond bij zichzelf te overleggen wat hij nu zou gaan doen toen hij in de verte een auto zag aankomen. Dat Arie’s aandacht door de wagen getrokken werd, was niet zo vreemd, want het was het eerste teken van leven dat hij opmerkte sinds hij was uitgestapt. Nieuwsgierig bleef Arie kijken naar de wagen die steeds dichterbij kwam. “Zo zo,” zei Arie tegen zichzelf, “een politieauto. Goed om te weten dat ze in deze uithoek ook politie hebben… moet ik onthouden voor het geval mijn fiets gestolen wordt”. De wagen kwam steeds dichterbij, minderde vaart, sloeg de weg naar het vliegveld in… en kwam toen recht op Arie af. 

Arie wist wel beter dan snel weg te rennen. Veel had dat trouwens niet opgeleverd… ook al kon de dikkerd zich met een voor zijn omvang verbazende snelheid verplaatsen, tegen een auto maakte hij geen schijn van kans. Hij bleef dan ook gewoon staan, de armen zorgeloos op zijn rug. Ondertussen werkten zijn hersenen echter op topsnelheid. Liep op dit vliegveld toch nog ergens iemand rond, die de politie had opgebeld toen hij Arie zag rondbanjeren bij de verlaten vliegtuigen?

De politieauto stopte en twee mannen stapten uit. Ze liepen op Arie toe met perfect synchrone bewegingen. (“Daar hebben ze vast veel op geoefend” dacht Arie nog.) Ze keken hem strak aan, maar zeiden niets. Arie kende dat trucje, en zei evenmin iets. Altijd de ander eerst laten spreken… daar leer je veel meer van. Er viel een stilte die, zoals altijd in dergelijke situaties, eeuwen leek te duren; in werkelijkheid was het natuurlijk maar een paar seconden. De linker politieman, die een hoofd groter was dan zijn collega en een doordringende geur van aftershave verspreidde, tuitte zijn lippen en vroeg toen: “Name?”

“Arie Roos.”

“Papieren?” Arie overhandigde de man zijn paspoort. De agent opende het boekje bij de eerste pagina en begon het kalmpjes te doorbladeren. Hij deed er lang over, en dat was duidelijk niet naar de zin van zijn collega, die om zich heen keek op zoek naar iets boeiends, maar duidelijk niets vond en dan maar geeuwend mee ging kijken in Arie’s paspoort. Ook hij liet geen verbazing of andere emotie blijken bij het aanschouwen van de nochtans zeer bonte verzameling stempels die Arie doorheen de jaren verzameld had. Toen de eerste agent de laatste pagina van het paspoort bereikt had, bladerde hij terug naar het begin, en schreef hij een paar dingen over in zijn notitieboekje. Daarna sloeg hij het paspoort weer dicht en gaf het terug aan Arie. “Here.” Arie stak het achteloos in zijn achterzak. “Ik zou maar wat uitkijken met dat paspoort,” raadde de tweede agent aan. Arie begon te vermoeden dat hij wat gemoedelijker was dan zijn aftershavende collega. “Als het uit je broek valt, dan kan het nog een hoop gedoe geven voor je een nieuw hebt. Zeker als buitenlander.”

“Wat voor stunts denken jullie dat ik uithaal waardoor ik paspoorten zou verliezen uit prima Hollandse jongensbroeken?” vroeg Arie. 

De lange agent keek hem scherp aan. “Vermoed je soms dat wij je ergens van verdenken?”

“Ai!” dacht Arie. “Verkeerd antwoord. Beter opletten.” Hij zei: “Heren, ik ben me van geen kwaad bewust, maar u komt hierheen gereden terwijl er buiten mijzelf niemand aanwezig is.” Hij stak zijn bolle buik wat vooruit. “Het doet mij plezier dat jullie zo ijverig zijn, maar als de politie voor iemand veel belangstelling heeft, betekent dat meestal dat die persoon ergens van verdacht wordt.” Hij trok een ongelukkig gezicht. “Niet dat ik zou weten waarvan ik dan wel verdacht zou worden. Ik ben een brave toerist.”

De lange agent tikte met zijn potlood op zijn notitieboekje. “We hebben informatie ontvangen over uw activiteiten hier. Bepaalde personen hebben ons laten weten dat u handelingen gesteld hebt die als verdacht beschouwd kunnen worden.”

Arie moest inwendig grinniken om de manier waarop de agent zich uitdrukte. Stel je voor, dacht hij bij zichzelf, dat hij ’s zondags bij zijn ouders gaat eten en dat hij dan vraagt: “En moeder, heb je deze week nog handelingen gesteld die als leuk beschouwd kunnen worden?” 

De lange agent was zich er duidelijk niet van bewust dat Arie zich inwendig vrolijk maakte over zijn taalgebruik Hij keek zeer ernstig, en nam weer het woord. “We zien ons derhalve genoodzaakt, u te vragen ons naar het bureau te vergezellen om ons nadere inlichtingen te verschaffen.”

Arie knikte vriendelijk. “Prima. Ik heb niets te doen, uw politiebureau lijkt me een heerlijke toeristenattractie, en ik verschaf zeer graag inlichtingen. Vooral als ze nader zijn.”

De agent keek Arie een halve seconde fronsend aan, verwierp toen blijkbaar de gedachte dat deze vreemde jongen met hem, dienaar van de Amerikaanse overheid, aan het spotten was, en gebaarde toen naar de achterbank van de wagen. “Ga maar zitten.”

Arie ging braaf zitten. Hij was wel blij dat de agenten hem niet ogenblikkelijk het vuur aan de schenen legden… Hopelijk was het nog een flink eind rijden naar het politiebureau, zodat hij ruim de tijd kreeg om een mooi kletsverhaal te bedenken. Arie’s eerste zorg was, te achterhalen waarom de politie belangstelling voor hem had. Wie had de politie over hem ingelicht, en waarvan werd hij verdacht? 

Nadat ze de Lincoln in een zijstraat geparkeerd hadden, liepen Jan en Bob in de richting van het huis waar ze even eerder Goudmans hadden zien stoppen. Ze liepen in een woonwijk, en aan de huizen was duidelijk te zien dat de Amerikanen die er woonden er warmpjes bijzaten. Toen ze het huis van de gulle diamantenuitdeler op enkele tientallen meters genaderd waren, bleef Bob weifelend staan. 

“Doe je?” informeerde Jan. 

Bob kuchte. “Wat doen we nou? Recht op dat huis aflopen lijkt me geen goed idee, maar hier blijven ronddralen kunnen we ook niet. Als je dat doet in zo’n dure buurt dan belt geheid iemand de politie op.”

“Heb ik ook al aan zitten denken” beaamde Jan. “Maar hoeven we hier eigenlijk zo nodig de wacht te houden? We weten nu waar die man woont, laat ons ergens iets gaan drinken en terugkomen als het donker is. Kunnen we meteen ons hotel opbellen om te vragen of er al nieuws is van Arie.”

“Je hebt gelijk” knikte Bob. “Kom.”

Even later zaten Jan en Bob in het goedkoopste cafeetje dat Jan had kunnen vinden. Het rook er muf en de ramen waren beslist in geen jaren meer gezeemd, maar de cola was er fris en in een hoek was er een telefooncel, waar Bob dadelijk indook. Toen hij er weer uitkwam, was Jan al bezig aan zijn cola. “Geen nieuws” meldde Bob. “Arie zit waarschijnlijk nog rustig in zijn auto op het vliegveld.”

Arie zat op dat ogenblik inderdaad in een auto. Niet zijn eigen Packard, maar een politieauto, en die reed juist met hoge snelheid weg van een vliegveld… en helemaal gerust was Arie niet. Hij had al wel een aantal kletsverhalen in zijn hoofd, en het zou van de vragen die hij kreeg afhangen welk van die verhalen hij zou opdissen aan de mannen die voor en naast hem zaten. Maar ook dan bestond het gevaar dat ze hem een paar uur of zelfs een paar dagen zouden vasthouden… omdat ze hem ergens van verdachten, omdat ze graag hun nieuwe verhoorkamer eens wilden proberen of omdat ze het zo gezellig vonden een dikke Hollandse jongen op bezoek te krijgen in hun saaie kantoor. Het eten zou er wel maar halfwarm zijn, dacht Arie, en hij betwijfelde of ze er cola hadden. Hij zuchtte. 

Langzamerhand verscheen er links en rechts van de weg meer bebouwing, en na een rit die zeker een half uur duurde, stopte de lange agent de wagen met een schok pal voor fantasieloos gebouw waarop met grote letters “Police Station” geschreven stond. “Hoe toepasselijk” mompelde Arie tegen zichzelf, terwijl hij de twee agenten volgde die uitstapten en het gebouw binnenliepen. “Iedereen weet meteen wat het is. Alleen jammer voor agenten die ’s avonds gezellig naar de radio willen luisteren en dan om de haverklap lastig gevallen worden door opgeschoten jongens die komen zeggen dat ze vliegende schotels hebben gezien op een ogenblik dat ze eigenlijk met een warme kruik in bed zouden moeten liggen.”

Arie had hardop gesproken, en de agent naast hem keerde zich naar hem toe. “Wat zeg je daar allemaal?”

“Vliegende schotels” vertelde Arie hem in het Engels. “Die zien jullie hier vast heel vaak, is het niet?” Hij maakte een breed gebaar met zijn armen. “Jullie hebben daar tenminste de ruimte voor. Bij ons in Holland zou elke vliegende schotel meteen verstrikt geraken in wasdraden en televisieantennes.”

De agent keek hem een seconde of wat onzeker aan, en haalde toen de schouders op. Arie grinnikte. Het kwam hem wel goed uit als ze niet goed begrepen wat hij allemaal zei. 

De agenten brachten Arie samen naar de kelder in het politiegebouw, waar hij een cel werd binnengeloodst. Het was de enige cel die het gebouw rijk was, merkte Arie op. Toen de deur achter hem in het slot gedraaid werd, krabde hij even aan zijn kin. “Het is me wel een toestand” mompelde Arie. “Opgesloten in een cel, geen eten bij me, en Jan en Bob weten niet waar ik zit. Ik begrijp het al: het befaamde Roos-brein zal zichzelf weer eens moeten redden.” Arie ging zitten op de rand van het houten bed (zonder matras) en stak een mollige vinger in de lucht. “Mogelijkheid één. Jefferson scharrelde nog ergens rond op dat vliegveld waar hij geland was toen ik aankwam en heeft de politie met een of ander kletsverhaal gealarmeerd om even van me af te zijn. Waarschijnlijk? Nee. Er is iets niet helemaal fris met onze vriend Jefferson, dus hij past er wel voor zelf de politie te contacteren.” 

Arie fronste tegen de vuile nagel van de vinger die hij in de lucht had gestoken, en strekte een tweede vinger uit. “Twee. Een andere vent dan Jefferson liep rond op het vliegveld en heeft de politie erbij gehaald.” Arie zweeg even. “Kan. Kan heel best.” Hij dacht even na. “Is dat het, of zijn er nog verdachte types die mijn aandacht verdienen?” Arie tuitte zijn lippen terwijl hij keek naar zijn ringvinger, die hij plots met een verrassende snelheid opstak. “Drie. Die nieuwsgierige jongen van het tankstation. Al z’n leven is hij het die deze ijverige dienaars van de Amerikaanse overheid op me afgestuurd heeft.”

Hoe langer hij erover nadacht, hoe meer Arie ervan overtuigd raakte dat de derde mogelijkheid de enige juiste was. Dat bood mogelijkheden… Het betekende dat hij helemaal niet hoefde te praten over Jefferson, diamanten, verdwenen uitvindingen of wat dan ook. Hij moest gewoon zijn grote blauwe ogen opzetten en volhouden dat hij een nietsvermoedende Hollandse toerist was met een grote belangstelling voor verlaten vliegvelden. Zo moeilijk kon dat niet zijn. Arie grinnikte. Zijn maag antwoordde met een grom. 

Een half uur later hoorde Arie voetstappen naderbij komen. De lange agent deed de celdeur open, en gebaarde Arie naar buiten te komen. Arie stapte expres een beetje sloom, om een niet al te pientere indruk te maken. Hij sjokte naast de agent, die duidelijk ongeduldig werd van Arie’s trage gedoe, naar een klein kamertje op de eerste verdieping. Het rook er muf, en met het verven van elke muur was duidelijk gewacht tot het niet anders meer kon. Daardoor zag geen enkele muur er echt fris uit, en bovendien hadden alle wanden een andere kleur. In het midden stond een tafel waarvan één poot een beetje scheef stond. De korte agent zat er al. Hij wees naar een van de twee lege stoelen. Arie ging braafjes zitten. 

“Hello” zei de korte agent. “Ik ben Lloyd, en hij daar is mijn collega Bradbury.” Arie knikte beleefd. “We zouden je graag een paar vragen stellen.”

“Graag” zei Arie, en hij zuchtte even. “Heren, ik begrijp hier helemaal niets van. Ik ben een toerist in uw land en ik reis hier wat rond. Vraagt u dus alstublieft alles wat u wil weten, dan kunnen we dit hopelijk zo snel mogelijk oplossen.”

Bradbury en Lloyd keken elkaar even aan. Het was opnieuw Lloyd die het woord nam. “Wat heb je vandaag zoal gedaan?”

Arie’s beroemde brein kwam meteen op gang. Hij moest natuurlijk een verhaal vertellen dat gecontroleerd kon worden, en waarin bovendien het tankstation met de nieuwsgierige jongen op een of andere manier voorkwam. 

Hij keek daarom agent Lloyd met wijdopen ogen aan, en zei onderdanig: “Meneer, ik heb vandaag het genoegen gehad rond te rijden in uw prachtige land. Ik moet zeggen dat het mij buitengewoon bevallen is. Bij ons in Holland is het zo druk en je hebt er om de tweehonderd meter een verkeerslicht. De verkeerslichten schijnen bij ons trouwens zo fel dat ze pijn doen aan mijn ogen. Dat komt natuurlijk doordat wij geen licht gewend zijn, want de lucht is er altijd donker. Ik heb gehoord dat onze koningin daarom altijd een zonnebril opzet als ze op staatsbezoek gaat.” Hier keek Arie diep bedroefd. “Ik hoop nochtans,” ging hij verder, “dat ze die zonnebril afzet als ze hierheen komt, want in uw land is alles prachtig! In Nederland zijn de auto’s klein en de benzine is er duur. Maar hier” – op dit punt spreidde Arie zijn armen zo wijd uit dat hij bijna de muren raakte van het kleine kamertje – “maar hier, meneer, niets van dat alles. Dit is de mooiste reis die ik al gemaakt heb. Als ik thuiskom dan stuur ik meteen een brief naar onze koningin en zeg haar dat ze volgende zomer naar Amerika moet komen!”

Lloyd keek even naar Bradbury. Die keek zijn collega aan met een blik van ‘die jongen is niet goed snik’. Arie grinnikte inwendig. Hij vond dat hij nogal overdreef, maar dat moest zo bij Amerikanen, wist hij. Als je als Europeaan gewoon doet bij een Amerikaan, dan denkt hij dat je je ergens zorgen over maakt. 

Bradbury nam het woord. “Kan je ons vertellen waar je vandaag precies geweest bent?”

“Ik heb een hotelkamer in Aberdeen” vertelde Arie vlot. “Daar ben ik vanochtend vertrokken. En dan maar rondrijden, natuurlijk. Rondrijden door uw grote, mooie land. Er komt geen einde aan!” Hij maakte opnieuw weidse bewegingen met zijn armen. “Ik weet niet meer precies waar ik geweest ben. Dit is de eerste keer dat ik hier ben, moet u weten. Ik rijd maar wat rond, en als ik ergens een mooie weg zie lopen, dan neem ik die. Ik kan er niet aan weerstaan, meneer. Wat maakt het uit waar ik terechtkom? Het is allemaal even prachtig!”

Als Bradbury al vond dat Arie niet goed wijs was, dan liet hij er toch weinig van merken. Neutraal, bijna onverschillig kwam zijn volgende vraag. “Ons vliegveld, dat ben je ook toevallig tegengekomen?”

Arie lachte. “Ach meneer, als ik dergelijke prachtige plaatsen altijd uit eigen beweging zou vinden, dan zou ik vast reisleider worden. Of fotograaf voor een van die prachtige tijdschriften die jullie hebben. Wat lijkt het me trouwens geweldig om hier reisleider te zijn. Bij ons in Europa moet je de mooie plekjes gaan zoeken, maar dit land is één grote mooie plek!” 

Arie bedacht zich dat hij nog antwoord moest geven op de vraag hoe hij het vliegveld gevonden had. Dat leek hem het goede moment om de jongen van het benzinestation te vermelden. “Om op uw vraag te antwoorden, ik heb jullie geweldige vliegveld dus niet zelf ontdekt, ik ben hier naartoe gestuurd door een tip van iemand die ik daarstraks ontmoet heb.”

“Waar?”

Arie deed of hij even aarzelde. “Om eerlijk te zijn, eerst heb ik het gevraagd aan iemand die werkte in een tankstation. Die ging het even navragen zei hij.” Arie trok een beteuterd gezicht. “Het is eigenlijk niet aardig van me, maar ik was te ongeduldig.” Hij keek weer vrolijker. “Er is hier ook zoveel te zien! Ik ben dan maar even verder gereden. Wat later ging ik even uitblazen in een motel, en een vent daar kon me meteen vertellen waar het vliegveld was.”

Lloyd had zitten spelen met een pen, maar keek nu even op. “Dat zal Driver’s End wel geweest zijn.”

Bradbury nam weer het woord. “Wat moest je met een vliegveld?”

Die vraag had Arie zien aankomen. Hij had zijn antwoord al klaar gehad nog voor hij in de cel gestopt werd. “Uw heerlijke land is zo mooi van op de grond,” zei hij met een lichte trilling in zijn stem, “dat ik me nauwelijks kan voorstellen hoe heerlijk het niet moet zijn om het vanuit de lucht te zien. Dus ik dacht, ik vraag even naar een vliegveld, daar zijn vast wel mensen die me even mee de lucht in willen nemen. Bij ons in Holland moet je daarvoor eerst een hoop papieren invullen” zei Arie somber. “Papieren voor dit, papieren voor dat. Het is een wonder dat er bij ons nog bomen zijn. Hier is het natuurlijk helemaal anders!”

Bradbury stond op. “Ik zal Driver’s End even bellen.” Hij stond op en verdween. 

Arie bleef achter met Bradbury. Die leek er geen zin in te hebben om zonder zijn collega verder te gaan met het verhoor en staarde schijnbaar verveeld naar het blad waar hij zonet een paar woorden op gekriebeld had. Arie dacht nog even na over wat hij allemaal gezegd had. Hij was tevreden met zichzelf. Prima verhaal waar geen speld tussen te krijgen was. Helaas zou de Amerikaanse politiemacht zijn intellect na deze vertoning van kinderlijk enthousiasme niet naar waarde kunnen schatten, maar dat had Arie er wel voor over. Al een geluk dat hij het was die twee agenten tegenover zich had gekregen, en niet Bob of Jan. Goeie help, dacht Arie. Als Jan hier gezeten had, dan had hij zichzelf onherroepelijk vastgekletst.

Jan zat op dat ogenblik nog steeds met Bob in een café, in het stadje waarvan ze inmiddels hadden ontdekt dat het Philipstown heette. Het was inmiddels donker geworden, en Jan en Bob hadden ruim de tijd gehad om het geval Goudmans van alle kanten te bekijken. Bob wilde meteen naar het huis van Goudmans gaan, Jan aarzelde. “Wat gaan we daar eigenlijk doen?” vroeg hij.

Bob haalde zijn schouders op. “Lijkt me nogal duidelijk. Goudmans stopt diamantjes in de grond in plaats van ze met een keurig certificaat te verkopen in ruil voor ritselend bankpapier. Dat zaakje stinkt, en ik wil er eens aan ruiken. Snuffel, snuffel.”

Jan wreef over zijn kin. “Je weet niet wat er allemaal kan gebeuren als je overhaast tewerk gaat. We moesten proberen de zaak discreet op te lossen, weet je nog?”

Bob sloeg met zijn vuist op tafel. Een aantal mensen keek op. “We zijn toch geen brave padvinders, jandokie! Als we poolshoogte gaan nemen, dan komen we op z’n minst te weten wie Goudmans is. We kennen niet eens zijn naam.”

“Lastig als je een verjaardagskaartje wil sturen” zei Jan droog. “Goed, jij je zin. Het is inmiddels na elven, laten we maar gaan kijken.”

Terwijl Jan in het toilet even zijn haar ging kammen, belde Bob het hotel in Aberdeen op om een boodschap achter te laten voor Arie. De receptionist klonk slaperig maar beleefd. “Goedenavond” wenste Bob. Ik zou graag een boodschap achterlaten voor de heer Roos.” Hij wachtte even terwijl men er in Aberdeen pen en papier bijhaalde. Na enkele seconde dicteerde hij: “Zijn naar groot huis aan verlaten weg in Philipstown. Onderneem actie als we voor morgenmiddag geen nieuw bericht hebben achtergelaten. Geniet nog van je cola’s.” Bob gooide de hoorn op de haak en wandelde met Jan naar buiten, hopend dat hij niet te veel kleerscheuren zou oplopen voor hij zelf weer een cola kon drinken. 

In het huis van Goudmans brandde geen licht, dat konden ze al van op grote afstand zien. Voor het huis lag een grote vlakte kale grond, onderbroken door een kronkelend en hobbelig zandbaantje dat naar het huis leidde. Het huis lag ongeveer honderd meter van de grote weg af. Rechts ervan was een carport gebouwd, een staketsel met een dak erop waaronder je een auto kan parkeren. Een meertje achter het huis weerkaatste het licht van de maan, die laag aan de hemel stond. 

Jan en Bob bleven aan het begin van de zandbaan staan. 

“En nu?” fluisterde Jan.

“Tja” fluisterde Bob terug. “Het huis ziet er donker uit, laten we er vanuit gaan dat Goudmans ligt te maffen. Hopen maar dat hij ’s nachts niet met een verrekijker naar zijn oprijlaan zit te turen.”

Jan keek spottend. “Met zo’n oprijlaan mag ik hopen dat hij behalve die Chevrolet ook nog eens rupswagen heeft. Met een gewone vering red je het niet in zo’n woestenij.” Bob tuurde naar de carport.  “Zijn Chevrolet staat keurig onder de carport. Ik vrees die wel degelijk elke dag over dat zandbaantje gejaagd wordt.”

Jan wondt zich op. “Dat mag hij niet doen! Dat kunnen de schokbrekers heus niet hebben.” Zonder dat hij het zelf merkte, was hij hardop beginnen te praten. Bob draaide zich geschrokken om. “Sttt! Wil je hem soms wakker maken, zodat hij koffie met een koekje erbij voor je kan klaarzetten?” Hij maakte een ongeduldig gebaar. “Kom.” 

Bob wandelde rustig de zandweg op, de handen zorgeloos op zijn rug om eventueel passerende automobilisten te laten zien dat hij verwachtte zo dadelijk hartelijk door de bewoner van het grote huis ontvangen te worden. Jan sjokte achter hem aan. 

Toen ze bij het huis waren aangekomen, doken ze weg achter de Chevrolet. De ruimte tussen de wagen en het huis bood Jan en Bob een prima schuilplaats. Ze bleven er zeker vijf minuten staan, goed luisterend of ze wat hoorden of zagen. Er reed geen enkele auto voorbij, niemand kwam de zandweg oplopen, en uit het huis klonk geen enkel geluid. Enkel de aanwezige wagen wees erop dat Goudmans thuis was. 

“Wat denk je,” fluisterde Bob tegen Jan, “zou deze auto op slot zijn?”

Jan keek hem geschrokken aan. “Je bent toch niet van plan om dat ding in te pikken?”

“Nee, gek. Even naar het registratieplaatje kijken.”

Bob voelde voorzichtig aan de klink, die vlotjes meegaf. Met een zachte klik ging de deur open. Bob gleed naar binnen, bleef een halve minuut lang in een rare kronkel half in en half uit de wagen hangen, en kwam toen weer naar buiten. “Goudmans heet Grand” kondigde hij aan. “Chester Grand. En de wagen staat geregistreerd op het adres Far Drive 2 in Philipstown. Zal hier wel zijn.”

Jan knikte. Goed dat we dat weten. Doen we nu?”

Bob aarzelde. “Toch maar naar binnen?”

“Tja…” zei Jan. “Deze keer hebben we geen Arie bij de hand om ons te bevrijden.”

“Arie is niet bij de hand te houden” wierp Bob op. “Een olifant kan je ook niet zomaar aan een touwtje houden.”

“Weet je wat” zei Jan. “Als Grand het niet nodig vindt zijn auto op slot te doen, dan heeft hij misschien wel ergens een raampje openstaan. De nacht is er warm genoeg voor.” 

Samen liepen ze om het huis. Toen ze aan de achterkant waren gekomen, stootte Jan zijn vriend aan. “Kijk eens wat een uitnodigend keldergat!”

Het gat was afgedekt met een gietijzeren rooster. Jan en Bob pakten beiden een staaf beet, en samen tilden ze het rooster zonder veel moeite op. Zwijgend staarden ze even naar de opening die ze vrijgemaakt hadden. “Jij of ik?” vroeg Jan.

“Jij” zei Bob. “Als er wat mis loopt, ben ik als Amerikaan beter geschikt dan jij om je uit de penarie te helpen.” Jan knikte. “En als er wat mis gaat gebruiken we onze bekende fluitsignalen om elkaar te verwittigen. Wens me succes!” Hij liet zich behoedzaam in het gat zakken. 

In de kelder was het donker, wat natuurlijk niet ongebruikelijk is voor een ruimte zonder ramen waar niemand aanwezig is. Jan wachtte enkele minuten om zijn ogen te laten wennen aan het weinige licht dat door het keldergat naar binnen viel. Ondertussen lette hij scherp op of hij geluid hoorde. Heel zachtjes klonk een licht ronkend geluid. Jan spitste zijn oren. Het geluid was te zwak om het te herkennen. Waarschijnlijk een stroomgenerator of een koelkast met bronchitis, dacht Jan.

Hij kon nu voldoende zien om zich in de donkere kelder te oriënteren. Hij stond in een kleine ruimte, nauwelijks enkele vierkante meters groot. De vloer was keurig schoon en leeg, maar aan de wanden hingen houten legplanken met zilverkleurige, cilindervormige voorwerpen. “Een liefhebber van sanitair” besloot Jan. “De vent spaart buizen voor leidingwater.” Eén wand was gedeeltelijk vrijgelaten en bood ruimte voor een deur. Jan probeerde de klink. Op slot. Onderzoekend keek hij rond. Het duurde  even voor hij een tweede uitsparing zag, veel kleiner dan die voor de deur, maar wel uitgerust met een grendel. “Waarschijnlijk alleen maar een ingemaakte kast met oude rommel” dacht Jan, “maar toch even proberen.” Hij draaide de sleutel voorzichtig om, hopend dat het slot niet zou piepen. Gelukkig bleek Goudmans niet krenterig met het gebruik van olie. De sleutel gaf soepel mee, en nadat Jan voelde dat het slot was teruggedraaid, deed hij het deurtje voorzichtig open. Het ding was voor zijn omvang verrassend zwaar. 

Toen het deurtje eindelijk meegaf, werd het ratelende geluid meteen veel sterker. Er viel een grote hoeveelheid licht naar binnen, die Jan meteen verblindde. Hij had nog net de tijd om een lichte sigarenrook op te snuiven voor zijn lichaam in beweging kwam en hij de richting van het keldergat uit liep. Doordat hij verblind was kon hij het keldergat niet meteen vinden, en hij liep recht af op een van de planken. Zijn handen maaiden wanhopig in het rond en raakte een stapel van de cilindervormige voorwerpen, die alle kanten op vlogen en met veel geratel tegen de grond sloegen. Meteen lag de hele vloer vol, en bij elke stap die Jan zette, voelde hij hoe zijn voeten terecht kwamen op gladde metalen voorwerpen, die over en door elkaar heen schoven. Jan voerde in het donker een vreemde dans op waar hij bij een balletvoorstelling veel succes mee gehad zou hebben, maar hij kwam geen meter vooruit en werd steeds wanhopiger. Hij hoorde voetstappen op hem af komen. “Film” dacht Jan. “De vent heeft geen speciale voorliefde voor waterbuizen, maar voor films. Die bewaar je in cilindervormige, zilverkleurige kannen die desgewenst met veel kabaal in het rond gestrooid kunnen worden, en speel je af met een projector die zachtjes ratelt en verdomd veel licht kan produceren.” Jan was blij dat zijn technische geest op een paar seconden tijd zo veel inzichten had geproduceerd, maar daarna was het voorlopig afgelopen met inzichten want de voetstappen hielden vlakbij hem op, en Jan voelde nog net hoe iemand achter zijn oren een welgemikte tik gaf. Voor Jan was de pauze begonnen. 

Arie was niet bezig aan een pauze, maar wel aan een finale. Daar was hij van overtuigd. Agent Bradbury had Driver’s End gebeld en daar te horen gekregen dat alles precies zo gelopen was als Arie verteld had. Bradbury en Lloyd stonden in de gang nog wat te overleggen terwijl hij alleen achterbleef in het verhoorkamertje, maar het was hem al lang duidelijk dat ze hem eigenlijk niets konden maken en dat ze er inmiddels dik spijt van hadden dat ze hun tijd gestoken hadden in het verhoren van een rare Hollandse jongen. Het verbaasde hem dan ook niet dat Lloyd even later binnenkwam, hem zijn paspoort weer overhandigde en een beetje stroef aankondigde: “Wij zijn tevreden met uw verklaringen. U mag gaan.”

Arie stond op. “Heren, ik dank u voor het onderhoud” zei hij. “Het gebeurt niet vaak dat men als toerist de gelegenheid krijgt kennis te maken met de Amerikaanse politie. Ik zal zeker niet nalaten mijn vrienden in Amsterdorp, Rotterburg en Hagendam te vertellen over uw gastvrijheid. Goedenavond.” Hij wierp beide agenten nog even een stralende glimlach toe en liep naar buiten.  

Pas toen hij de straat bereikt had, bedacht Arie zich dat hij op vele kilometers afstand stond van het vliegveld. Niet dat hij daar meteen weer heen wilde… hij had vóór zijn ontmoeting met Bradbury en Lloyd al genoeg gezien om te weten dat hij er geen spoor van Jefferson zou vinden. Maar aan het vliegveld stond wel zijn wagen, en dat was een product van menselijk vernuft waar Arie op dat ogenblik intens naar verlangde. Arie had namelijk honger, en hij herinnerde zich dat hij op de weg van Aberdeen naar Redfield heel wat hamburgertenten gezien had. 

Arie had dringend een taxi nodig… of nee, toch niet. Wat verderop in de straat zag hij een café dat nog open was. Een uitgebreide maaltijd kon hij er niet verwachten, maar wat worsten en broodjes zou wel lukken, oordeelde Arie. 

Arie’s voedselinstinct had hem niet bedrogen. Het café was klein en zat afgeladen vol, maar hij kreeg op eenvoudig verzoek een bord met zes dampende worsten, en ook de vier broodjes die Arie daarna nog bestelde, werden binnen enkele minuten voor zijn neus gezet. Arie werd steeds tevredener, en na het laatste broodje was hij zijn slechte ervaringen van het politiebureau weer bijna vergeten. 

Arie’s tevredenheid nam nog toe toen het café ook over een telefoon bleek te beschikken. Hij draaide het nummer van het hotel in Aberdeen en kreeg van de receptionist de boodschap dat Bob en Jan naar het huis van Goudmans waren. Arie keek bleef even peinzend staren naar een vergeelde affiche voor motorolie toen hij het bericht gehoord had. Het beviel hem niet. Zonder precies te kunnen zeggen waarom, had hij het gevoel dat ook deze tweede inbraak van Jan en Bob niet goed zou aflopen. 

De receptionist van het hotel in Aberdeen kuchte. “Verder nog iets van uw dienst, meneer?”

“Noteert u de volgende boodschap maar voor mijn vrienden” zei Arie na enig nadenken. “Jefferson kwijtgeraakt. Kom zelf naar Philipstown en zal daar mijn intrek nemen in het hotel dat het beste met mijn status overeenkomt. Kom me daar maar zoeken als je voor morgenochtend bent uitgeavontuurd, anders zet ik wel een expeditie op touw.” Nadat hij dat bericht gedicteerd had, belde Arie een taxi en bestelde hij nog snel zeven broodjes voor onderweg. Die waren net klaar toen de taxi voor kwam rijden. De cafébaas groette Arie beleefd toen hij naar buiten ging. Geen wonder dat zo’n dikke jongen veel eten nodig had, en dat eten wilde hij hem graag verkopen. 

Een uur later zat Arie weer in zijn inmiddels vertrouwde Packard, met de vijf broodjes die nog waren overgebleven. Arie prees zichzelf gelukkig met de grote kaart van de staat Mississippi die hij in het dashboardkastje gelegd had, want die had hij nu hard nodig. Na enig puzzelen had Arie een route uitgewerkt, en ging hij op weg. Gelukkig lag Philipstown redelijk dicht in de buurt van Redfield. Het was in ieder geval dichterbij dan Aberdeen, en dat was wel welkom want Arie voelde zich langzaamaan moe worden. Na een uur of twee zou hij er wel zijn, rekende Arie. Hij volgde braafjes de wegwijzers, en slaagde erin de hele afstand af te leggen zonder één keer de kaart te moeten raadplegen.  Na iets minder dan twee uur reed hij Philipstown binnen. 

Arie zag links en rechts van de weg huizen staan, maar er brandde nergens licht. Toen hij een wegwijzer naar het station zag, besloot hij daarheen te gaan. Philipstown leek hem een redelijk groot stadje, en dan is er op elk uur van de dag wel iemand te vinden in het station, redeneerde Arie. Dat bleek ook zo te zijn. In een hoek van het station brandde licht, en daar vond Arie een klein houten gebouwtje waarin een man met een pet zijn wijsvinger langzaam langs een woordenlijst liet gaan. 

“Hi” zei Arie. “Wat is het duurste hotel in deze stad?”

De nachtwaker keek verbaasd op. Hij vroeg zich duidelijk af wat iemand bezielde om in het midden van de nacht bij hem te informeren naar slaapgelegenheid voor welgestelden. Waar Arie vandaan kwam en wat zijn plannen waren met het duurste hotel van de stad leek hem echter maar matig te interesseren. “King’s Choice” antwoordde hij kort. Hij wees met een lange, magere vinger naar rechts. “There.” Arie bedankte de man en navigeerde zichzelf feilloos naar de enige taxi die op dit uur bij het station te vinden was. 

Bob had trouw de wacht gehouden bij het keldergat waar Jan doorgekropen was, en hij had dan ook ten volle kunnen genieten van het kabaal dat zijn vriend veroorzaakt had. Bob had al te veel meegemaakt om als een dolle Jan achterna te klimmen. Hij bleef dus wachten tot het stil werd… en toen hoorde hij voetstappen van iemand die duidelijk veel zwaarder was dan Jan. Bob oordeelde dat het raadzaam was zich voorlopig niet te laten zien, en hij bleef dan ook braafjes plat tegen de muur gedrukt staan toen Goudmans (want die was het natuurlijk) zich over Jan boog en hem een vriendelijk tikje achter het oor gaf. 

Wat nu? Bob wachtte enkele seconden en kwam dan  kordaat in beweging. Hij liep zachtjes terug naar de carport, goed oplettend dat hij zich zo weinig mogelijk voor de ramen vertoonde. Hij achtte Goudmans er best toe in staat niet als de eerste de beste binnen licht te maken om te telefoneren met handlangers of iets dergelijks, maar juist in het donker te blijven zitten, goed door de ramen kijkend of er nog iemand in de buurt van zijn huis rondsloop. 

Gelukkig was het huis zo gebouwd dat het gelijkvloers pas ongeveer een meter boven de begane grond begon, en zo lang Bob zich maar bukte en vlak tegen de muur bleef lopen, kon Goudmans hem onmogelijk zien, tenzij hij vlak voor het raam kwam staan en dan naar beneden keek, maar Bob achtte die kans klein. Als je van binnenuit een tegenstander in het oog wil houden waarvan je niet weet waar hij zich precies bevindt, is het natuurlijk niet slim vlakbij een raam te gaan staan, want dan zie je niets van wat er gebeurt voor alle andere ramen. Bob had het gevoel dat hun tegenstander voldoende geslepen was om te doen wat hijzelf ook zou doen, namelijk in het midden van het huis blijven, zodat je zoveel mogelijk ramen tegelijkertijd in het oog kan houden. Gebukt lopen en dicht bij het huis blijven was dus de boodschap, en op die manier bereikte Bob na enkele minuten opnieuw de carport. 

Zachtjes deed Bob de passagiersdeur van de Chevrolet open en friemelde wat onder de stuurkolom tot hij de motorkap hoorde openklikken. Bob gleed uit de wagen en tilde de motorkap zachtjes op. Zijn handen zochten in het duister in de motor. Gelukkig wist hij veel van techniek, en hoewel hij dit model niet goed kende, lukte het hem toch om de ontsteking te vinden. Slechts enkele seconden had hij nodig, toen hield hij de ontsteking triomfantelijk in zijn handen. “Hebbes” fluisterde hij. “Onze vriend Goudmans blijft nu wel even hier… en Jan ook. Tijd om te informeren of Arie wat van zich heeft laten horen.”

Natuurlijk wilde Bob zijn vriend Jan niet in de steek laten. Maar hij besefte dat het niet verstandig zou zijn om zomaar het huis van Goudmans binnen te vallen zonder Arie in de buurt te hebben. Stel je voor dat hij óók gegrepen zou worden door Goudmans! Vandaar dat Bob graag Arie wilde bellen. Maar dan moest hij wel weer de zandweg aflopen die naar het huis leidde. Bob twijfelde. Hij wist niet hoe goed de conditie van Goudmans was, en hij voelde er weinig voor om onder het heldere maanlicht over Goudmans’ privéweg te paraderen en daarmee de aandacht te trekken van een tegenstander die misschien wel harder kon lopen dan hijzelf, om nog maar te zwijgen over de mogelijkheid dat Goudmans hem als schietschijf zou gebruiken.

Toen werd Bob zich weer bewust van de ontsteking die hij al die tijd in zijn linkerhand had gehouden. Hij begon zachtjes te lachen. Hij had niet de moeite genomen de passagiersdeur of de motorklep van de Chevrolet weer te sluiten, en daar deed hij nu zijn voordeel mee. Snel en behendig plaatste hij de ontsteking terug. Daarna dook hij weer onder de stuurkolom, deze keer niet om het naamplaatje te bestuderen maar wel om de draden door te verbinden. Het kostte hem enkele minuten… en heel wat zweet, want de hele tijd luisterde hij zenuwachtig of hij Goudmans niet naar buiten hoorde komen. Niet dat hij dat verwachtte, want wie een onbekende in huis aantreft is meestal nieuwsgierig genoeg om eerst uit te vissen wie de onbekende bezoeker is en wat hij komt doen. Het leek erop dat ook Goudmans daarmee bezig was, want hij bleef braafjes binnen. 

Na enkele minuten had Bob de contactdraden ontbloot. Het was nog steeds volkomen stil. Bob draaide de draden in elkaar. De draden knisperden en gaven een lichtflits toen ze contact maakten. Normaalgezien zou Bob daar niet van hebben opgekeken, maar zijn ogen waren gewend aan het donker en in het duister gaf het toch nog een hoop licht. Bob sprong achteruit, en belandde met zijn hoofd tegen het dak van de wagen. De doffe bons werd overstemd door het geluid van de motor die aansloeg. 

Bob was gelukkig helder genoeg van geest om geen kostbare tijd te verliezen door met een zakspiegeltje zijn gehavende hoofd te bestuderen. Hij zette zich recht in de zetel, trok het portier dicht en reed met een kalm gangetje de weg af. Hij twijfelde er niet aan dat Goudmans in de stille nacht gehoord had dat iemand er in zijn auto vandoor ging, en Bob keek dan ook in het achteruitkijkspiegeltje of er nu wél activiteit te bespeuren viel in het grote huis. Dat was niet het geval. Het bleef donker, Goudmans kwam niet verontwaardigd zijn huis uitgerend en Bob werd niet onder vuur genomen. Ongestoord bereikte hij de verharde weg. Even verderop stond zijn eigen Lincoln. Bob had alleen maar de Chevrolet genomen omdat hij er weinig zin in had onbeschermd te voet het zandpad af te lopen, en hij werd nu geconfronteerd met de luxevraag of hij verder zou rijden in de Chevrolet van Goudmans of in zijn eigen auto. 

Op de hobbelige zandweg had de Chevrolet al wel bewezen dat het een veel betere wagen was dan de Lincoln, maar durfde Bob rond te rijden in een wagen die hij eigenlijk gestolen had? Bob trommelde even met zijn vingers op het stuurwiel terwijl hij langzaam vaart minderde en die vraag overdacht. Het risico was niet zo groot, vond Bob. Goudmans had geen zuiver geweten, en hij zou op z’n minst vermoeden dat de inbraak van Jan wel eens te maken kon hebben met zijn eigen duistere praktijken. Hij zou wel twee keer nadenken voor hij de politie op Bob af zou sturen. Bovendien stond Bob het idee wel aan eindelijk eens wat oorlogsbuit te maken, want alle avonturen van de laatste dagen hadden voorlopig nog maar bitter weinig opgeleverd. “Vooruit dan maar” zei Bob, terwijl hij sneller ging rijden. “Op naar de dichtstbijzijnde telefooncel, in een gratis verworven Chevrolet. Zal je Jan zien glunderen als hij hij weer op vrije voeten is.”

Die eerste telefooncel vond Bob enkele kilometers verder in een volkomen onopmerkelijk baancafé dat blijkbaar de hele nacht open was. Het was er duister en muf, en de enige gasten waren twee chauffeurs die in een hoek verveeld zaten te kaarten. Ze keken niet op toen Bob binnenkwam, en Bob moest verscheidene keren luid “Hallo” roepen voor achter de toog een vermoeide Amerikaan in een vuil hemd verscheen, die hem desgevraagd een aftands telefoontoestel toeschoof. Bob draaide het nummer van het hotel in Aberdeen, en kreeg de boodschap dat meneer Roos was ingetrokken in het duurste hotel van de schone stad Philipstown.  

Bob bedankte de receptionist en gooide de barman een muntstuk toe, die het met een vloeiend gebaar dat jarenlange oefening verried opving en in een la onder de toog liet verdwijnen. “Weet je toevallig wat het duurste hotel van deze stad is?” vroeg Bob hem. 

De barman keek op en liet zijn ogen enkele seconden lang op Bob rusten. Hij vroeg zich duidelijk af wat een jonge jongen, die er bovendien niet al te fris uitzag (geen wonder na een paar dagen rondrauzen) te zoeken had in dure hotels. Hij haalde zijn schouders op. “King’s Choice. Kan niet missen. Is de enige tent hier waar dure lui willen komen. Als ze hier al komen dan. Elke gast heeft er een eigen badkamer.” Hij haalde nog eens zijn schouders op, alsof hij zich afvroeg waarom je in godsnaam een badkamer zou willen. Bob liet zich de weg naar het hotel uitleggen en grabbelde daarna in zijn broekzak. Hij viste er een tweede munt uit, die de barman even vlot liet verdwijnen als de eerste. 

De barman had Bob prima aanwijzingen gegeven, en nauwelijks enkele minuten later reed Bob het parkeerterrein van het King’s Choice op. Het was inderdaad een luxehotel, zag Bob. Typisch zo’n protserig product waar Amerikanen sterk in zijn. Hoog en breed, zo stevig gebouwd dat op het dak een dozijn olifanten de samba zou kunnen dansen en bij voorkeur opgetrokken in een of andere vage stijl die voor een Amerikaan antiek aandoet maar waarbij een Europeaan zich vertwijfeld afvraagt welke koortsige architect zo’n rare combinatie van stijlen uit verschillende tijden en windrichtingen kan bedenken. 

Toen Bob het hotel binnenliep (door draaideuren die blijkbaar de hele nacht dóór bleven draaien, ook al was er niemand die naar binnen of naar buiten wilde) verbaasde het hem niet dat hij terechtkwam in een lobby waarin ruimte genoeg was voor een honderdkoppig orkest met als toemaatje een publiek van enkele honderden toeschouwers. “Stel je voor dat we hier onze befaamde stampij om een schuiftrompet hadden meegemaakt” dacht Bob. “Het hele avontuur had plaats kunnen vinden in deze ene lobby.” Hij schrok op uit zijn overpeinzing toen zijn oog viel op de receptionist die verscheen aan de overkant van de ruimte, een meter of twintig van Bob af. De receptionist begon een stapel post te sorteren, maar Bob twijfelde er niet aan dat de man hem intussen nauwgezet in het oog hield. Bob was er zich goed van bewust dat men in dergelijke hotels niet staat te wachten op opgeschoten jongens in bezwete kleren, en hij wist uit ervaring dat je dan maar beter zo snel mogelijk kon laten merken dat je geld genoeg hebt. Hij begon dus op de man toe te stappen… en passeerde onderweg duidelijk de keuken, want een lichte maar duidelijke worstgeur bereikte vanuit een der lange gangen zijn neus. “Good evening” wenste Bob toen hij de receptionist tot binnen gehoorsafstand genaderd was. “Mijn naam is Evers. Ik kom voor mijn vriend Roos. Ik neem aan dat hij op zijn kamer is.”

“De receptionist keek Bob afwachtend aan. “Natuurlijk, sir. Kan ik u ergens mee van dienst zijn?”

“Ik moet hem dringend spreken” zei Bob. “Hij verwacht me.”

De receptionist keek zwijgend naar een grote klok met imposante slinger die in het midden van de lobby stond. Het ding was volkomen in proportie met zijn omgeving en Bob kon er prima op zien dat het drie uur ’s nachts was, ook al stond het ding tien meter van hem vandaan. “Maak je geen zorgen” verzekerde Bob de receptionist. “Mijnheer Roos is wakker. Er is beslist niemand anders die het om drie uur ’s nachts in zijn hoofd haalt om worst te bestellen.”

De receptionist kuchte. “Ik zal even informeren.” Hij keerde zich naar een telefoontoestel en draaide drie cijfers. Bob kon het gesprek prima volgen. “Goedenacht meneer Roos, ik wilde even… Nee, nog niet. Bijna klaar denk ik. U begrijpt, op dit uur is de chef… Uiteraard meneer Roos. Meneer Roos? Meneer Evers staat hier. Dat is een kennis van u, begrijp ik?... Goed, ik zal het vragen. Dag meneer Roos.”

De receptionist keek Bob zwakjes aan. “Meneer Roos laat weten dat hij zeven worsten en vijf broodjes besteld heeft. Hij vraagt of u een hapje mee eet of dat er voor u iets extra’s besteld moet worden. Meneer Roos trakteert, zegt hij.”

Bob tuitte zijn lippen. “Ik hoef niet even veel te eten als dat worstenmonster, maar ik kan wel wat gebruiken” bekende hij. “Heeft u misschien nog een slaatje?”

“Natuurlijk, sir. Het komt er zo dadelijk aan. Meneer Roos kan u vinden op kamer 819.”

“Heeft u voor vannacht nog een kamer voor mij?”

Dat bleek geen probleem te zijn. In ruil voor een behoorlijke som geld kreeg Bob een blinkende kamersleutel in de handen gedrukt. Bob bedankte de man. De receptionist keek hem even na. Deze snuiter was toch al iets normaler dan die dikke jongen van daarstraks. Zijn vrouw moest eens weten wat voor volk er allemaal over de vloer kwam in het duurste hotel van de stad. Hij schudde zijn hoofd en ging verder met het sorteren van de post. 

“En daarmee”, besloot Bob zijn relaas tegen Arie, “zit onze vriend Jan nu waarschijnlijk met een flinke buil op zijn hoofd in het huis van meneer Goudmans, alias Chester Grand.”

Arie keek Bob nadenkend aan. “Er is iets dat me niet lekker zit” zei hij traag. “Ik kan begrijpen dat je diamanten niet met de post wil versturen, maar waarom, in naam van alles wat redelijk is, bedenken Goudmans en Jefferson zo’n ingewikkelde manier om de diamanten aan elkaar te overhandigen? Ik kan wel honderd manieren bedenken waarop het eenvoudiger en sneller kan. Je verbergt ’s nachts een klein pakje onder een losse stoeptegel, je neemt samen een kluisje bij de bank of je lijmt de steentjes in de rug van een bibliotheekboek. Waarom zo moeilijk?”

Bob keek Arie verrast aan. “Verdraaid, daar heb ik nog niet bij stilgestaan.”

“Kleine mysteries houden het leven spannend” vond Arie. 

“Er is nog wat” zei Bob. “Zonder dat we het er met elkaar over gehad hebben, lijken we er langzamerhand alle drie vanuit te gaan dat de diamanten van Goudmans iets te maken hebben met de uitvinding van Jefferson.” Hij keek Arie vragend aan. 

“Ja hoor” zei Arie. “Neem dat maar van mij aan. Ik voel het niet alleen aan mijn grote linkerteen, maar aan al mijn tenen tegelijkertijd.” Hij dacht even na. “Eigenlijk was onze opdracht alleen de uitvinding van Jefferson op te sporen, maar door alle vreemde ontwikkelingen van de afgelopen weken kunnen we nu wel aannemen dat er helemaal geen uitvinding is, en dus is het alleen maar redelijk dat Jefferson het geld terugbetaalt dat hij van de Williamson Company heeft gekregen om aan zijn zogenaamde uitvinding te werken, desnoods in diamanten. Goudmans heeft zich dan weer in de belangstelling gewerkt door onze vriend Jan op te sluiten, iets wat hij waarschijnlijk helemaal niet leuk vindt, ondanks het feit dat hij nu wellicht eten en drinken krijgt zonder dat hij er een cent voor hoeft te betalen.”

Arie nam nog snel een hap van zijn laatste broodje voor hij met volle mond zei: “Jullie kennende verwachten jullie nu dat ome Arie met een geniaal plan op de proppen komt om Jan te bevrijden.” 

“Niet voor morgenochtend” verzekerde Bob hem. “Het zou onbeleefd zijn Jan in zijn slaap te storen om hem te bevrijden.” Hij dacht even na. “Bedenk maar een goed plan” zei hij. “Voor zover wij weten, woont Goudmans alleen, maar hij kan best een paar vriendjes opgetrommeld hebben. Bovendien ligt zijn huis zo verlaten dat je iedereen van op grote afstand ziet aankomen. Er zomaar op afgaan lijkt me niet zo goed voor onze gezondheid.”

Arie keek Bob bezorgd aan. “Wat, worden we op onze oude dag bang voor een gezellige knokpartij? We zijn met z’n tweeën, samen moeten we een volwassen vent wel aankunnen.”

“Ook als die volwassen vent misschien een klein arsenaal schiettuig in huis heeft?” informeerde Bob.

Arie keek bezorgd. Hij strekte zich uit, ging languit op bed liggen en deed zijn ogen dicht. Wie niet beter wist zou denken dat hij zich opmaakte om in slaap te vallen, maar Bob wist wel beter. Arie dacht na. Bob liet hem rustig doen. Als hij Arie zo zag kreeg hij trouwens veel zin  ook te gaan liggen, maar Bob wist dat het niet verstandig zou zijn Arie’s voorbeeld te volgen. Hij zou zo in slaap vallen. 

Na een paar minuten deed Arie één oog open. “Hij kent ons niet, hé?”

Bob, die uit het raam had zitten staren, draaide zich naar Arie. “Wie, Goudmans? Tenzij Jan beschreven heeft hoeveel sproeten jij hebt niet, nee.”

“Mijn sproeten zijn van een schoonheid die niet te beschrijven valt,” verklaarde Arie, “zeker niet door iemand met zo weinig fantasie als Jan. Om heel eerlijk te zijn denk ik dat ik het zelf niet eens zou kunnen.” Hij zette zich recht op bed, en ging verder. “Ik ga naar Goudmans, bel keurig aan en zeg dat ik een boodschap heb van Jefferson. Of meneer Goudmans meteen naar hem wil komen.”

“Trapt hij daarin?” vroeg Bob weifelend.

Arie haalde zijn schouders op. “Wie zou durven twijfelen aan een boodschap van een eerlijke jongen met onbeschrijfelijke sproeten en grote blauwe ogen?”

“Vooruit dan maar” zei Bob. “Eenvoudige plannetjes zijn soms nog het beste. Wat hopen wij dat meneer Goudmans dan doet?”

Arie rechtte zijn rug. “Hopelijk gaat het zo: Goudmans weet waar Jefferson is en gaat op hem af. Alleen. Jij volgt Goudmans op discrete afstand, en zo brengt hij ons braafjes naar de ingenieur…”

…”terwijl jij ondertussen Jan bevrijdt” vulde Bob aan. 

Arie gaf Bob een klap op zijn schouder. “Precies! Zie je wel, als jullie maar lang genoeg met me optrekken dan leren jullie even snel denken als ik.” Hij zweeg even. “Nou ja, bijna even snel.”

Bob was niet overtuigd. “Dit hele avontuur is begonnen omdat Goudmans en Jefferson op zo’n ingewikkelde manier pakjes aan elkaar doorgeven. Laat ons even aannemen dat ze dat doen omdat ze elkaar niet willen ontmoeten. Waarom zou Goudmans nu opeens recht naar Jefferson lopen?”

Arie grinnikte. “Laat dat maar aan mij over.” Hij geeuwde. “Wat denk je, tukje doen?”

“Grote tuk” zei Bob loom. “Nog even en ik zie je dubbel.”

“Je maakt me jaloers, Bob.”

“Je bent een zelfgenoegzaam zwijn, dikke.”

Daarmee was de conversatie afgelopen. Tien minuten later lagen ze allebei heerlijk te ronken. 

BOB IN NAUWE SCHOENTJES

De grote klok in de lobby sloeg tien uur toen Arie en Bob de volgende ochtend naar buiten liepen. Ze waren allebei flink opgeknapt, en na het ontbijt waren ze nog even een winkel ingedoken waar ze nieuwe kleren gekocht hadden, zodat ze fris en netjes waren toen ze bij het huis van Goudmans aankwamen. Arie parkeerde zijn Packard op veilige afstand.  

“Laten we mijn hotel als hoofdkwartier nemen” zei Arie. “Als we elkaar kwijtraken, dan spreken we daar af.”

“Prima” zei Bob. Zonder verdere plichtplegingen stapte Arie uit en liep hij de weg naar het huis van Goudmans op. Omdat hij er rekening mee hield dat Goudmans misschien extra waakzaam was na de gebeurtenissen van de vorige dag, begon Arie al op grote afstand zijn rol te spelen. Hij liep met flinke pas en keek ernstig, als iemand die ervan doordrongen is dat hij iets belangrijks komt melden. Na een paar minuten had hij het huis bereikt en belde hij aan. Ergens diep in het huis begon een bel te rinkelen.

Arie wachtte een halve minuut… een hele minuut. Hij belde nog eens. Er kwam geen reactie. Arie vond dat hij in zijn rol van iemand die een dringende boodschap komt brengen nu makkelijk op alle beschikbare ramen en deuren kon gaan bonzen, en hij begon eraan met overgave, ondertussen goed oplettend of hij iets interessants zag door de ramen waar hij zijn vuisten op liet neerkomen. Hij werd daarbij helaas gehinderd door het feit dat de benedenverdieping ongeveer een meter boven de begane grond gebouwd was, waardoor hij de meeste ramen nog maar net met zijn handen kon bereiken en zijn ogen alleen de plafonds te zien kregen. Arie begon net op zijn zevende raam te bonzen toen hij het glas plotseling voelde terugwijken en in de ontstane opening een kwaad hoofd verscheen.  

“Wat moet dat? Ik probeer te werken!”

Arie strekte zijn nek. “Goedemorgen” zei hij beleefd maar gehaast. “Ik heb een boodschap voor u.”

“Ik verwacht helemaal geen boodschap. Wie heeft je gestuurd?”

Arie begon zijn verhaal op te lepelen. “De naam had geen belang, zei hij. Ik moest zeggen dat hij ingenieur was, dan zou u wel weten om wie het ging.”

Goudmans sprak zich daar niet over uit, maar hij werd wel iets vriendelijker. “Wat was de boodschap?”

“Ik moest zeggen dat er grote problemen zijn. Een paar dagen geleden heeft de ingenieur in zijn huis een magere jongen van ongeveer mijn leeftijd gezien die daar helemaal niet hoorde te zijn” vertelde Arie vlot. (Het was niet eens gelogen, bedacht hij.) “De ingenieur zegt dat hij het niet meer vertrouwt. Of u hem meteen wil ontmoeten, want hij zegt dat hij eindelijk klaar is met wat hij voor u moet doen. Hij wil de hele zaak afronden en vanavond nog op vakantie vertrekken.”

Goudmans keek verbouwereerd. “Ik weet totaal niet over wie of wat je het hebt. En die man stuurt jou naar mij, met zo’n boodschap? Wat is dat voor geraaskal?”

Arie keek verontschuldigend. “Ik weet verder ook niet waar het om gaat. Ik ben hier als toerist, die vriend van u zag me hier in de stad op straat lopen en vroeg me of ik u deze boodschap wilde overbrengen. Hij heeft me er wel goed voor betaald. Kijk.” Arie viste een verfomfaaid bankbiljet uit zijn broekzak en liet het glunderend heen en weer wapperen. 

Goudmans beet op zijn lip. “Iemand die een ander zijn boodschappen laat overbrengen zou ik geen vriend noemen, jongen. Waarom is die geheimzinnige ingenieur van je niet zelf gekomen?”

Arie haalde zijn schouders op. “Dat weet ik niet. Maar ik had de indruk dat hij nogal gehaast was. Denkt u dat hij iets misdaan heeft, meneer?” vroeg Arie gretig. Inwendig had hij dolle pret om de manier waarop hij zijn rol speelde. 

Op het gelaat van Goudmans verscheen een grimmige trek. “Dat weet ik niet, en ik heb eerlijk gezegd ook geen zin om het me af te vragen. Je hebt je plicht gedaan, ik denk dat je nu wel kan gaan.” Hij bleef zwijgend in de raamopening staan tot Arie zich omdraaide en gedienstig het zandpad begon af te lopen. Hij had moeite om niet te gaan huppelen. Hij was er zeker van dat Goudmans nu niet zou rusten voor hij Jefferson gesproken had. 

“Je ziet er vrolijk uit” concludeerde Bob toen Arie weer bij hem was. 

“Ik denk dat hij gebeten heeft” zei Arie. “Hij wilde niet eens erkennen dat hij iets afwist van een ingenieur in moeilijkheden, maar ik durf er wat om te verwedden dat hij op dit ogenblik een taxi aan het bestellen is. Laten we maar even afwachten.”

Goudmans had inderdaad gebeten… en hoe! De avond ervoor had hij rustig naar een stomme film zitten kijken toen tot zijn stomme verbazing opeens een deel van zijn beeld verdween en in plaats daarvan het gezicht verscheen van een verbaasde jongen, die een paar tellen met zijn ogen had geknipperd tegen het felle licht voor hij gehaast achteruitliep en daarbij een flinke stapel films tegen de grond had doen belanden. Nu was Goudmans altijd al een behoorlijk zenuwachtige man, maar hij sloeg pas goed in de zenuwen als iemand hem stokken in de wielen stak, maar wat er de voorgaande maanden in zijn wielen was gestoken, dat waren geen stokken meer maar goed uit de kluiten gewassen heipalen. 

Goudmans was niet alleen thuis toen Arie aanbelde. Hij had Pete laten komen, een hulpje dat hem af en toe hielp bij allerlei zaakjes die het daglicht niet konden verdragen. Toen Pete was verschenen, had Goudmans een extra bioscoopzetel tevoorschijn gehaald en hem op het hart gedrukt vooral te zwijgen terwijl ze gezellig film keken. Pete had nogal wat bedenkingen bij de amusementswaarde van de films die Goudmans doorgaans draaide, en de eerste keer dat hij naast zijn baas moest gaan zitten in de minibioscoop had hij het niet nagelaten herhaaldelijk zijn ongenoegen te uiten over het acteerwerk van Rudolf Valentino. Dat was niet naar de zin geweest van Goudmans, die Pete duidelijk had gemaakt dat een teveel aan dergelijke opmerkingen wellicht zou leiden tot het verlies van een aanzienlijk aantal vitale lichaamsdelen. Pete had eieren voor zijn geld gekozen en deed daarom deze keer alsof hij het allemaal prachtig vond, terwijl hij ondertussen zelf een film bedacht waarin hij als ontdekkingsreiziger Marilyn Monroe redde van een bende hongerige kannibalen. Af en toe werd zijn film onderbroken door het beeld van die jongen in de kelderruimte naast hen. Pete vroeg zich af of het niet verstandig zou zijn hem te ondervragen, maar hij had geleerd dat het beter was rustig af te wachten tot zijn baas het initiatief nam. 

Goudmans ging echter volkomen op in de film, en hij was er net in geslaagd de onaangename verschijning van Jan wat te vergeten toen hij werd opgeschrikt door de deurbel. Dat verbaasde hem. Veel vrienden had hij niet, en zoals dat zo vaak gaat met succesvolle misdadigers was Goudmans in de loop der jaren uitgegroeid tot iemand die in de plaatselijke onderwereld een zeker aanzien genoot. Een voor een had hij zijn belangrijkste tegenstanders uitgeschakeld, tot degenen die overbleven beleefd een paar meter opzij gingen als ze Goudmans zagen aankomen. De bel die naast zijn voordeur hing werd dan ook bijna nooit gebruikt; een zeldzame bezoeker had eens opgemerkt dat Goudmans, om te zien of zijn bel het nog wel deed, het ding eens in de maand zou moeten testen, zoals met sirenes ook gebeurt. Goudmans had niet gelachen. Hij lachte zelden, en hij lachte al helemaal niet toen het bellen gevolgd werd door zeer nadrukkelijk en bijzonder onophoudelijk gebons. Dat gebons was in één kamer begonnen, maar toen de onbekende trommelaar met veel enthousiasme een tam-tammend rondje rond het huis van Goudmans begon te maken, was diens geduld snel op geweest. Ongeduldig had hij een raam opengetrokken en geluisterd naar het verhaal van die dikke jongen. Hij wist niet goed wat hij ervan moest denken, maar het leek hem raadzaam te kijken of hij Jefferson kon bereiken. 

Het had Goudmans weinig moeite gekost om de eerste keer met Jefferson in contact te komen, maar dat veranderde toen de ingenieur begreep dat hij door Goudmans in een val gelokt werd waar hij maar moeilijk uit kon komen. Het bestaan van de persoon Goudmans wilde hij zoveel mogelijk ontkennen, maar tegelijkertijd waren de diamanten van diezelfde Goudmans heel welkom. Met veel moeite had hij Goudmans ervan overtuigd de diamanten op zo’n manier te overhandigen dat ze elkaar niet hoefden te zien. Die vreemde overdracht was natuurlijk wat Jan enkele dagen eerder op het vliegveld had gezien. Goudmans vond de manier die Jefferson voorstelde nodeloos ingewikkeld en had dat ook gezegd, maar Jefferson had voet bij stuk gehouden en tenslotte woedend uitgeroepen dat verder praten geen zin had als Goudmans niet toegaf. Goudmans had de halsstarrige koppigheid herkend van iemand die in het nauw zit en niet meer redelijk kan nadenken, en had het niet de moeite waard gevonden verder te discussiëren over iets wat hij zelf toch niet zo belangrijk vond. 

Hoe belangrijk het voor Jefferson was om alle contact met zijn afperser te vermijden, bleek enkele maanden later toen Goudmans wilde weten hoe ver Jefferson was gevorderd met zijn uitvinding. Goudmans, die nieuwsgierig genoeg geweest was om zelf op Jefferson af te gaan, had voor een gesloten deur gestaan; buurtbewoners vertelden hem dat de ingenieur enkele weken eerder verhuisd was. Even had Goudmans gevreesd dat Jefferson gevlogen was en dat hij verder naar zijn aandeel in de opbrengsten van de uitvinding zou kunnen fluiten, maar hij had Pete naar de fabriek gestuurd waar hij werkte aan zijn uitvinding, en Pete had gerapporteerd dat Jefferson daar keurig aanwezig was. “Wilt u dat ik hem vanavond naar huis volg?” had Pete nog gevraagd, maar Goudmans had dat toen niet nodig gevonden. “Dat kan een volgende keer altijd nog” had hij gezegd. Goudmans had het toen niet zo belangrijk gevonden om tot elke prijs te weten waar Jefferson was… zolang hij maar braaf bleef verder werkte aan de uitvinding! Als Goudmans de ingenieur eens dringend nodig had, dan kon hij hem altijd nog vinden in de fabriek. En nu Goudmans op twee dagen tijd twee keer bezoek gekregen had van jongens die zeer vreemde dingen deden en zeiden, leek het hem toch wel raadzaam nog eens bij Jefferson te polsen hoe het eigenlijk zat met die uitvinding die maar niet af wilde raken. Pete moest mee, besloot Goudmans; hij was niet het meest intelligente gezelschap, maar hij was altijd bereid op eenvoudig verzoek  armen en benen op een dusdanige manier te plooien dat de eigenaar ervan luidkeels zijn ongenoegen uitte… en dat vond Goudmans bijzonder handig, want zijn medeburgers waren niet altijd overtuigd van de plannen die hij met hen had. Toen Goudmans zo ver gekomen was met zijn gedachten, drong het tot hem door dat Pete hem al een tijdje zat aan te kijken. 

“Je droomt” zei Pete. 

“Nee,” corrigeerde Goudmans, “ik denk na. Iets wat jij nooit zal kunnen.”

Pete haalde zijn schouders op. Hij was het gewoon dergelijke opmerkingen van zijn baas te krijgen. 

“Wat denk je,” vroeg Goudmans, “is die ouwe rammelbak van je nog goed genoeg voor ons tweeën samen?”

Pete keek beledigd. “Het was oorspronkelijk jouw ouwe rammelbak” bracht hij Goudman in herinnering. 

Goudmans schudde zijn hoofd. “Toen was het nog een jónge rammelbak, en dat is heel wat anders! Maar goed, als je er niet al te veel gestolen koelkasten in vervoerd hebt dan neem ik aan dat de vering en de banden het nog wel zullen uithouden.”

Pete zweeg terwijl hij dacht dat de meeste gestolen waar die hij onder handen kreeg afkomstig was van Goudmans. 

“Kom” zei Goudmans, en maakte een wijds gebaar met zijn handen. “We gaan een stukje rijden.”

Pete liep braaf achter zijn baas aan, die met driftige stappen door zijn grote huis liep en snel wat snoepgoed en flessen water bij elkaar scharrelde. Pete begon zich af te vragen welke afstand zijn baas precies verstond onder een stukje rijden. 

Goudmans stuurde de DeSoto van Pete met grote snelheid de zandweg af. Het voertuig protesteerde hevig tegen die onzachte behandeling en piepte en kraakte langs alle kanten. Pete zelf zei niets, en hoopte dat alle onderdelen de eindbestemming zouden halen.  

Bob en Arie zagen de heftig spartelende wagen van op grote afstand aankomen. “Hé!” riep Bob verrast uit. “Waar komt die auto zo ineens vandaan?”

Arie, die achter het stuur zat, haalde de schouders op. “Weet jij het. Uit een ondergrondse parking. Door Goudmans met Meccano in elkaar geknutseld. Laten we er maar achteraan gaan.”

De zon stond hoog aan de hemel en liet haar felle stralen schijnen over elke auto die zich op de verlaten hoofdweg vertoonde. Arie liet de DeSoto van Pete rustig passeren en schakelde pas in toen de wagen bijna uit het zicht verdwenen was. 

“Heb ik dat goed gezien?” vroeg Bob. “Volgens mij zaten er twee mannen in die auto.”

Arie bromde instemmend. “Ik denk het ook, Bobbie. Onze vriend Goudmans heeft vriendjes meegebracht. Hebben we ieder iemand om mee te knokken straks.”

Goudmans leek niet van plan tijd te verknoeien en het kostte Arie heel wat moeite om de wagen te blijven volgen. Gelukkig had hij de afgelopen uren deze streek al verkend, zodat hij ongeveer kon raden waar Goudmans heen reed. Na een halfuur zei hij: “Kijk, nu rijdt hij een van die grote autowegen op. Volgens mij rijdt hij naar Aberdeen.”

Bob knikte. “Dat betekent een rit van een paar uur. Rara, wat gaat Goudmans doen in de plaats waar Jefferson woont?”

Arie gaf geen antwoord, maar Bob zag dat zijn vriend ergens op broedde. “Tis er?”

“Ik ben er nu vrij zeker van dat die wagen voor ons lijnrecht naar Aberdeen bolt” zei Arie. “Dat betekent dat Goudmans inderdaad minstens een paar uur weg is…”

…”wat ons de gelegenheid geeft Jan te bevrijden” vulde Bob aan.

Arie knikte. “Volgens mij kunnen we ons het beste opsplitsen. Goudmans weet misschien waar Jefferson zit, en dat zou ik ook graag weten. Een van ons moet alleen op Jan af, en dan maar hopen dat Goudmans niet nog meer vriendjes heeft rondzwerven in zijn huis. Ik zou het beter vinden als we er samen op af konden gaan, maar nood breekt wet.”

“Spiertje trekken?” stelde Bob voor. 

“Mij best” zei Arie. Hij tuurde in de verte. “Volgens mij komt er weer een stadje aan. Weet je wat, we blijven Goudmans op de huid zitten tot we er doorheen zijn, dan weten we zeker dat hij niet uitgerekend daar ergens stopt. Daarna mag een van ons tweeën deze mooie Packard verlaten om in het stadje een auto te gaan huren en daarin meteen naar Jan snellen.”

Arie wachtte tot het stadje achter hen lag en gaf dan een paar minuten goed gas tot hij wat dichter bij de DeSoto was. Toen hij vond dat hij dicht genoeg was, zette hij de Packard stil aan de kant van de weg. Uit zijn broekzak haalde hij twee stukjes touw tevoorschijn. Aan een ervan kleefde een stuk chocola dat ooit gesmolten was en in een volkomen onbestemde vorm weer tot zijn vaste staat was teruggekeerd. Arie pulkte het touwtje los en at de chocola met smaak op. Bob keek er met afgrijzen naar. “Zolang jij er bent, hoeft niemand zich zorgen te maken over de recyclage van voedsel” verklaarde hij. 

Arie liet zich niet afleiden. “Laat ons snel beslissen wie wat gaat doen, voor we Goudmans niet meer zien rijden.” Hij kneep zijn twee mollige handen in elkaar en liet de eindjes touw er als speelse staarten uitsteken. “Wie de langste heeft, gaat Jan bevrijden” zei hij. Bob trok het kortste touw. “Jij krijgt Goudmans” zei Arie. “Veel plezier ermee!”

Bob grijnsde. “We zullen het vast heel lollig hebben samen. Jammer dat je er niet bij kan zijn, dikke.”

Arie begon ook te grijnzen. “Wacht maar. Ik ga een heerlijk dure auto huren om onze vriend Jan op te halen. Ik verheug me al op zijn reactie als ik hem vertel hoeveel rollend materieel we tijdens zijn noodgedwongen afwezigheid verzameld hebben.” Arie draaide zich om en begon in de richting van het stadje te lopen. Bob bensde het portier van de Lincoln dicht, toeterde nog even naar Arie en reed de weg weer op. 

Het kostte Bob niet veel moeite om de DeSoto weer in het vizier te krijgen. Twee uur lang bleef hij de wagen neuriënd volgen. Soms maakte hij zich zorgen omdat buiten de stadjes waar ze af en toe doorreden de DeSoto van Goudmans en zijn eigen Packard vaak de enige wagens op de weg waren, maar daardoor kon hij ook een afstand van honderden meters tussen hemzelf en zijn voorligger houden. Het zou wel loslopen, dacht Bob. Het was drie uur ’s middags toen Goudmans Aberdeen binnenreed. Bobs maag begon al behoorlijk te grommen. Nu ze waren aangekomen in de stad waar Goudmans vermoedelijk Jefferson hoopte aan te treffen, durfde Bob niet meer zoveel afstand te houden. Dat was ook niet nodig, oordeelde hij; er was hier voldoende verkeer om wat dichter bij de DeSoto te blijven zonder op te vallen. Gelukkig reed Goudmans hier heel wat langzamer. 

Goudmans parkeerde op enkele tientallen meters afstand van de fabrieken van de Williamson Company, het bedrijf waarvoor Jefferson werkte. Bob wist het nog niet, maar weldra zou blijken dat ze teveel vertrouwen hadden gehad in Goudmans die, in tegenstelling tot Jan, Bob en Arie, niet wist dat Jefferson zich al dagenlang niet meer vertoond had in de fabriek. Goudmans was dan ook vol goede moed toen hij de fabriek binnenstapte. Hij trof er een mollig meisje aan met een spits brilletje, dat juist een bijzonder geanimeerd telefoongesprek aan het voeren was. “En ik zeg nog tegen Carl, dat moet je zo niet doen, zei ik, dan gaat het stuk. Maar hij wist het natuurlijk weer beter, hé. Hij pakte die slang beet, gaf er een enorme ruk aan, en wat denk je dat er gebeurt?” Ze liet een pauze van een halve seconde vallen, die Goudmans benutte om even nadrukkelijk te kuchen. Het meisje keek op, murmelde iets in de telefoon dat Goudmans niet kon verstaan, en zette dan een brede glimlach op. “Goedemiddag, meneer. Waarmee kan ik u van dienst zijn?”

“Jefferson” zei Goudmans, die niet de gewoonte had meer woorden te gebruiken dan strikt noodzakelijk was. “Ik wil hem zien.”

Het meisje was niet uit het veld geslagen door de kortaffe manier waarop ze was aangesproken en glimlachte met de vastberadenheid van iemand die zich niet laat opjagen. “Heeft u een afspraak, meneer?”

“Ja” zei Goudmans brutaalweg.

“Ik zal even voor u informeren. Wat is uw naam alstublieft?”

“Johnson” verzon Goudmans.

Het meisje murmelde weer even in de telefoon en draaide toen een nummer. Een binnenlijn, telde Goudmans; ze draaide maar drie cijfers. Ze sprak weer even in de telefoon. Goudmans zag één wenkbrauw naar boven wippen. Het meisje begon wat sneller te praten, en beëindigde even later het gesprek. Ze wendde zich weer tot Goudmans. “Het spijt me, meneer Johnson, maar de heer Jefferson is al enige dagen niet aanwezig.”

“Ziek?” informeerde Goudmans, hoewel hij al vermoedde dat er wat meer aan de hand was. 

Het meisje aarzelde even. “We weten het niet zo goed. De heer Jefferson is onaangekondigd afwezig maar hij heeft zich niet ziek gemeld. Dat is niet zijn gewoonte.”

In Goudmans’ hoofd begonnen tientallen wekkers, koekoeksklokken en elektrische alarmen tegelijkertijd te rinkelen en te koekoeken, maar hij had wist dat je bij sommige buitenstaanders nog het meeste kon bereiken als je kalm bleef. “Weet u misschien een adres waar ik de heer Jefferson kan bereiken? Het is nogal dringend, ziet u.” Hij probeerde een glimlach, maar het lukte niet erg. Het meisje stond op, bladerde even door een kaartenbak en noemde dan het adres waarvan Goudmans maar al te goed wist dat Jefferson er al dagenlang niet meer geweest was. 

“Dank u, mevrouw.” Goudmans begon weg te lopen. 

Het meisje knikte, wilde weer de telefoon opnemen, bedacht zich toen, en riep Goudmans nog na: “Meneer… kent u toevallig wat van tuinslangen?” 

Goudmans oordeelde dat het niet in zijn belang was daarop te antwoorden, en liep stug door. Achter hem klonk een klik en even later begon het meisje weer te spreken. “Mary, wat ik je daarnet nog zeggen wilde…”

“Verdwenen!” riep Goudmans uit, nadat hij woedend zijn portier had dichtgetrokken. Pete keek hem bang aan. Het kon hem niet zo veel schelen waar Jefferson was, want van diens uitvinding zou hij toch nooit kunnen profiteren. Wel was hij bang voor wat zijn baas nu zou doen. Goudmans zei enkele bijzonder lelijke woorden, waaronder een aantal die Pete nog nooit gehoord had, hoewel hij al jarenlang omging met mensen die er geen probleem mee hadden zich krachtig uit te drukken. Daarna graaide hij de twee flessen water die op de achterbank lagen, draaide hij het raampje open en smeet hij de flessen met volle kracht naar buiten, waar het glas in tientallen stukjes uiteenspatte. Een kat kwam op het water afgelopen maar vertraagde toen ze het glas zag liggen. Ze hief nog aarzelend één poot op, bleef in die positie twee seconden weifelend staan, en draaide zich toen hooghartig om. Goudmans, die weer kalm geworden was, keek het dier goedkeurend na. “Dat gaan we ook doen” zei hij. “Omkeren. En dan opbellen. Alarmeren. Iedereen die ooit voor mij gewerkt heeft, werkt of nog gaat werken, voor mijn part de halve bevolking van de hele Verenigde Staten. Jefferson zal weten wat het is om mij te bedriegen!”

Pete deed wat hij al de hele dag deed: zwijgen. Zijn baas was voor zijn doen net bijzonder spraakzaam geweest, en dat betekende dat er zwaar weer op komst was. 

Goudmans draaide de DeSoto met een zwiep die beslist niet gezond was voor de banden en die de kat, die inmiddels al twintig meter verder was, nog verbaasd deed opkijken. Goudmans was vol van dadendrang, en reed weer snel – zo snel, dat Bob, die van op enige afstand gezien had hoe Goudmans de fabriek kalm binnenging en er even later een stuk minder kalm weer uit kwam, even verbaasd met zijn ogen knipperde toen de DeSoto hem op hoge snelheid voorbijscheurde. Toen kwam ook Bob in beweging. “Goudmans heeft niet gevonden wat hij zocht, Bobbie” zei Bob tegen zichzelf. “Ik ben eens benieuwd of onze vriend in deze stad nog vrienden heeft die hij een beleefdheidsbezoekje wil brengen.”

Goudmans had in deze stad geen vrienden, en aan bezoekjes, al dan niet beleefd, had hij doorgaans een broertje dood. Hij reed rechtstreeks terug naar huis. Toen Bob dat begon te beseffen, liet hij opnieuw wat meer afstand komen tussen zichzelf en de DeSoto voor hem. “Ik denk niet dat ik de komende uren nog grote verrassingen ga beleven” bromde hij. 

De sfeer in de DeSoto van Goudmans en Pete was nu niet wat je noemt gezellig. De twee mannen keken het grootste deel van de tijd strak voor zich uit en hadden evenveel interesse voor elkaar als een giraffe voor een trapladder. Goudmans en Pete waren ellebei bezig met hun eigen gedachten. Goudmans broedde op een plan om Jefferson te pakken te krijgen, Pete vroeg zich af in welke staat hij zijn auto zou terugkrijgen. En allebei hadden ze honger. 

Goudmans was te veel bezig met zijn moorddadige gedachten om bewust op te merken dat hij honger had, maar Pete keerde zich af en toe even naar de achterbank om een graai te doen in de pakken koekjes die daar lagen. Toen hij dat de eerste keer deed, had hij in de verte een wagen gezien. Hoewel de auto honderden meters achter hen reed, had Pete meteen gezien dat het een Lincoln was. Het was zijn lievelingswagen, en als hij één droom had, dan was het dat hij ooit zelf zo’n model zou willen hebben. Hij was er naar blijven kijken tot hij opeens de barse stem van Goudmans naast zich gehoord had. “Wil je wel eens op je stoel blijven zitten, gek! Of moeten we soms allebei verongelukken?”

Een kwartier later nam Pete weer een handvol koekjes, en opnieuw had hij ver achter hen de Lincoln gezien. En een halfuur later nóg eens. Hij begon het vreemd te vinden, en om zijn nek niet verder op de proef te stellen, keek hij nu geregeld door het achteruitkijkspiegeltje. De wagen bleef achter hen aanrijden. 

“Wat heb je?” gromde Goudmans, die merkte dat Pete steeds naar achter keek. 

“Er zit een Lincoln achter ons” zei Pete traag. “Al zeker een uur.”

Goudmans haalde zijn schouders op. “Wat zou dat. Zoveel grote wegen heb je hier niet. Waarschijnlijk een vent die net als wij de richting van Redfield uit moet.”

“Ik vind het tóch vreemd” hield Pete vol. 

Goudmans zuchtte. Hij had geen zin in een discussie met Pete, en bovendien was hij zelf behoorlijk achterdochtig geworden door alles wat er de afgelopen dagen gebeurd was. “Weet je wat, in de eerstvolgende stad die we tegenkomen, gaan we wat rondtoeren… dan merken we snel genoeg of die Lincoln belangstelling voor ons heeft.” 

Nauwelijks drie minuten later kondigde een scheef bord langs de weg een stadje aan dat prima geschikt leek om wat rond te toeren. Goudmans koos op goed geluk een zijstraat, en reed in het wilde weg een parcours door een aantal straten die nog net breed genoeg waren om op grote snelheid door te rijden. Daarbij keek hij meer naar wat er achter hem gebeurde dan naar hetgeen zich voor hem afspeelde, zodat het een wonder mocht heten dat hij niet in aanraking kwam met de politie of medebestuurders. De politie liet zich echter niet zien, en de andere chauffeurs slaagden er door een combinatie van wilde manoeuvres en luid getoeter gelukkig telkens in een aanrijding nét te voorkomen. 

Het was een klein wonder dat Goudmans geen strobreed in de weg gelegd werd, want op zijn tocht doorkliefde Goudmans een groep schoolkinderen, reed hij drie vuilnisbakken omver en veroorzaakte hij algemene consternatie door dwars over een plein te rijden waar op dat ogenblik een markt plaatsvond. Bij dat alles werd Goudmans op de hielen gezeten door Bob, die eerst een geweldige inhaalbeweging had moeten doen om Goudmans niet kwijt te raken en daarna zo goed en zo kwaad als het ging zijn rivaal probeerde bij te houden, al koos hij er voor náást de markt te rijden en niet dwars erdoorheen. Dat had Bob beter niet gedaan, want op de hoek van de straat waar hij op grote snelheid indraaide, stond een agent, die daar geplaatst was met de bedoeling het verkeer om te leiden dat omwille van de markt niet op het plein mocht komen. Luttele seconden voor Bob woest de straat inreed had de man naast zich woedende uitroepen en verschrikte gilletjes gehoord. Toen hij omkeek, zag hij tot zijn ontsteltenis een wagen dwars over het marktplein scheuren. De chauffeur was echter alweer verdwenen voor de agent ook maar iets had kunnen doen, en hij zat vol opgekropte dadendrang toen hij enkele seconden later een wagen in het vizier kreeg die véél te hard reed. 

Arme Bob! Hij maakte geen schijn van kans. Twintig meter voor zich zag hij plots een woedende agent die naar het midden van de straat rende en op zijn fluitje blies alsof zijn leven ervan afhing. Enkele dames staken verschrikt vingers in hun oren. Gelukkig was Bob een ervaren chauffeur met veel ervaring in wilde achtervolgingen en bijbehorende complicaties, anders had hij de agent beslist van de sokken gereden. Hij duwde uit alle macht op de rem, en zijn Lincoln kwam met een schok tot stilstand. 

De agent stak zijn fluitje zorgvuldig weg en liep met korte stappen naar de Lincoln. 

Bob kookte. Toen hij Goudmans de stad had zien inrijden, had hij gehoopt iets meer te weten te komen. Dat kon hij nu wel vergeten. 

De agent tikte op het raampje. “Papieren.”

Bob graaide in het handschoenkastje, hopende dat de nodige papieren aanwezig zouden zijn. Dat bleek het geval. Hij overhandigde ze, samen met zijn paspoort, aan de agent. Die keek er vluchtig naar en nam toen een boekje uit zijn binnenzak. “U heeft veel te snel gereden. Twintig dollar.”

Bob haalde zijn portefeuille tevoorschijn. Gelukkig was hij niet zoals Jan, die zelden veel geld op zak had omdat hij bang was het kwijt te raken. “Deze snaak is niet blij, maar hij houdt het tenminste kort” dacht Bob bij zichzelf, terwijl hij vier biljetten van vijf dollar tevoorschijn haalde. “Met een beetje geluk kan ik Goudmans nog inhalen.”

Bob gaf de agent twintig dollar. In ruil kreeg hij een bon. De agent zei niets, maar gaf Bob een teken dat hij moest doorrijden. Bob schakelde in en reed zo traag mogelijk de straat uit.

Bij het eerstvolgende kruispunt keek Bob radeloos om zich heen. Achter hem begon een auto te toeteren. Bob draaide op goed geluk linksaf. Hij kwam terecht in een lange straat met veel kantoorgebouwen maar geen enkele DeSoto. Bob draaide weer een straat in. Aan de rechterkant stond een rijtje auto’s geparkeerd. Bob bekeek ze allemaal, maar zonder veel hoop. De DeSoto waar hij nu al enkele uren achteraan zat, stond er inderdaad niet tussen. 

Bob bleef nog een half uur rondrijden, maar uiteindelijk gaf hij het op. Woedend balde hij zijn vuisten. 

“Weet je wat, Bobbie,” zei hij tegen zichzelf, “het beste wat je kan doen is op hoge snelheid doorrijden naar Philipstown, en enkele kilometers voor de stad begint gaan wachten. Vroeg of laat zie je Goudmans wel voorbijsnorren, dat kan niet anders.” Bob ging er vanuit dat Goudmans nog steeds ergens in de stad rondreed.

Bob had kriskras door de stad gereden, en het kostte hem wat moeite om opnieuw de grote weg naar Philipstown te vinden. Toen het stadje met zijn rampzalige markt ver genoeg achter hem lag, drukte hij het gaspedaal zo diep in dat het tegen de vloerplaat kwam. De Lincoln antwoordde met een diepe brul en Bob schoot vooruit.

Pete haalde opgelucht adem toen Goudmans het stadje uitstoof en opnieuw op een vrijwel verlaten baan terechtkwam, waar hij hoogstens een verdwaalde wegwijzer kon rammen. 

“Dat heb je goed gezien” zei Goudmans goedkeurend tegen Pete. “Er zit iemand achter ons aan.” Hij dacht even na, en voegde er dan aan toe. “Het is natuurlijk onbeleefd om niet even te wachten als je merkt dat iemand achter je loopt. Vind je ook niet?” Pete verzekerde dat hij het daar volkomen mee eens was. Goudmans knikte goedkeurend. 

Terwijl hij op grote snelheid doorreed, dacht Goudmans na over zijn achtervolger. Hij wist niet wie het was, maar hij durfde er al zijn stomme films van Hitchcock op te verwedden dat de man in de Lincoln iets te maken had met Jefferson. Omdat hij er zelf totaal geen idee van had waar hij Jefferson moest gaan zoeken, vond hij het een erg aanlokkelijk idee even een praatje te maken met de man achter hem. Maar of die daar zoveel zin in zou hebben? Als de man in de Lincoln Goudmans zelf wilde spreken, dan had hij hem wel gewoon aangesproken in plaats van op grote afstand achter hem aan te rijden.

Zou Goudmans zijn achtervolger klem kunnen rijden? Nee, besloot hij. Hij reed op een brede, kaarsrechte weg met aan weerszijden kale grond, met hier en daar een paar rotsen; zijn achtervolger zou wel een erg slecht chauffeur zijn als hij zich in deze omgeving liet tegenhouden. In bewoond gebied iets proberen wilde hij ook niet… teveel getuigen. Toen Goudmans zo ver gekomen was met zijn gedachten, zag hij ergens voor zich een bordje, dat aankondigde dat het wegdek de komende meters in slechte staat was en uitnodigde een smal pad te volgen, rechts van de baan. 

Goudmans nam een snel besluit en reed zijn wagen van de weg af. Hij werd stevig door elkaar geschud, maar ook nu bleken de veren van de DeSoto bestand tegen de beproeving. Behendig parkeerde Goudmans de wagen achter een rots, zodat hij van op de weg niet meer te zien was. Hij stapte uit, gebaarde Pete dat hij mee moest komen, en ging zo op de grond liggen dat hij tussen twee rotsen door precies de weg in de gaten kon houden. Hij graaide naar het pistool dat in zijn broekzak zat. Pete werd meteen een stuk vrolijker toen hij besefte dat zijn veelgeplaagde auto even rust kreeg, en ging naast Goudmans liggen. Van op de grond schieten op een naderende auto was net echt, vond hij. 

De wilde stadsrally van Goudmans was nog maar enkele minuten geleden, en hij vond het niet raar dat hij de Lincoln daarna niet meer gezien had. Die zou zo dadelijk wel weer opduiken, redeneerde Goudmans. Toen dat niet meteen gebeurde, stond hij op en begon te ijsberen. Pete bleef nog even stoer turen, maar na een paar minuten stond hij ook recht. Hij wreef met een pijnlijk gezicht over zijn knieën. Liggend schieten deed je toch maar beter op een zachte ondergrond, vond hij. 

De twee mannen zeiden niets tegen elkaar. Goudmans wilde niet en Pete durfde niet. 

Goudmans was net aan zijn zeventiende rondje begonnen toen hij in de verte het geluid van een aankomende wagen hoorde. Hij ging snel weer op de grond liggen. Pete keek met een twijfelachtig gezicht naar zijn knieën maar besloot het voorbeeld van zijn baas toch maar te volgen. 

Bob reed zo snel hij durfde naar Philipstown, maar hij was nog maar een paar minuten vertrokken uit de stad waar hij zoveel pech had gehad toen hij enkele honderden meters voor zich uit een rots zag die schijnbaar midden op de baan lag. Toen hij dichterbij kwam, zag hij dat de weg een keurige bocht rond de rots maakte. Blijkbaar was het te moeilijk geweest de rots te verplaatsen of op te blazen. Bob minderde vaart. Dat was precies waar Goudmans op gerekend had. Hij was prima in staat raak te schieten op een rijdende auto, maar hij het toch altijd prettiger mikken vond als de schietschijf niet al te snel bewoog. Hij liet de Lincoln rustig naderbij komen en spande zijn spieren. Pang! Het schot klonk oorverdovend in de stille omgeving, en werd secondenlang herhaald door de rotsen in de omgeving. Bob hoorde de knal ook, onmiddellijk gevolgd door een luide “plop!”… daarna begon de Lincoln scheef te hangen. Bob schoof zo laag mogelijk op de zetel en probeerde nog even door te rijden, maar toen enkele seconden later een kogel secuur door de voorruit gemikt werd, leek het hem maar beter te stoppen. Hij remde, legde braafjes de motor stil en wachtte op wat er zou gaan gebeuren. Als je ongewapend op een verlaten weg reed en vlak voor je was iemand aan het oefenen met schiettuig dan kon je maar beter niet de held uithangen, vond Bob. 

Terwijl Bob prinsheerlijk rondreed in de Lincoln, slechts af en toe gehinderd door een verdwaalde kogel, liep Arie te voet terug naar het stadje. Hij had geluk, want één van de eerste bouwsels die hij tegenkwam was een grote garage. Binnenin was een kort, mager mannetje luid zingend bezig een Buick te poetsen waar alle wielen waren afgehaald. De man zong hartstochtelijk over een meisje dat van haar moeder niet met hem mocht trouwen, maar hield daar abrupt mee op toen Arie de garage binnenstapte. 

Arie keek rond. De wielloze Buick was de enige auto die hij zag staan. 

“Goedemiddag” zei Arie. “Ik wilde eigenlijk een auto huren, maar ik weet niet of u wel een auto kunt missen?” Hij keek de garagist vragend aan. 

De man liet zijn arm met een klap neerkomen op de Buick voor hem. “Dit is een prima wagen, meneer.”

Arie keek naar de plaats waar de wielen moesten zitten. De garagist volgde zijn blik. “Die wielen, dat is geen enkel probleem” verzekerde de man hem. “Vijf minuutjes en ze staan er weer aan.”

“Vooruit dan maar” zei Arie. Voor zover hij zich kon herinneren had hij in het stadje niet veel garages gezien. Als hij een andere garage moest gaan zoeken, zou hij alleen maar meer tijd verliezen. 

De vijf minuten waar de garagist over gesproken had werden er uiteindelijk vijftien, maar toen was Arie dan ook de trotse tijdelijke eigenaar van de schoonste Buick van heel Mississippi. Arie hield nog even halt bij een klein chauffeurscafé waar hij zeven broodjes ham, vier broodjes kaas en negen flesjes cola veroverde, en zette dan koers naar Philipstown. Toen hij er aankwam, werd het al donker. In het schemerduister parkeerde hij zijn wagen op de plek waar hij en Bob enkele uren daarvoor ook al gestaan hadden. 

Toen hij was uitgestapt, ademde Arie een aantal keer diep in en uit. De tocht in de laaiende zon had hem behoorlijk vermoeid. Ondertussen lette hij scherp op of hij wat zag of hoorde. Hoog in de lucht vloog een vliegtuig en een aantal muggen danste vrolijk rond Arie’s hoofd. Verder zag of hoorde hij niets. Het huis van Goudmans leek andermaal verlaten. Arie wandelde de zandweg af en maakte een rondje rond het huis. Na wat Jan overkomen was, wist Arie maar al te goed dat rust in het huis van Goudmans bedrieglijk kon zijn. Hij besloot dat het tijd was voor een oude truc. Uit een van zijn enorme broekzakken viste hij een leeg colaflesje op. “Broeder,” zei hij zachtjes tegen het flesje, “daarstraks heb je me gelaafd, en nu beleef je het uitzonderlijke genoegen Arie Roos een tweede keer van dienst te zijn. Het zal voor jou een wat onaangename ervaring zijn, maar het kan niet anders.” Hij slingerde het flesje met een krachtige worp naar een van de ramen. Het raakte met een tinkelend geluid het glas, en ketste dan terug.

Arie had gehoopt twee vliegen in een klap te slaan. Natuurlijk had hij het huis kunnen binnendringen zonder veel geluid te maken… door dezelfde route te nemen als Jan. Maar dat was helemaal Arie’s bedoeling niet. Hij was alleen en ongewapend, en voor hij ging ronddarren in het huis van hun tegenstander, wilde hij graag weten of zijn vriend Jan daar alleen was of in het gezelschap van een of meerdere heren die in hem liefst zouden verwerken tot een jaarvoorraad soep met balletjes. Arie had een venster uitgekozen in de buurt van het keldergat, en had daarin willen wegduiken van zodra het flesje cola met veel gerinkel binnen zou zijn beland. Als er iemand thuis was, kon hij in de kelder onderduiken tot men er boven van overtuigd zou zijn dat de onbekende colagooier verdwenen was. Maar dat feestje ging dus niet door. Goudmans had kogelvrij glas laten steken! Arie keek even beteuterd naar zijn flesje. Hij grinnikte. Jan zou het flesje vast hebben meegenomen om het statiegeld terug te krijgen, maar Arie zat anders in elkaar. Wie zin had om voor een paar centen een flesje cola vanuit dit verlaten stuk Verenigde Staten te transporteren naar bewoond gebied, die mocht wat Arie betrof die paar schamele munten op zak steken. Arie liet het flesje gewoon liggen. 

Maar hoe moest Arie de aandacht trekken van eventuele aanwezigen zonder zelf gevaar te lopen en zonder dat die aanwezigen de indruk kregen dat iemand bewust de aandacht wilde afleiden? Arie keek spiedend rond. Toen viel zijn oog op het houten boothuis. Het was een behoorlijk grote constructie, zeker vijf bij tien meter, schatte Arie. Het stond op ongeveer tien meter van het huis. Arie grabbelde weer eens in zijn zak, en gromde  tevreden toen hij zijn vingers voelde glijden over een pakje lucifers. Hij sprintte naar het boothuis. 

Het boothuis zelf in brand steken vond Arie wat al te bar, maar hij wilde binnen wat oude rommel bij elkaar scharrelen en dat buiten in brand steken. Bijna niemand kan aan de verleiding weerstaan te komen kijken naar een brandje, hoe ongevaarlijk ook, en Arie rekende erop dat eventuele aanwezigen in het grote huis geen uitzondering op die regel zouden vormen. 

Arie liep rond het boothuis, en ontdekte toen een deur, die niet op slot bleek te zijn. Hij stapte naar binnen en stak een lucifer aan om te kijken hoe het boothuis er vanbinnen uitzag. Wat hij zag, stemde Arie meer dan tevreden. Het boothuis lag aan het einde van een smal kanaaltje dat waarschijnlijk speciaal voor deze constructie gegraven was, en aan beide kanten ervan had iemand een brede steiger getimmerd, die vol lag met allerlei dingen die mensen meenemen als ze een daguitstap maken en waar ze na afloop geen interesse meer voor hebben. Arie zag een paar flessen water, enkele dekens, twee opengeklapte rieten manden met bestek en een draagbaar primusstelletje. Hij sleepte de dekens naar buiten, plaatste de rieten manden er vlak naast en gooide het kooktoestelletje op de dekens. Daarna stak hij een lucifer aan, die hij drie tellen tegen een rieten lus hield. De lus begon meteen te branden. Arie bleef nog een paar seconden staan kijken, maar achtte het toen veiliger wat meer afstand te nemen. Hij liep terug naar het huis en drukte zich tegen een muur.  

Na enkele minuten rook Arie vuur. Hij liep voorzichtig een paar meter de richting van het water uit, tot hij het boothuis kon zien. Wat hij zag, sloeg hem met verstomming. Het kleine brandje dat hij verwachtte was omgeslagen in een gigantische fik, en het hele boothuis stond in lichterlaaie. Het brandde als een fakkel, en in deze donkere nacht was van op grote afstand te zien hoe het vuur balk voor balk verteerde. Door dat felle licht werd Arie snel duidelijk wat er gebeurd was. Goudmans had op de grond enkele planken achter elkaar gelegd, die samen een pad vormden van zijn huis naar het boothuis. Arie had zijn vuurtje vlakbij dat pad aangestoken, en zo had het vuur zich langzaam naar het boothuis verplaatst. 

Plots klonk er een luide knal, en het vuur verdubbelde in hevigheid. “Daar gaat de primus” dacht Arie. Hij wachtte nog twee volle minuten, maar toen er na afloop daarvan nog steeds geen teken van leven was gekomen uit het huis, besloot hij het erop te wagen. Hij liep naar het keldergat en liet zich zakken. Hij moest een aantal keer wild met zijn buik schudden, want het keldergat was er duidelijk niet op gebouwd gasten zo dik als Arie te ontvangen. Tenslotte voelde hij hoe zijn buik het smalste punt passeerde, en voor hij het wist, stond hij op de grond. 

Arie knipperde enkele keren met zijn ogen, net zoals Jan gedaan had. Hij had wel een voordeel: het boothuis brandde nog steeds als een tierelier, en daardoor kon hij tenminste zien wat hij deed. Arie hoefde niet centimeter voor centimeter de wand af te tasten om zich te oriënteren. Schuin voor zich zag hij een deur, met ernaast een lichtschakelaar. Arie liet zijn hand even voor de schakelaar zweven… oordeelde toen, dat het veiliger was niet meer licht te maken dan nodig, en legde zijn oor tegen de deur. Hij hoorde niets. Het was trouwens maar de vraag of hij überhaupt iets zou kunnen horen met het knetterende vuur op de achtergrond. 

Arie opende de deur, en kwam in de filmruimte terecht. Aan het plafond brandde een zwak licht. Er kwam nog een tweede deur uit op deze ruimte, zag Arie. Arie liep erheen, en kwam in een gang terecht met vier verschillende deuren en op het einde een stenen draaitrap die naar boven leidde. “De kelder is doorgaans een populaire plaats om ons op te sluiten” mompelde Arie in zichzelf. “Om Jan te vinden, volstaat het waarschijnlijk uit te zoeken welke deur op slot is.” 

Arie verloor geen tijd, want hij hield er nog steeds rekening mee dat in het donkere huis boven hem een of meerdere tegenstanders verborgen zaten. Hij probeerde de deuren een voor een, maar tot Arie’s teleurstelling gingen ze allemaal zonder tegenwerking open. Ze piepten niet eens. Arie oordeelde dat het tijd was voor een meer grondige controle, en stapte een voor een de kamers binnen. Als iemand hem gevraagd had waarom hij dat deed, dan zou hij gezegd hebben: “Ik weet het niet, ik was op zoek naar een spoor van Jan. Als je al zoveel avonturen hebt meegemaakt dan leer je te letten op kleine details, en die zijn vaak erg belangrijk om de oplossing van een mysterie te vinden.”

Arie zag heel wat details, maar niets dat bij hem een lichtje deed opgaan. Hij ontdekte achtereenvolgens een kamer die volstond met kapotte fietsen, verroeste olieblikken en andere rommel, een voorraadkamer (waar hij snel een blik worstjes meegraaide) en… een wijnkelder. Maar ook daar was Jan niet te vinden. Arie keek nadenkend naar de deuren. Ze zagen er allemaal eender uit: gemaakt van dik hout en voorzien van stevige sloten. Arie krabde aan zijn achterhoofd. “Vier kelderruimtes zonder ramen waardoor je kan ontsnappen of geluid maken, en allemaal met een deur die zelfs een olifant niet uit zijn hengsels zou kunnen trekken. Vier ideale plaatsen om een onwelkome gast op te bergen. Toch is Jan niet hier. Waar is hij dan wel?”

Arie oordeelde dat er weinig anders opzat dan zijn geluk boven te beproeven. Met een voor zijn omvang verrassende snelheid klom hij de eerste treden op… maar toen hij bijna boven was, vertraagde hij. Hij ging gehurkt zitten en klom nog een paar treden naar boven, tot hij met zijn hoofd juist boven de vloer van het gelijkvloers uitkwam. Hij hoefde niet zo voorzichtig te zijn, zag hij; de trap werd op het gelijkvloers afgesloten door een deur, die gesloten was. 

De deur bleek uit te geven op een enorme inkomhal, met bovenaan een koepel waardoor het rode schijnsel van de brand zwak naar binnen viel. Het licht was sterk genoeg om ervoor te zorgen dat de massa Roos stond afgetekend tegen de kale wanden… en dat kwam iemand anders goed uit, iemand die net op het gelijkvloers was beginnen rondlopen op het ogenblik dat Arie per ongeluk het boothuis in vlammen deed opgaan, en die daarna heel goed had opgelet of er nog wat bijzonders gebeurde. Arie was nog maar net de kelder uitgekropen toen hij achter zich een gerucht hoorde. Arie draaide zich razendsnel op zijn zij, terug in de richting van de keldertrap. Hij smeet de deur achter zich dicht. Zijn achtervolger had daar niet op gerekend, en Arie hoorde hoe zijn lichaam met volle kracht tegen de deur terechtkwam. Arie spurtte naar beneden zo snel zijn dikke benen hem dragen wilde, en vluchtte de dichtstbijzijnde kamer binnen. Dat was de wijnkelder. Arie overwoog even de deur te sluiten maar besloot het niet te doen omdat de andere deuren in de kelder ook open stonden. Als hij de deur sloot waarachter hij zich verborg, zou hij alleen maar de aandacht op zich vestigen. Hij had er trouwens ook geen tijd voor, want zijn tegenstander was vlak na hem de trap afgeraasd en stond nu in het gangetje waar alle kamers van de grote kelder op uitkwamen.

Arie ademde zo stil mogelijk. Niet dat hij bang was zich door luid ademen te verraden, maar hij wilde zo goed mogelijk horen wat de ander deed. “Hij wil er blijkbaar een zenuwenoorlog van maken” besloot Arie nadat hij een halve minuut niets gehoord had. Hij had zich zo goed mogelijk verborgen achter een paar kratten wijn. Een paar kratten waren scheef op elkaar gestapeld, en door de spleet kon Arie de deur van de wijnkelder in de gaten houden. 

Een streep ganglicht viel de wijnkelder binnen, en omdat de wijnkelder de ruimte was die het dichtst bij de trap gebouwd was, moest de onbekende man onherroepelijk het stukje gang kruisen waar Arie naar keek voor hij de kamers kon inspecteren. “Dat heeft hij nog niet gedaan,” dacht Arie bij zichzelf, “dus staat hij waarschijnlijk nog steeds onderaan de trap”. 

Arie was alleen maar bezig met te letten op de man die hij bij de trap waande, links van hem. Daarom werd hij compleet verrast toen hij plots een gerucht hoorde dat duidelijk van de rechterkant kwam. Iemand trapte tegen een losse plank op de vloer of iets dergelijks. “Ai!” dacht Arie bij zichzelf. “Ze zijn blijkbaar met z’n tweeën. Eentje links en eentje rechts. Dat kan gevaarlijk worden…

Arie keek om zich heen. Zijn ogen waren gewend geraakt aan het duister, en het ganglicht dat door de deur naar binnen viel was helder genoeg om te kunnen zien wat er zoal aanwezig was in deze ruimte. Het stemde Arie niet bijster vrolijk. De kisten waarachter hij was weggedoken stonden in het midden van de kamer. Verder waren er alleen eindeloze wijnrekken die vlak tegen de muur stonden. 

“Als ik hier blijf wachten duurt het hooguit een paar minuten voor ze deze kamer aan een onderzoek onderwerpen, en dan vinden ze me sowieso” zei Arie tegen zichzelf. “Dus wat doet Arie? Die trekt ten aanval tegen de man links bij de trap, en hoopt maar dat de man rechts zo verdiept is in zijn speurwerk dat hij pas doorheeft wat er aan de hand is wanneer Arie alweer boven is.”

Arie pakte op goed geluk in iedere hand een fles wijn en liep op kousenvoeten op de deur toe. Hij was nauwelijks twee meter van de trap. Hij spande zijn spieren op en stormde naar buiten, er vast van overtuigd dat hij bij de trap iemand te lijf zou moeten gaan. Dat bleek niet het geval. De trap was verlaten. Arie had geen tijd om zich daarover te verbazen en liep de trap op. Hij had misschien onopgemerkt kunnen verdwijnen… als hij niet een van de twee flessen wijn uit zijn handen had laten glippen. De fles rolde tinkelend de stenen trap af en barstte op de vloer uiteen. De wijn borrelde zich een weg tussen de glasscherven. 

De man rechts werd natuurlijk gealarmeerd door het kabaal dat de fles veroorzaakt werd. Snel als een aal schoot hij de kamer uit waarin hij bezig geweest was. Arie liep snel, maar de man achter hem was sneller. Voor Arie goed besefte wat er gebeurde, voelde hij een hand die om zijn kuit sloot en er een harde ruk aan gaf. Arie viel languit op de trap. Zijn achtervolger klemde een arm om Arie’s nek en gaf hem tegelijkertijd een stomp in zijn maag. Die methode is niet genoeg om buiten westen te raken, maar het zorgt er wel voor dat je geen energie overhoudt om dolle toeren uit te halen. Arie probeerde zich los te rukken, maar zijn tegenstander liet zich daar niet door vangen en klemde zijn arm nog wat steviger rond Arie’s nek. 

De dikkerd bleef proberen van de onbekende weg te kronkelen… en toen rook hij iets. Een duur merk scheerzeep. Arie had het altijd zonde gevonden daar veel geld aan uit te geven, maar hij kende iemand die er, ondanks zijn zuinige natuur, wel veel geld voor over had, en dat was…

“Jan?”

De greep om zijn nek werd onmiddellijk losser. Arie haalde enkele keren diep adem.

“Doe jij dat altijd als iemand je komt bevrijden?”

Het was maar goed voor Jan dat het duister was in de inkomhal, want hij keek bijzonder schaapachtig. “Ik dacht dat je Goudmans was, of een van zijn kornuiten.”

“Zeg eens, heb je versterking meegebracht?”

Jan fronste zijn wenkbrauwen. “Hoezo?”

Arie keek verwilderd om zich heen. “Ik was er zeker van dat ik achtervolgd werd door iemand die onderaan de trap bleef wachten. Een paar minuten later hoorde ik een geluid rechts van mij.” 

Jans gezicht begon te glimmen van trots. “Ah, dat. Dat was een handigheidje van mij. Toen ik in de kelder aankwam en besefte dat de man die ik achtervolgde zich in een van de kamers verborgen had, leek het me verstandig iets onverwachts te doen. Iedereen zou verwachten dat ik uit de kant van de trap ging komen… dus ik draaide me meteen om, liep naar buiten en kwam door het keldergat weer naar binnen.”

Arie keek zijn vriend bewonderend aan. “Heel goed Janneman! Dat idee is zo goed dat het van mij had kunnen komen.”

Jan negeerde die opmerking. Hij zei: “Volgens mij is het huis buiten ons tweeën verlaten. Ik loop hier al even vrij rond, en ik heb nog geen tik achter m’n oren gehad, ben niet vastgebonden en niemand heeft me gevraagd waarom ik op dit uur nog niet in mijn lig.”

“Wat fijn voor je” zei Arie. “Het lijkt erop dat de boeven vrijaf hebben vandaag.” Hij begon te grinniken. “Ik ben blij dat ik toch een keer verward ben met iemand die een normaal postuur heeft. Anders maken jullie alleen maar flauwe grappen over mijn buik.”

“Of over je benen, je handen, je armen…” begon Jan op te sommen. 

“Ach, dat doet me eraan denken!” riep Arie uit. Hij stak een dikke hand in zijn broekzak en haalde het blik worstjes te voorschijn dat hij kort daarvoor in de kelder had buitgemaakt. “Zo, en laten we nu even gezellig in de salon gaan zitten, dan kan je me vertellen wat je zoal gedaan hebt toen ome Arie er even niet bij was om op te letten.”

“Ik kwam binnen door dat keldergat, en daar zag ik een deur” begon Jan te vertellen.

“Die ken ik” knikte Arie. Ik ben ook zo binnengekomen.”

Jan keek hem ongelovig aan. “Jij? Door dat kleine keldergat?”

Arie hield even zijn blik worstjes in de lucht, waarvan de inhoud inmiddels in zijn maag verdwenen was. “Vergeet niet dat ik die worstjes toen nog niet gegeten had. Dat scheelt.”

Jan keek hem spottend aan, en ging toen verder: “Aan de andere kant van die deur bleek een soort bioscoopzaal in zakformaat te zijn gebouwd, en ik kwam daar nét binnenvallen toen onze vriend Goudmans er gezellig film zat te kijken. De deur zat in de wand waarop de film geprojecteerd werd.”

“Lijkt me een mooie uitdaging” zei Arie. “Improviseren met tegenspelers die jaren geleden gefilmd zijn. Jij kan je aanpassen, zij niet. Ik zou willen dat ik in je plaats geweest was.”

“Ik ook” zei Jan droog. “Goudmans was blijkbaar niet zo gesteld op nieuwe bijrollen in bestaande films. Ik was zo stom in het donker te struikelen – hier bloosde Jan even – en toen heeft Goudmans me een tikje achter mijn rechteroor gegeven. Het volgende dat ik weet, is dat ik zat opgesloten in de wijnkelder.”

“Heb ik ook gezien” viel Arie in. “Veel wijn, maar geen Jan.”

“En geen cola” zuchtte Jan. “Wat denk je, zouden wij later, als we een bierbuikje en kinderen hebben, ook wijn lekker gaan vinden? Ik heb op den duur wat van dat spul gedronken omdat ik dorst kreeg, maar als ik mag kiezen dan toch liever cola.”

“Je kan er anders behoorlijk goed tegen” merkte Arie op. “Je bent niet dronken, volgens mij.”

“Nu niet, nee” zuchtte Jan. Maar een paar uur geleden was ik toch een beetje licht in mijn hoofd… en zo ben ik ontsnapt uit die kelder. Stomtoevallig… Kijk, ik weet niet of je je ongeveer kan voorstellen hoe dit huis in elkaar zit…”

Arie schudde zijn hoofd. Hij had er niet speciaal op gelet. Bovendien was Jan veel technischer dan hij. Jan kon door een huis lopen en er daarna een gedetailleerd grondplan van maken, iets waar Arie veel bewondering voor had. Hij zou het zelf nooit kunnen. 

Jan haalde uit zijn portemonnee een oude rekening en een stompje potlood te voorschijn. Hij begon te tekenen. “Hier heb je de wijnkelder, en daar is een kamer die volstaat met rommel.”

“Heb ik ook gezien” zei Arie. “Goudmans mag wel eens opruimen zeg. Allemaal spullen die verroest, afgebroken of uit de tijd zijn. Zonde om daar een goeie kamer aan op te offeren.”

“Ik weet niet of het zinloos is” zei Jan langzaam. “Zie je, dikke… volgens mij dient die rommel als afleiding, zodat je niet meteen ziet dat die kamer veel minder diep is dan je zou verwachten.”

Er ging Arie een licht op. “Dubbele wand?”

Jan knikte. “En weet je… als ik niet te veel wijn gedronken had, dan had ik dat nooit ontdekt. Ik liep rond in de wijnkelder, en ik voelde me niet helemaal lekker. Ik struikelde bijna over een uitstekende steen in de vloer en ik greep me met beide handen vast aan een wijnrek… en dat rek bewoog!”

“Kunst” zei Arie. “Als je ergens aan trekt, dan beweegt het. Tenzij je het in je hoofd haalt te gaan rukken aan een uit de kluiten gewassen graafmachine dan. Of de piramide van Cheops.”

“Nee,” viel Jan hem ongeduldig in de rede, “je begrijpt het niet. Dat wijnrek bleek gemonteerd te zijn op dunne stalen pinnen, die in de vloer verdwenen. Toen ik erop lette, zag ik dat in de vloerstenen een kleine geul geslepen was, en daardoor gleden die pinnen. Er lagen op dat rek tientallen flessen wijn, of misschien wel honderden… maar je kon het ding met je pink heen en weer schuiven.”

Arie floot. “Knap. Hoe zou dat werken?”

“Ik denk dat ik het weet” zei Jan enthousiast. “Toen ik mijn oor tegen de grond legde, hoorde ik een metalig geluid als ik het rek heen en weer bewoog. Volgens mij hebben ze die pinnen onder de vloer op smalle latten gemonteerd en loopt het ding op kleine kogeltjes.”

“Aha” zei Arie. “Die dingen die we gebruikt hebben om tientallen deursloten naar de filistijnen te helpen toen we ons befaamde tumult in een toeristenhotel veroorzaakt hebben.”

Jan knikte. “Maar deze zullen wel wat groter zijn, vermoed ik… eerder het formaat dat gebruikt wordt in een flipperkast.”

“Het is heel leuk dat meneer Goudmans zich amuseert met het recycleren van oude flipperkasten” zei Arie, “maar heeft al dat geknutsel ook nog een doel, voor zover wij weten?”

Jan sloeg met een hand op zijn knie. “Ja hoor. De geul in de vloer liep niet gewoon rechtdoor. Als je dat wijnrek meer dan een halve meter naar voren trok, gleed het langzaam opzij. En wat kwam er dan tevoorschijn?”

“Een geheime kamer met een speelgoedolifant op rolletjes” gokte Arie. 

“Mis” glunderde Jan. “Geen olifanten. Maar wel dit.” Hij haalde uit zijn broekzak een dik pak ongebruikte bankbiljetten van honderd dollar en legde het eerbiedig op de salontafel voor hen. “Er ligt daar een hele stapel” zei hij.

“Nu vind je het vast niet erg meer dat je hier was opgesloten” lachte Arie.

“We hebben in ieder geval recht op schadevergoeding” zei Jan grimmig. “Denk eens aan al die auto’s die we de afgelopen dagen gehuurd hebben, aan alle hotels, ons eten – hierbij keek hij veelbetekenend naar Arie – de kleren die we zo lang gedragen hebben dat we ze nooit meer proper krijgen…”

“Zoet maar” suste Arie. “Jij mag straks fijn een paar stapeltjes bankbiljetten meenemen. En wat je kleren betreft… als dit avontuur is afgelopen, dan geef je ze maar aan Marianne. Je weet dat ze wonderen kan doen.” Dat klopte. De huishoudster van Jans vader verrichte geregeld mirakels met de kleren die Jan thuisbracht na de zoveelste internationale rauspartij. Voor Arie hoefde dat niet; hij kocht gewoon iets nieuws als hij oordeelde dat zijn kleren te veel hadden afgezien om nog gered te kunnen worden met een eenvoudige wasbeurt. 

“Er was nog meer” zei Jan. “Er lagen ook twee Coltpistolen.” Hij sjorde aan zijn broeksriem waar hij de pistolen zolang had tussengeklemd en wierp er een naar Arie, die het opving en in zijn hand woog. “Prettig ding, zeg. Eindelijk een wapen in handen! Is het geladen?”

Jan knikte. “Reken maar. Goudmans is voorzien op noodgevallen.”

“Een pistool voor elke hand. Goudmans schiet graag in stereo” zei Arie. “Handig als je het aan de stok krijgt met een siamese tweeling.” Hij sprong op. “Laten we ons hotel even bellen. Benieuwd of Bob al een bericht heeft achtergelaten.”

Bob had nog geen contact opgenomen met het hotel… en dat kon ook moeilijk, want terwijl Jan en Arie redelijk veilig zaten in het huis van Goudmans, stond Bob in aanzienlijk minder genoeglijke omstandigheden tegenover diezelfde Goudmans en zijn hulpje Pete. Goudmans bleef op een veilige afstand staan en hield zijn geweer recht op Bob gericht terwijl Pete naar hem toegelopen en vroeg uit te stappen. Goudmans hield zijn blik strak op Bob gericht en kwam pas dichterbij toen Bob was uitgestapt. 

“Wie ben je?”

Bob vond het voorlopig maar het beste de onschuldige toerist te spelen. “Ik woon in een andere staat” zei hij. “Ik heb vakantie, en ik trek wat rond.”

“Zomaar, zeker” antwoordde Goudmans sarcastisch.

Bob haalde zijn schouders op. “Eh, ja.”

“Dat lieg je!” riep Pete. Hij kwam wat dichter bij Bob staan. “Meneer heeft nog nooit van de naam Jefferson gehaald, neem ik aan?”

“Hou je kop, sufferd!” riep Goudmans voor Bob de kans kreeg te antwoorden. 

Goudmans keek Pete doordringend aan. Bob vond dat het geen kwaad kon verder komedie te spelen. “Jefferson, even denken. Het is natuurlijk een veel voorkomende naam… Ik denk dat ik vroeger op school wel iemand gekend heb die zo heette. Jack heette hij, Jack Jefferson.” Daar hoefde hij niet over na te denken; hij had écht iemand gekend die zo heette. Hij fronste. “Ik kan me moeilijk voorstellen dat jullie daar zo’n belangstelling in hebben.”

“Jij denkt zeker dat je ons voor de gek kan houden, hé?” begon Pete weer. “Moet je eens kijken. Als je niet meteen alles vertelt wat je weet, dan staat dit je te wachten.” Hij richtte zijn pistool naar Bobs Oldsmobile en loste een schot, dat precies door het midden van de voorruit ging. 

Goudmans zei niets. Hij wist wel dat hij geen zin had Pete eindeloos gaten te laten schieten in een prima Packard die hij misschien nog kon buitmaken en verpatsen, en hij wist ook dat het niet verstandig was iemand onder bedreiging van een geweer, vlak naast een wagen met lekgeschoten banden, uitgebreid te ondervragen midden op de openbare weg, hoe verlaten die openbare weg ook mocht zijn. Je zou altijd zien dat er uitgerekend op het minst geschikte moment iemand kwam opdagen die verlekkerd naar de lekke banden keek en zich in de handen wreef, optimistisch uitroepend: “Dat is me ook wat! Meer lekke banden dan goeie! Laat mij maar begaan, ik knap dat klusje wel even op!” 

Goudmans had geen zin in dergelijke pottenkijkers. Hij wenkte Pete naderbij te komen, en fluisterde: “Weet je nog waar die verlaten fabriek is waar we een paar jaar geleden een tijdje wat dingen verborgen hebben?” Pete knikte. “Weet je of daar nog, eh, iets gebeurt?”

“Bedoel je of iemand anders daar nu gestolen spullen bewaart?” vroeg Pete, net iets te luid.

Goudmans keek geschrokken naar Bob, maar besloot dat het nu niet het geschikte moment was om Pete bij te schaven in de etiquette van de onderwereld. “Dat,” zei hij zo kalm mogelijk, “is inderdaad precies wat ik bedoel.”

Pete schudde het hoofd. “Nee, dat gaat eigenlijk niet meer. Het dak is een jaar of twee geleden ingestort. Was me ook een mooie boel. Meer dan honderd mooie grammofoons helemaal onbruikbaar. Eeuwig zonde. Vooral als je bedenkt dat mijn vriend Bill heel wat heeft moeten doen om die dingen in handen te krijgen. Hij…”

“Ja ja, dat zal allemaal wel” onderbrak Goudmans hem. “Dat vertel je een andere keer maar eens. Het belangrijkste is dat die fabriek een eindje van de weg af ligt en dat we er hopelijk even rustig kunnen praten met deze snuiter.” Hij wees naar Pete’s wagen. “Achterin, jij, naast deze fantasietoerist. Hou je pistool maar op hem gericht. Ik vertrouw ‘m niet.” 

Goudmans klikte met zijn vingers en keek Bob aan. “Achterin, graag.”

Bob vond het tijd worden om te protesteren. “Wat gebeurt hier allemaal? Ik ben een onschuldige toerist, maar mijn banden worden stukgeschoten, ik moet allemaal vragen beantwoorden, en nu moet ik nog meekomen ook.”

“Zeur niet” zei Goudmans. “Kan ik niet tegen. Je gaat mee. Goedschiks of…” Hij maakte de zin niet af. Hij wees even naar de DeSoto. “Ik heb achterin wat touw gelegd.” Pete bleek precies te weten wat er van hem verlangd werd. Hij kwam in beweging, verdween even in de wagen en kwam dan met een rol pinkdik henneptouw tevoorschijn. Met een zakmes sneed hij er een flink stuk af. Hij trok Bobs handen naar achteren en bond ze vast.

“Best” zei Bob kwaad. “Maar hier krijgen jullie spijt van!” Met een wrokkig gezicht klom hij in de wagen. 

Goudmans ging weer achter het stuur zitten, en reed de wagen tot aan een betonweg die in veel slechtere staat was dan de hoofdbaan. Een normaal mens had geprobeerd om de talrijke putten te ontwijken, maar daar was Goudmans te ongeduldig voor. Hij hield zonder meer een rechte lijn aan, en ramde daarbij met de bumper geregeld het wegdek. Geen wonder dat zowel de wagen als Pete enkele centimeters gekrompen leken toen de DeSoto bij de verlaten fabriek tot stilstand kwam. 

Bob zag een groot gebouw uit rode baksteen, waarvan alleen een paar verdwaalde scherven nog herinnerden aan de tijd dat er in alle ramen glas had gezeten. Iemand had ooit de moeite genomen om rond de fabriek bomen en struiken te planten. De struiken waren compleet verwilderd en sommige bomen waren mettertijd omgevallen of omgewaaid. Van op de rijbaan ko je niets zien van wat hier gebeurde, bedacht Bob; geen wonder dat Goudmans het een ideaal hol vond om iets op te bergen dat het daglicht niet kon verdragen. 

Misschien wel het meest opvallende aan de fabriek was een smalle stenen constructie die tegen de gevel was aangebouwd en die van de begane grond naar de tweede verdieping leidde. Bob bekeek het geval met interesse. Bovenop de stenen waren rails gelegd, en een halve meter boven de stenen zweefde een verroeste staalkabel. De aannemer had duidelijk geen centimeter meer dan nodig willen opofferen, want de rails liepen erg steil naar beneden. Op de begane grond waren beide kanten van de constructie door een halve cirkel met elkaar verbonden. Daar stonden ook een paar karretjes, zag Bob. “Aha”, flitste het door zijn hoofd, “een transportband!” 

Het systeem had blijkbaar ooit gediend om grondstoffen of iets dergelijks naar boven te brengen. Goudmans liep naar de karretjes, gevolgd door Bob en Pete. Goudmans frunnikte wat aan een van de karretjes tot hij de zijplank had losgemaakt, en ging toen zitten. Hij zwaaide met zijn pistool losjes naar de karretjes aan de andere kant. “Kies er maar een uit” zei hij tegen Bob. Hij grijnsde. “Je bent hier immers toerist, onze gasten krijgen natuurlijk een keurige zitplaats.” Bob koos een karretje uit dat er nog enigszins netjes uitzag, en ging zitten. Als hij z’n knieën wat optrok, paste hij er net in. 

“Zo” zei Goudmans. “En nu gaan wij praten.” Pete kuchte even. Goudmans fronste zijn wenkbrauwen. “Ja?”

“Moet ik hem nog onder schot houden, baas?”

“Wat dacht je dan” snauwde Goudmans. “Heb je soms de indruk dat deze knaap het hier gezellig vindt?”

Pete keek naar Bob. Bob grijnsde naar Pete. Goudmans zuchtte. “Ga jij maar wat water uit de auto halen” zei hij tegen Pete. “Dan hou je tenminste even op met zeuren.” Pete haalde zijn schouders op en droop af.

“Tweede poging” zei Goudmans grimmig, toen Pete verdwenen was. “Wie ben je, en waarom volg je me?”

“Ik weet van niks” hield Bob vol. “Ik ben een gewone toerist, dat heb ik u daarstraks al verteld.”

Goudmans krabde met zijn pistool aan zijn neus. Dat deed je beter niet, vond Bob. Een mens heeft aan twee neusgaten ruim voldoende, en wie zijn gelaat verzorgt met schiettuig loopt het gevaar vroeg of laat drie neusgaten te krijgen. Nee, dan nog liever met je vingers… Vingers! Plots werd Bob zich gewaar van de metalen massa die hij achter zich voelde. Hij draaide zijn hoofd naar de karretjes aan de andere kant om te zien waar zijn handen op rustten. Die aandacht voor zijn kant van de transportband gaf Goudmans nieuwe energie. “Kom op, vertel maar. Of wil je soms dat ik je geheugen een handje help?”

In Bobs hoofd begon een idee te broeien – een idee waarvoor hij tijd nodig had. Hij dacht koortsachtig na. “Was Arie maar hier” dacht hij. “Die dikke zou meteen een verhaal uit z’n duim kunnen zuigen waar nog geen tien Goudmansen een speld tussen kunnen krijgen. Helaas, Arie was er niet. Bob liet enkele mogelijkheden razendsnel de revue passeren, en besloot dan een verhaal te vertellen dat hij enkele maanden daarvoor van Jan gehoord had. “Rotterdam, heeft u daar wel eens van gehoord?”

Goudmans knikte kort. “Zeker. Een van de belangrijkste havensteden van Europa.” 

“Rotterdam is in de oorlog volkomen platgebombardeerd” ging Bob verder. “Voor de Duitsers was het van groot strategisch belang de haven af te sluiten…” Bob vertelde verder hoe in Rotterdam volledige wijken verwoest werden door de bommen van de bezetter en welke grote menselijke drama’s daaruit waren voortgevloeid. Hij deed het met overtuiging, en verzon hier en daar wat details die hem toelieten het verhaal zo lang mogelijk te rekken. Niet dat Bob ook maar het flauwste vermoeden had waar zijn verhaal naartoe ging. Hij wilde gewoon zo lang mogelijk blijven praten… zodat hij de tijd kreeg om achter zijn rug centimeter voor centimeter de stalen pin los te trekken waarmee zijn karretje was vastgemaakt aan het karretje erboven. Het ging moeilijk, want de pin was duidelijk in geen jaren losgemaakt, en bovendien mocht Goudmans niets merken. Bob zette daarom zijn verhaal kracht bij door af en toe wild te bewegen met zijn hoofd en zijn buik. Goudmans werd duidelijk steeds ongeduldiger, maar hij bleef luisteren en viel Bob niet in de rede. “Hij zit te popelen om te horen wat ik van hem weet” besefte Bob, terwijl hij over de wederopbouw begon. Het mocht nu niet te lang meer duren, want hij had zijn oorlogsverhaal bijna afgehaspeld en hij kon met de beste wil van de wereld niets verzinnen om een verband te leggen tussen de oorlog, Goudmans en hemzelf. Hij hoefde daar echter niet verder over te piekeren, want toch nog onverwacht voelde hij hoe de pin plots uit het oog sprong en het wagentje waarin hij zat, met een schok in beweging kwam en vooruitschoot. Bob had dat verwacht, Goudmans niet. Het karretje deed precies wat Bob gehoopt had: doordat het op een steile helling vertrok, ging het met grote vaart naar beneden, en voor Goudmans goed besefte wat er gebeurde, schoot Bobs karretje de andere kant van de transportband op, waar het met een luide “kloing!” het karretje van Goudmans ramde. Het effect was prachtig. De boef plooide dubbel, zijn pistool vloog met een wijde boog het gras in en Goudmans zelf kreeg een tik van de loshangende zijplank, die naar boven sprong, zijn schedel raakte en dan weer lui onderuit ging hangen. Goudmans maakte een tollende beweging met zijn hoofd, probeerde nog even een vuist te maken… en viel toen als een voddenpop neer op de grond. 

Bob was er ook niet zonder kleerscheuren vanaf gekomen. Hij was wijselijk uit zijn karretje gesprongen nog voor het tegen dat van Goudmans botste, maar hij was daarbij met zijn knie terechtgekomen op een van de rails. Het deed behoorlijk pijn, maar toch probeerde hij zo snel mogelijk naar de plek te komen waar hij Goudmans’ pistool op de grond had zien vallen. Pete zou wel ongeveer gaan terugkomen, en bovendien waren de twee karretjes met zo’n luide klap op elkaar gebotst dat zelfs een sufferd als Pete moest begrijpen dat er iets mis was. 

Bobs handen maaiden rond in het hoge gras, tot hij zijn vingers over koud staal voelde glijden. Bob trok het wapen naar zich toe. “Mooi,” zei hij, “een Smith & Wesson .38. Hebben we in dit avontuur tenminste eindelijk een fatsoenlijk wapen veroverd.” Hij klemde het pistool tussen zijn broeksband en probeerde op te staan. Dat viel niet mee. Met hardlopen zou hij vandaag niet veel bereiken,besefte Bob. Hij keek om zich heen en strompelde naar de rij bomen die rond de fabriek stonden. Hij liet zich plat op de grond vallen. Net op tijd! Een meter of twintig voor hem verscheen Pete, een beetje schutterig, met een fles water in zijn handen. Hij deed een paar onzekere stappen, maar bleef stokstijf staan toen hij zijn maat in het karretje zag liggen. 

Bob verknoeide geen tijd. Hij oordeelde dat het wel even kon duren voor Goudmans weer wakker zou worden, maar het leek hem raadzaam om zich voor die tijd uit de voeten te maken. Bob had bitter weinig zin in een wedstrijdje scherpschutterij op voor hem onbekend terrein, zeker als het twee tegen een was. Dat was geen eerlijke strijd, vond Bob. Hij sleepte zich zo stil mogelijk in de richting waaruit Pete gekomen was, daarbij goed oplettend steeds de bomen tussen hemzelf en zijn tegenstanders te houden. Die moeite had hij zich kunnen besparen, want Pete had alleen maar oog voor Goudmans, die al zwakjes begon te bewegen. Het was aandoenlijk om te zien hoe Pete het hoofd van zijn baas optilde en hem water liet drinken, maar terwijl dat lieflijke tafereel zich afspeelde, naderde Bob steeds dichter zijn doel: de wagen waarin hij, samen met Goudmans en Pete, naar de fabriek was gekomen. Hij zag het rode staal al tussen de bomen door glimmen. Bob keek nog even achterom, zag dat Pete nog altijd bezig was Goudmans water te geven, en liep toen zo snel hij kon de paar meter tussen de bomen en de auto. Snel wierp hij een blik door de ramen. Hij had geluk: Goudmans had het niet nodig gevonden het contactsleuteltje mee te nemen. Bob klauterde in de wagen, startte en reed weg, een wolk stof achterlatend. 

De stofwolk die Bobs vertrek veroorzaakte, werd gadegeslagen door Goudmans en Pete. Ze reageerden ieder op hun eigen manier. Goudmans was alweer half bij bewustzijn gekomen, maar toen hij een wagen hoorde vertrekken waarvan hij wist dat het alleen maar diegene kon zijn waarin hij zelf gekomen was, was hij meteen klaarwakker. Hij schoot met een schok overeind, en stootte daardoor met zijn kin tegen de fles water die Pete nog steeds voor hem vasthield. Zonder het zelf te beseffen, vond Goudmans daarmee ter plekke de kinstoot uit. De fles vloog uit Pete’s handen en kwam met een wijde boog terecht tussen de bomen, waar ze klokkend leegliep. Er doken meteen twee vogels op af, die in dit droge gebied een leeglopende fles water als een lekkernij beschouwden. 

Goudmans en Pete konden niet genieten van het mooie stilleven met de vogels en het water, want de eerste begon meteen de tweede de huid vol te schelden. “Sufferd! Stommerd! Idioot die je bent! Eerst laat je die jongen ontsnappen, en nu is hij er nog in mijn auto vandoor ook!”

Pete vond het niet verstandig zijn baas er op dit ogenblik aan te herinneren dat het eigenlijk zijn wagen was. In plaats daarvan zei hij: “Waarom is dat mijn schuld, baas?”

Goudmans liep rood aan. Omdat hij kwaad was, maar ook omdat, zoals hij besefte, het voornamelijk zijn eigen schuld was dat hun achtervolger hen door de vingers geglipt was. “Met jou wil ik nooit meer samenwerken!” riep hij woedend uit, Pete’s vraag negerend. “Wat mij betreft… wat mij betreft… kan jij handelsreiziger in kwaaie krokodillen worden!” Het was het eerste wat in hem opkwam, en hij vond het belachelijk genoeg klinken om te passen bij zijn suffe maat. Die was geschrokken achteruit gelopen toen Goudmans tegen hem begon te brullen, maar nu kwam hij aarzelend weer dichterbij. “Baas, hier in de buurt woont een kennis van me. Die heeft een busje dat we wel kunnen lenen. Om terug te rijden” voegde hij er wat overbodig aan toe. 

“Goudmans keek hem achterdochtig aan. “Wat noem jij in de buurt?”

Pete keek naar de grond. “Nou ja… een uur, denk ik. Twee, misschien.”

“Drie dus” zei Goudmans grimmig. Hij dacht even na. “Oké, ik weet ook niks beters.”

“Zullen we dan maar?” stelde Pete voor.

“Nee” zei Goudmans, op een toon die geen tegenspraak duldde. “Jíj zal.”

“Wat!” begon Pete. “Moet ik helemaal alleen dat hele roteind lopen, terwijl jij hier…”

“Zoet maar” viel Goudmans hem in de rede. “Tegen dat jij terug bent, heb ik de tegels geboend, het eten klaargemaakt en de kasten in de was gezet. Mars!”

Pete wilde nog wat terugzeggen, maar bedacht zich toen hij het kwade gezicht van zijn baas zag. Hij vertrok, het hoofd tussen de schouders. 

TWEE BRIEVEN VOOR GOUDMANS

Bob reed tot hij een baancafé zag waar nog licht brandde. Hij kreeg er een cola (om te drinken) en een telefoon (om te bellen). Bob liet de inhoud van het flesje in één teug verdwijnen, terwijl hij met zijn vrije hand het nummer vormde van het hotel in Aberdeen. Hij kende het inmiddels vanbuiten.

“Bent u daar nu weer?” klonk de stem van de zure receptionist aan de andere kant van de lijn. “Meneer, u moet begrijpen dat wij slechts in uitzonderlijke gevallen bereid zijn berichten telefonisch door te geven. U en de twee andere heren waarvan ik begrijp dat ze bij u horen, bellen mij meermaals per dag op.” 

“Aha,” zei Bob, “betekent dat misschien dat er een boodschap voor mij is?”

“De heren Roos en Prins melden dat zij te bereiken zijn in het King’s Hotel in Philipstown” deelde de receptionist mee. “Verder nog iets?” Het klonk dreigend. 

Bob nam een mentaal aanloopje voor hij begon te spreken. Hij deed het zo snel mogelijk, zodat de receptionist niet de kans zou krijgen hem te onderbreken. “Als mijn vrienden u contacteren, dan mag u hen zeggen dat ik nu naar hen kom. Ik verwacht er morgenmiddag te zijn. Bedankt en goedenavond.” Hij haakte meteen in. 

In Aberdeen was de receptionist al halverwege een kwaad antwoord voor hij besefte dat de ander de verbinding had verbroken. Kwaad mikte hij de hoorn op de haak. “Sommige mensen zijn echt verschrikkelijk onbeleefd!” zei hij tegen zichzelf. 

Bob betaalde zijn cola en de telefoon, kreeg nog twee broodjes mee en ging weer op pad. Hij onderbrak de lange tocht naar Philipstown voor een stevige tuk van een paar uur, en bereikte de stad de volgende dag tegen het middaguur. Hij meldde zich aan bij de receptie van het King’s Crown-hotel, waar hij beleefd maar koel werd ontvangen. Het verbaasde Bob niet; hij besefte zelf ook wel dat zijn kleren dringend een wasbeurt nodig hadden. Hij kon zelf trouwens ook wel een goed bad gebruiken. Bob vond het beter meteen te zeggen dat hij bij Jan en Arie hoorde, anders bestond het gevaar dat hij ogenblikkelijk weer werd buitengezet. Gelukkig ontdooide de receptionist toen hij Jan en Arie’s naam hoorde. 

“Wilt u zelf ook graag een kamer?” vroeg de  receptionist. Bob knikte. De receptionist liet zijn vinger langs een lijst op zijn bureau glijden. “Kamer 624 is nog vrij meneer” meldde hij. “Uitzicht op het park, airconditioning…” – toen keek hij over de rand van zijn bril even naar Bob – “en een bad”.

Bob zei dat het goed was, liet de nummers van zijn paspoort en rijbewijs overschrijven, betaalde een bedrag vooruit waar hij lichtjes wit om de neus van werd, en kreeg toen een glimmende sleutel met protserige krullen in handen gedrukt. Bob liet zijn eigen kamer voorlopig nog even links liggen en zette eerst koers naar de kamer van Arie.

“Bob! Daar ben je! Eindelijk zijn we weer compleet!” Arie maakte een duimgebaar. “Jan is er ook al.”

Bob liep de kamer in. Jan begon meteen te snuiven. “Allemachtig, Bob, wat heb jij meegemaakt?”

“Ik heb een kamer met bad,” stelde Bob hem gerust, “en daar ga ik dadelijk uitgebreid gebruik van maken. Maar eerst…” 

Bob zonk diep weg in een brede zetel en begon te vertellen wat hij had meegemaakt. Arie zelf zat op de grond naast een bijzettafeltje waarop een snel slinkende voorraad chips en nootjes lag uitgestald. Jan lag met gesloten ogen op bed te luisteren.  

“Kortom,” zei Arie, toen Bob was uitverteld, “je hebt Goudmans en zijn hulpje uitgebreid de kans gegeven je tronie te bestuderen, maar we zijn niets wijzer geworden. En we hebben er het raden naar waar Goudmans nu is.”

“Luister eens,” zei Bob, terwijl hij over zijn pijnlijke knie wreef, “wou je soms dat ik het op m’n eentje ging opnemen tegen twee gewapende mannen?”

“Een dan toch” verbeterde Arie hem. “Goudmans is zijn pistool kwijt.” Hij mikte een noot naar het wapen, dat op de tafel voor hem lag. De noot raakte het pistool, ketste af en belandde tegen Bobs voorhoofd. “Auw! Wil je een beetje opletten als je met noten gaat schieten, jandokie!”

Jan zette zich recht op de rand van het bed. “Jongens, we hebben gewoon allemaal de pee in omdat we geen stap verder komen. Ik heb me al twee keer gevangen laten nemen, Bob ook, Arie is opgepakt door de politie, we hebben de afgelopen dagen zoveel auto’s en hotels gehuurd dat ik de tel ben kwijtgeraakt” – hier trok een donkere wolk over Jans gezicht – “en wat hebben we bereikt? Twee keer niks. Het is allemaal heel leuk en aardig om over en weer te rijden over die brede Amerikaanse wegen en links en rechts geld uit te geven alsof het niets is, maar ik heb het gevoel dat we daar niet echt veel mee zijn opgeschoten.” Hij zweeg. 

Arie zei nadenkend: “Weet je wat me niet lekker zit… Goudmans kent ons nu alle drie. Jan heeft in de wijnkelder gezeten, Bob hier heeft net een audiëntie gehad, en ik heb aangebeld met dat kletsverhaal.” Hij zuchtte even. 

“Goudmans is nu aan alle kanten gealarmeerd” zei Jan. “Denk je dat hij nog teruggaat naar zijn huis?”

“Ik heb zo het idee dat Goudmans machtig nieuwsgierig is naar onze rol in deze hele geschiedenis” zei Bob. “Al even nieuwsgierig als wij zijn naar zijn rol. Als wij niet op zoek gaan naar hem, dan denk ik dat hij wel op zoek gaat naar ons.”

“Ach gut, het is net internationale politiek” spotte Jan. 

Arie slikte snel een paar chips weg, en zei toen: “Ik begin ook te geloven dat Goudmans ons graag wil spreken. Hebben we dat tenminste bereikt. Daar kunnen we ons voordeel mee doen, jongens! Niks rondlopen in zijn huis terwijl hij er is, geen geheimzinnigheid nodig… we vragen hem gewoon te spreken.”

Jan en Bob lieten dat voorstel even op zich inwerken. Toen vroeg Jan: “Hoe pakken we dat aan?”

“Gewoon wat voor zijn huis heen en weer gaan lopen” stelde Bob voor. “Moet al gek lopen als hij ons na een tijdje niet in de smiezen krijgt.”

Arie begon te grinniken. “Ik heb een veel leuker idee. Laten we hem een keurige uitnodiging sturen.”

“Zoals voor een deftig feest, bedoel je?” vroeg Bob.

“Precies!” zei Arie. “’Avondkleding gewenst. Gelieve geen pistolen of andere vuurwapens mee te brengen.’”

“Als ze dat hier echt op uitnodigingen zouden schrijven dan zou half Amerika nooit naar een feestje gaan” spotte Jan.

Arie liep naar het bureau. Zoals hij verwacht had, vond hij in een lade een aantal vellen papier met het briefhoofd van het hotel. “Zullen we hem naar hier laten komen? Lijkt me toch iets veiliger.”

“Ben je misschien al vergeten hoe vaak wij al in hotels zijn overvallen, vastgebonden of bewusteloos geslagen?” informeerde Bob nuchter. 

Arie zweeg even. Toen zij hij: “Nee. Maar in een hotel kan je er tenminste op rekenen dat je wordt vastgebonden met keurig schone lakens. En als je niet los kan komen is er altijd wel een ijverig kamermeisje dat je de volgende ochtend aantreft.” Hij opende een bureaula en haalde er een homp kaas uit. “Bovendien kan je na een overval meestal snel wat te eten krijgen.” 

Jan en Bob keken vol afschuw naar het stuk kaas dat Arie langzaam begon op te eten. “Ik geloof dat dit het goede moment is om me even te verfrissen” kondigde Bob aan. “De portier bekeek me zojuist alsof hij me liefst van al kopje onder zou duwen in een gigantische fles afwasmiddel.”

“Ik ga kijken of ik nog ergens een leuk tijdschrift op de kop kan tikken” zei Jan. “Tot over een halfuur, dikke.” Samen met Bob verliet hij de kamer van Arie, die inmiddels verdiept was in zijn epistel. 

Een uur later zaten ze alle drie weer op de kamer van Arie. Jan had een nummer van Time bemachtigd waarin hij afwezig zat te bladeren zonder echt te lezen. Bob zag er een stuk frisser uit en droeg een shirt dat hij had gekocht in een winkel naast het hotel. Arie zat nog steeds aan het bureau. “Aha,” zei hij, “de heren komen luisteren naar wat het genie Roos geproduceerd heeft”.

“Moet je hem horen” zei Bob tegen Jan. “Straks verwacht hij nog dat ze hem de Nobelprijs voor literatuur komen brengen.”

Arie reageerde niet maar liet zijn bureaustoel een halve cirkel draaien zodat hij Bob en Jan kon aankijken. “Luister.”

Geachte meneer Goudmans

De afgelopen dagen zijn onze paden elkaar herhaaldelijk gekruist. Helaas zijn we er nog niet in geslaagd elkaar echt te leren kennen. Misschien komt dat omdat u het blijkbaar plezierig vindt ons af en toe buiten westen te slaan, op te sluiten of te beschieten. Wij zijn echter van mening dat dergelijke kleinigheden de vriendschap niet in de weg mogen staan, en stellen dan ook voor elkaar te ontmoeten tijdens een gezellig etentje. Zo kunnen we eens een praatje maken, want we zijn zeer geïnteresseerd in wat u de laatste tijd zoal heeft meegemaakt en we hebben de indruk dat u ook wel eens zou willen weten waar wij ons mee bezighouden. Morgenmiddag om twaalf uur zit iemand van ons in de lobby van het hotel. We nodigen u uit samen een hapje en een drankje te nuttigen. Graag tot dan.

Bob grinnikte. “Goed gedaan, Arie. Ik wou dat ik zulke leuke brieven kreeg.”

Jan kuchte even. “Arie, zie je niet iets over het hoofd? Ik…”

Er werd op de deur geklopt. Arie stond op, deed de deur open, smiesde even met een jongen in keurig piccolokostuum en kwam dan terug. “Wat wilde je zeggen, Jan?”

“Morgenmiddag is veel te vroeg” legde Jan uit. Hij stak een hand in de lucht. “Dag één: brief posten” (eerste vinger de lucht in). “Dag twee” (tweede vinger) “om de brief naar het centrale postkantoor voor deze streek te brengen. Drie…”

Arie gaapte. “Hou maar op, Jan. Die brief gaat niet met de post. Ik heb hem net meegegeven aan de jongen die voor de deur stond.”

Jan hapte naar adem. “Wat! Brengt die jongen jouw brief helemaal naar Goudmans? Hoeveel kost dat wel niet, jij spilzuchtige vetmassa!”

Arie keek Jan met grote blauwe ogen aan. “Heb ik dan gezegd dat het me wat ging kosten?” vroeg hij onschuldig. 

“Nee, maar ik ken je” gromde Jan. 

“Zoet maar, lieve Jan,” suste Arie. “Ik doe het van mijn eigen geld. Heus!”

Jan verdween mopperend in de badkamer. “Ik ga me even douchen. Ik moet afkoelen!” Achter hem vielen Arie en Bob elkaar rollend van het lachen in de armen.

Als ingenieur Jefferson zich buiten zijn laboratorium waagde, duurde het nooit lang voor hij op een of andere manier in de problemen kwam. Binnen de vier muren van het laboratorium wist hij hoe alles in elkaar zat en wat hij moest doen, maar zodra hij in aanraking kwam met de wereld daarbuiten, liep het gegarandeerd mis. Vaak slaagde hij erin op tijd de trein te nemen (maar zelden in de juiste richting), meestal verstuurde hij tijdig zijn belastingbrief (maar dikwijls vergat hij de postzegel) en altijd dacht hij eraan iemand te feliciteren met zijn verjaardag (helaas meestal een week of twee te laat). Kortom, Jefferson was een van die mensen die zonder hun huishoudster hopeloos verloren lopen. 

Jefferson had geluk, want hij had een prima huishoudster, die er niet voor terugschrok zijn leven daadkrachtig te regisseren. Zolang het ging over voor hem onbelangrijke zaken zoals het bijhouden van zijn agenda, het stomen van zijn pakken of het betalen van kleine rekeningen vond Jefferson het allemaal best… het betekende immers dat hij meer tijd overhield om te experimenteren in zijn laboratorium. Wat daar gebeurde, hield hij liever zelf in de hand. Er was nog iets waar Jefferson zijn trouwe huishoudster liever buiten hield: zijn geldzorgen. Die kon hij zelf wel oplossen, vond Jefferson. Dat had al vaker tot problemen geleid… en dat dreigde nu weer te gebeuren. 

Jefferson vond het prima dat hij van Goudmans diamanten kreeg… als hij eens in geldnood kwam, zou hij die wel kunnen verkopen, dacht hij. Toen zijn chef bij de Williamson Company drie nieuwsgierige snaken op hem afstuurde nadat hij gemeld had dat zijn uitvinding gestolen was, kreeg Jefferson het een beetje benauwd. Toen diezelfde jongens vlak daarna door Milly betrapt werden in de geheime kamer die hij zo mooi verborgen had, was het hem te heet onder de voeten geworden. Jefferson had een taxi genomen naar een groot hotel in de volgende stad. Hij ging er, geheel terecht, vanuit dat Goudmans niet blij zou zijn met het verhaal van de verdwenen uitvinding, en hij ging er, opnieuw geheel terecht, vanuit dat Goudmans er niet veel moeite mee zou hebben hem terug te vinden als hij in de buurt bleef. 

Jefferson liep benauwd door de stad toen hij aan de overkant van de straat een reisbureau zag. Aan het raam hingen affiches die in schreeuwerige kleuren verre bestemmingen aanprezen. Zijn aandacht werd getrokken door een affiche voor een reis naar Mexico. Het was een land waar hij maar weinig van wist, maar het was het meest dichtbije buitenland, en bij het woord Mexico dacht Jefferson aan mannen met zwarte snorren die onder brede hoeden lange middagslaapjes hielden en daarna op brede, zonnige dorpspleinen tot ’s avonds laat goedkope wijn zaten te drinken. Dat was zo slecht nog niet, oordeelde Jefferson. Hij kocht meteen een kaartje. 

Jefferson kwam terecht in het dorpje Juárez, vlak over de grens. Hij realiseerde zich al snel dat het leven er een stuk minder rooskleurig was dan hij zich had voorgesteld. Mannen met zwarte snorren waren er volop, maar ze gokten veel en wonden zich bij verlies zo op dat hij er een beetje bang van werd. De brede hoeden zagen er op foto’s prachtig uit, maar het exemplaar dat Jefferson aan een stalletje langs de weg gekocht had (en waar hij veel te veel voor betaald had) werd al na enkele dagen vuil door het stof dat speels rondvloog op de brede pleinen. De wijn was inderdaad goedkoop, maar toen Jefferson er elke dag hoofdpijn van kreeg, was hij maar overgeschakeld op cola. 

Kortom, het leven in Mexico was niet wat Jefferson ervan verwacht had, en na een paar weken zag hij een probleem opdoemen dat met de dag groter werd: zijn geld raakte op. Hij had nooit veel geld op zijn bankrekening gehad; af en toe bouwde hij een klein kapitaaltje op, zodat de man achter het loket een voorzichtig lachje probeerde wanneer Jefferson de bank binnenstapte, maar evenzoveel keren was Jefferson het geld korte tijd later weer kwijtgeraakt. De afgelopen maanden had Jefferson een behoorlijk kapitaal vergaard, maar dat kapitaal bestond uit de diamanten die hij thuis verborgen had, en daar wilde de ingenieur zich voorlopig liever niet vertonen. 

Jefferson probeerde zuinig te leven van het schaarse geld dat hij nog had, maar dat lukte hem niet erg. Toen ook zijn laatste bankbriefje was uitgegeven en hij enkel nog wat beduimelde munten overhield, maakte hij een lange wandeling door de zonovergoten straten, op zoek naar een Groot Plan om aan geld te komen. Elk plan dat hij bedacht had iets te maken met wetenschappelijk werk (maar hij kon zich in Mexico nauwelijks verstaanbaar maken) of met gewaagde investeringen (en daarvoor heb je altijd nog een startkapitaal nodig). Jefferson werd steeds radelozer, tot hij het plaatselijk postkantoor binnenliep en er een envelop en enkele vellen papier kocht, met het vaste plan Goudmans om geld te vragen. 

Jefferson ging terug naar zijn hotel. Op een meter of tien afstand begon hij te lopen, en dat hield hij vol tot hij de twee trappen was opgeroffeld die hem naar zijn kamer brachten. Hij had namelijk al een week zijn kamer niet meer betaald, en door snel te lopen hoopte hij lastige vragen te vermijden. Het was nog maar de vraag hoe lang hij dat kon volhouden, maar voorlopig lukte het wonderwel. 

Jefferson was geen groot schrijver, en het kostte hem ruim een uur om zijn korte brief te schrijven. 

“Dag Johnson” (Goudmans had zich steeds als ‘Johnson’ voorgesteld aan Jefferson.)

“Het is al een tijdje geleden dat je iets van me gehoord hebt. Dat komt omdat ik naar het buitenland ben moeten gaan om daar te werken aan mijn uitvinding. Dat komt omdat ze hier grondstoffen hebben die ik nodig heb maar die in Amerika moeilijk te vinden zijn. Ik kan je melden dat het werk wel goed opschiet hier. Ik heb al een tweede proefmodel gebouwd en het werkt steeds beter. Het zal nu echt niet lang meer duren voor het toestel klaar is en we samen kunnen genieten van de opbrengst! Natuurlijk heb ik hier wel kosten moeten maken en het geld dat ik had is eigenlijk bijna op. Zou je misschien bij wijze van uitzondering toch wat geld kunnen overschrijven? Ik hoop dat je dat niet erg vindt. Met tweehonderd dollar zou ik zeker verder kunnen tot het werk af is. Mijn rekeningnummer is 0244789-562. Ik beloof je dat je er geen spijt van zal krijgen!”

Jefferson overlas de tekst nog eens en plaatste er dan zijn handtekening onder. Hij grinnikte zachtjes. Dat van die grondstoffen klonk wel overtuigend, vond hij. Je kon uit de tekst niet afleiden waar hij was, en dat vond Jefferson maar beter zo. Hij bracht de brief meteen naar het postkantoor, waar een stevig gebouwde vrouw bezig was een groene sjaal te breien. Iemand die de wereld op een meer praktische manier bekijkt dan Jefferson had zich meteen afgevraagd waarom iemand in een warm land als Mexico sjaals maakt, maar Jefferson dacht alleen maar aan zijn brief en het geld dat hij er hopelijk mee kon krijgen. Hij gaf de brief af aan de vrouw, die nog even een rij steken afwerkte en daarna met grote kracht over de postzegel een ronde stempel plaatste met in het midden, in grote letters, het woord Juárez.

Het had heel wat voeten in de aarde gehad, maar uiteindelijk was Goudmans weer thuisgekomen. Hij was razend omdat hij urenlang had moeten wachten tot Pete eindelijk terugkwam met een auto, hij was nog razender omdat Bob ontsnapt was, maar het allerrazendst werd hij toen hij merkte dat ook die andere jongen, die hij secuur had opgesloten in zijn wijnkelder, ontsnapt was. En nog wel voor hij hem verhoord had! Goudmans werd zo kwaad dat hij stampvoetend drie keer rond zijn huis rende. Daarvan werd hij wat kalmer. Hij rolde recht zijn bed in, en toen hij de volgende ochtend wakker werd, was het al bij tienen. 

Goudmans slaapwandelde tot bij de brievenbus, en knipperde verbaasd met zijn ogen toen hij daar behalve de krant en een aantal rekeningen die hij achterloos terzijde wierp, ook twee enveloppen vond. De eerste was van dik, crèmekleurig papier. Goudmans was gewend uitsluitend zakelijke correspondentie te ontvangen, en hij scheurde ongeduldig de ongewone envelop open. Hij liet snel zijn ogen glijden over de tekst die Arie de vorige dag had geschreven. Goudmans keek naar de klok. Het was elf uur. Hij bleef even met de brief in zijn handen staan en frommelde toen de envelop in elkaar. Hij smeet het balletje papier achteloos in de richting van madonnabeeldje dat hij ooit van een tante gekregen had en waar hij ondanks zijn gangsternatuur geen afstand van kon doen. Even overwoog hij met de brief hetzelfde te doen, maar hij oordeelde dat het nooit kwaad kon dit soort correspondentie te bewaren voor het geval het nog eens nuttig kon zijn er iemand mee onder druk te zetten. Hij borg de brief zorgvuldig op in een afgesloten lade van zijn bureau. Daarna wijdde hij zijn aandacht aan de tweede brief. Die zag er een pak minder verzorgd uit. De envelop was zo dun dat je de tekst er bijna doorheen kon lezen, en het papier was gekreukt en geplooid. Het was de brief die Jefferson enkele dagen eerder geschreven had. Goudmans las de tekst en voelde zijn bloeddruk stijgen. Dacht Jefferson nu echt dat hij, Goudmans, zo naïef was? Jefferson durfde niet eens te schrijven waar hij was, de lafaard! 

Maar wacht eens… Goudmans keek weer naar de envelop, die hij achteloos op tafel had gegooid. De inkt was tijdens de lange reis een beetje uitgelopen, maar toch nog leesbaar. Daar, in de rechterbovenhoek, stond duidelijk waar de brief gepost was: Juárez.

Goudmans had zich nooit geïnteresseerd voor wat buiten de grenzen van de Verenigde Staten lag. Zijn eigen land vond hij groot genoeg, en tussen hem en het buitenland zaten grenzen waar ze je identiteit controleerden en dat was knap lastig als je liever niet al te veel in de gaten liep. Goudmans had voor geografische noodgevallen wel een atlas, die hij nu gejaagd tevoorschijn haalde. Het boek was zo weinig gebruikt dat het er nog als nieuw uitzag, ook al stond het al tien jaar bij Goudmans in de boekenkast. De atlas vertelde Goudmans echter precies wat hij weten wilde, en zo wist hij na enkele minuten precies waar Jefferson zat. 

In Goudmans’ hoofd begon een plan te rijpen, maar hij wilde niet te laat komen voor de afspraak met de drie jongens. Hij belde een taxibedrijf op en vroeg een chauffeur te sturen die een beetje vaart kon maken. Vervolgens haastte hij zich naar de badkamer, waar hij zich in sneltreinvaart opfriste. Toen hij beneden kwam, zag hij door de ramen de taxi al klaarstaan. De chauffeur stapte net uit. Goudmans vloog de deur uit en gebaarde de chauffeur dat hij weer moest instappen. Hij had inderdaad een chauffeur gekregen die niet van treuzelen hield, zo merkte hij. De taxi scheurde het zandpad af en de chauffeur nam op het einde een bocht die zo scherp was dat zelfs Goudmans zich even schrap zette.  

Goudmans kende het King’s Crown-hotel. Hij kende het zelfs heel goed. In de grote, statige lobby kon je iemand opwachten zonder zelf al te veel in de gaten te lopen, en zolang je maar een goed pak aan had en niet begon te schieten liet het personeel je met rust, ervan uitgaande dat je ofwel een gast was ofwel op een gast stond te wachten. Goudmans had vaak van de lobby gebruik gemaakt als hij wilde afspreken met iemand waarmee hij zaken wilde doen zonder zijn eigen adres prijs te geven. Goudmans wist namelijk genoeg af van de menselijke natuur en zijn eigen manier van zaken doen om te weten dat zijn zakenpartners na verloop van tijd vaak zin kregen hem op te zoeken om hem met enige nadruk duidelijk te maken dat Goudmans hen had teleurgesteld.

De taxi reed op topsnelheid door de stad en liet daarbij een spoor achter van burgers die de wagen hoofdschuddend nakeken en bezorgde moeders die zich voornamen hun kinderen voortaan elke ochtend zelf naar school te brengen. Toen de taxi het hotel op een halve kilometer genaderd was, vroeg Goudmans de chauffeur te vertragen. Het gaf geen pas met ronkende motor en gierende remmen aan te komen bij een statig hotel, wist hij. Het zou hem op z’n minst extra aandacht opleveren van het hotelpersoneel, en dat wilde hij liever vermijden. 

Goudmans liet de chauffeur stoppen in een zijstraat en kuierde de laatste honderden meters naar het hotel. Ondertussen dacht hij na. Moest hij gewoon alles eerlijk vertellen, en er vervolgens mee ophouden? Of toch maar proberen zijn voordeel te doen met de ontmoeting en daarna verder speuren naar Jefferson? Het had weinig zin daar op voorhand al te veel over na te denken, oordeel Goudmans; hij moest er eerst achter zien te komen hoeveel die jongens wisten en wat ze van plan waren. Moeilijk kon dat niet zijn; hij, Goudmans, was natuurlijk veel gehaaider dan zo’n drietal dat nauwelijks van de school af was! Uit die redenering bleek duidelijk dat Goudmans nog niet veel begreep van het befaamde Arie Roos-brein, maar daar zou snel verandering in komen.

Al lang voordat Goudmans in de lobby verscheen, hadden Arie, Jan en Bob er een rondje gemaakt om te kijken hoe ze zich zo best mogelijk konden voorbereiden op de komst van hun tegenstander. “Natuurlijk doe ik het gesprek” had Arie ongevraagd aangekondigd. Zijn twee vrienden keken elkaar even aan maar spraken hem niet tegen. “Zal ik meegaan?” vroeg Bob. “Het kan nooit kwaad om met z’n tweeën te zijn.” 

Arie knikte en draaide zich naar Jan. “Dan kan jij wachten in het café aan de overkant van de straat, daar heb je een prima zich op de inkom van dit hotel. Je houdt in het oog of hij braafjes binnenkomt en wat later weer rustig naar buiten gaat. Als je hem niet ziet buitenkomen, of hem wel en ons niet, dan weet je dat er wat aan de knikker is.”

“Goed plan” beaamde Jan. “Zal ik alvast gaan?”

“Doe dat’” zei Arie. “En Jan…”

“Ja?”

“Vergeet niet genoeg geld mee te nemen. Ik geloof dat het er nogal duur is.”

Jan deed zijn mond open, zei niets en sloeg zijn kaken weer op elkaar. “Och, stik! Je doet het toch maar om me op stang te jagen.”

Arie gaf Bob een por in de ribben. “Ik geloof dat onze vriend Jan me door begint te krijgen. Jammer, hé.” Hij grinnikte. Jan liep met nijdige passen het hotel uit.

Goudmans wandelde naar de ingang van het hotel, en groette de portier, die hij wel vaker gezien had. Hij wandelde enkele meters de lobby in en bleef toen staan, met de handen in zijn zakken. Deels deed hij dat om zich ervan te verzekeren dat hij de kleine Colt die hij thuis in zijn broekzak gestoken had, er tijdens de wilde rit niet was uitgegleden. Gelukkig bleek dat niet het geval. Goudmans keek uitgebreid naar links en naar rechts, maar zag geen enkele van de drie jongens die hem de afgelopen dagen zoveel problemen hadden bezorgd. Hij wenkte een ober, die hem naar een tafeltje bracht waar hij een paar minuten later een Martini serveerde. Goudmans betaalde gewoontegetrouw meteen, want de ervaring had hem geleerd dat hij soms snel moest kunnen verdwijnen. Hij keek op zijn horloge. Kwart na twaalf. Net toen hij wilde opstaan om een rondje door de lobby te maken, hoorde hij achter zich een beleefde kuch. Hij draaide zich om en keek recht in het gelaat van Arie, die hem met wijdopen, blauwe ogen aankeek, de handen op de rug. Bob stond naast hem. 

“Mogen we?” Arie wees naar een lege stoel. Goudmans knikte kort. 

“Laten we ons even aan elkaar voorstellen” zei Arie. “Mijn naam is Roos. Arie Roos, om precies te zijn. U mag gerust Arie zeggen.” Hij lachte beminnelijk. “En hoe heet u?” Arie vond het maar beter niet te laten merken dat hij maar al te goed wist hoe Goudmans echt heette. Bovendien was hij benieuwd naar het antwoord. 

“Mijn naam is Johnson” loog Goudmans vlot. “En hou alsjeblieft op met die onzin. Je doet net alsof het de eerste dag is op de lagere school, waar alle kinderen zich aan elkaar voorstellen.”

“Mij best” schokschouderde Arie. “Ik wilde alleen maar beleefd zijn.” Hij wenkte een ober en bestelde zes broodjes, terwijl Goudmans ongeduldig toekeek. Bob hield het bij een cola.

“Je hebt je zin gehad, de formaliteiten zijn volbracht” zei Goudmans toen de ober weg was. “Je schreef dat je me spreken wilde.” Hij boog zich voorover en kneep zijn ogen tot spleetjes. “Waarom?”

Arie schoof lui achteruit in zijn stoel. “Och… ik ben een aardige jongen. Ik dacht dat ik u daar een plezier mee zou doen.”

Goudmans bleef in dezelfde houding zitten. “Waarom dacht jij dat?”

Arie w achtte enkele seconden met antwoorden, ook al wist hij precies wat hij ging zeggen. “Blijkbaar heeft u de afgelopen dagen nogal veel moeite gedaan om ons te spreken. Welnu, hier zijn we.”

Goudmans’ antwoord kwam snel. “’Ons’, wie is dat?”

Arie telde op zijn vingers. “Mijn vriendje Jan hebt u leren kennen toen hij met enig misbaar in uw kelder terechtkwam. Normaalgezien zouden wij graag alle schade vergoeden die hij daarbij heeft veroorzaakt, ware het niet dat u daarna Jan bepaald onvriendelijk behandeld heeft, hoewel hij u wel dankbaar is voor de uitstekende wijnvoorraad waar hij tijdens zijn gedwongen verblijf van heeft kunnen proeven. Helaas heeft hij liever cola.”

Arie pauzeerde even. “Nummer twee is mijn vriend Bob, die aan zijn ontmoeting met u waarschijnlijk een levenslange angst voor kabelbanen heeft overgehouden.” Bob keek op dit punt toepasselijk ontstemd. “En nummer drie,” ging Arie voort, “dat ben ik natuurlijk. Arie, maar dat wist u al.” Hij keek Goudmans stralend aan. “Volgende vraag?”

De ober verscheen met Arie’s broodjes. Hij keek vragend naar Goudmans, die met een ongeduldig gebaar te kennen gaf dat hij geen zin had in eten. Arie en Goudmans keken de ober na tot hij buiten gehoorsafstand was. Goudmans keek Arie kwaad aan. “Je hebt wel lef om zomaar te bekennen dat jullie bij mij thuis hebben ingebroken. Je weet toch dat je daar de grootste problemen mee kan krijgen als ik daar de politie bij haal!”

Arie koos een broodje uit en nam er een flinke hap van. “Dat doet u niet” antwoordde hij met volle mond. 

Om Goudmans’ mond verscheen een verbeten trek. “O, doe ik dat niet?”

“Absoluut niet” beweerde Arie, die volkomen rustig bleef. 

Goudmans vond dit een goed moment om uit te vissen hoeveel de drie jongens van hem wisten. “Waarom zou ik het niet doen?” vroeg hij op luchtige toon. “De vingerafdrukken van je vriendje staan overal in mijn kelder.” Zijn stem kreeg een dreigende toon. “Bovendien zal het me een genoegen zijn als jullie tenminste een van jullie een tijdje achter tralies zou verdwijnen.”

Arie had zijn eerste broodje binnen en begon aan een tweede. “Beste meneer Johnson, laat ons zeggen dat ik ervan overtuigd ben dat de politie veel meer interesse zou hebben in wat wij weten over u dan in wat u weet over ons.” Hij keek Goudmans weer aan met zijn grote blauwe ogen. “Wij zijn drie onschuldige, jonge jongens die buiten onze wil betrokken zijn geraakt in een avontuur waarvan we zelf niet eens begrijpen hoe het precies in elkaar zit. U, daarentegen, bent iemand die op verlaten vliegvelden diamanten begraaft. Waar komen die diamanten vandaan? En waarom doet u dat, meneer Goudmans? Denkt u soms dat er dan een jaar later een goudboom uit de grond schiet?” Hij liet een pauze vallen. “Zijn briefjes van honderd dollar misschien niet genoeg meer?”

Die zat. Goudmans had voldoende misdaadervaring om niet meteen te antwoorden, maar inwendig kookte hij. Hij besefte dat het nu onwaarschijnlijker dan ooit was dat hij ooit nog iets zou terugzien van zijn investering. Erger nog, die vlegel tegenover hem had gelijk: de politie zou inderdaad maar al te graag weten waarom hij op een vliegveld diamanten verstopte, en waar zijn briefjes van honderd dollar vandaan kwamen. Niet dat dat zo’n opmerkelijk verhaal was; het was de buit van een recente overval. Voor Goudmans niets bijzonders, maar hij wilde toch liever vermijden dat de politie er lucht van kreeg. Als die zich ging afvragen waar die diamanten en het geld vandaan kwamen, dan waren de rapen gaar. Goudmans bedwong de lust om Arie een kogel door zijn hoofd te jagen. Zoiets deed je buiten, in een straat zonder getuigen. Niet in een keurig hotel. 

Goudmans keek Arie afwachtend aan. “Laat ons even veronderstellen dat ik nu voldoende van jullie weet. Wat willen jullie van mij weten?”

Arie keek Goudmans even aan, en zei toen: “Misschien kan u eens vertellen waarom u eigenlijk in de heer Jefferson geïnteresseerd bent.”

Goudmans dacht even na, en zei toen: “Jongeman, ik ben een zakenman. De heer Jefferson heeft bepaalde talenten als uitvinder, en ik ben bijzonder geïnteresseerd in een van zijn recente projecten. Ik besloot de heer Jefferson te voorzien van de nodige financiën zodat hij de nodige ademruimte kreeg om in alle rust aan zijn project te werken. Wij maakten daarover bepaalde afspraken, die de heer Jefferson helaas niet nakomt.” Hij zuchtte diep. “Ik had het eigenlijk moeten weten. De heer Jefferson is helaas nogal kwistig met geld. Laat ons zeggen dat ik van hem nog geld tegoed heb.”

“Waarom begraaft u diamanten op een vliegveld?” vroeg Arie. “U kan toch gewoon geld op een rekening storten?”

Goudmans trommelde ongeduldig met zijn vingers op tafel. “Beste jongen, het komt me goed uit Jefferson te betalen in diamanten. Hij is het die deze rare manier bedacht heeft om de diamanten over te dragen. Als je het mij vraagt, is hij niet goed wijs.”

“Dat had je beter bedacht voor je met hem in zee ging” dacht Arie. Hij dacht snel na. Er was iets niet in de haak met Jefferson, Goudmans was ook niet helemaal wat hij leek te zijn, en tussen Jefferson en Goudmans zat het volkomen fout. Arie wilde daar graag meer over weten, maar hij wist wel zeker dat Goudmans daar niet over wilde praten. En uiteindelijk was hun opdracht uit te vissen hoe het zat met Jefferson en zijn verdwenen uitvinding. Het belangrijkste was nu dat ze Jefferson moesten terugvinden!

Goudmans begon weer met zijn vingers te trommelen. “Verder nog iets?”

Arie’s antwoord kwam snel. “Wij willen weten waar Jefferson is.”

“Weet ik niet” zei Goudmans kort. Hij stak zijn armen in de lucht. “Ik ben zelf al weken naar hem op zoek!” Pas nadat hij dat gezegd had, herinnerde hij zich dat hij sinds die ochtend een sterk vermoeden had waar Jefferson zat, maar het leek hem beter die kennis voor zich te houden.

Arie zweeg enkele seconden. Daar had hij goede redenen voor. Jefferson was al enige tijd zoek, dat wist hij maar al te goed. Plots voelde Arie het zweet langs alle kanten uitbreken, want pas nu drong het tot hem door dat hij al die tijd zonder meer had aangenomen dat Goudmans wel zou weten waar Jefferson zat, maar was dat wel zo? Hij had er geen zin in om Goudmans te laten merken dat hij daar niet zeker van was. In plaats daarvan zei hij: “Als u het niet wil vertellen, dan zijn de gevolgen voor u. Hij stond op. “Wacht even, ik ga nog wat eten bestellen.” 

Goudmans keek hem verbouwereerd aan. “Je hebt nog vier broodjes liggen!”

“Ik heb zin in iets stevigers” beweerde Arie zonder blikken of blozen. Hij liep naar een ober die een meter of twintig verderop bezig was een tafeltje af te ruimen. Arie had helemaal geen behoefte aan extra eten – nóg niet, tenminste – maar het was het enige excuus dat hij kon bedenken om iets te zeggen tegen iemand anders zonder argwaan te wekken. Arie had de ober bereikt en hield een biljet van tien dollar uitnodigend voor zich uit, er terdege op lettend dat Goudmans het niet kon zien. “Good afternoon,” wenste Arie, “zou u voor mij een boodschap willen doen?”

De ober keek weifelend de grote lobby in, over Arie heen. “Die wil zeker weten dat zijn chef niets merkt” dacht Arie. Hij liet het briefje van tien dollar nog eens wapperen. “Je hoeft er niet veel voor te doen” zei hij. “Even naar buiten lopen om een boodschap te geven aan mijn vriendje dat in het café aan de overkant zit.”

De ober keek geschrokken. “Bedoelt u Joe’s Corner?” Hij liet zijn stem dalen en bukte zich vertrouwelijk naar Arie toe. “Meneer, als ik u een advies mag geven… De ingrediënten die ze er gebruiken…”

“Mijn vriendje is Europeaan” legde Arie uit, erop vertrouwend dat dat argument voor deze Amerikaanse ober voldoende zou zijn om te verklaren waarom Jan genoegen nam met een minderwaardig etablissement. Dat bleek ook zo te zijn. De ober knikte. “Ik begrijp het,” zei hij.

“Goed,” zei Arie opgelucht. Hij tilde het briefje tien centimeter de hoogte in. “Wat denk je?”

De ober nam een snel besluit. “Ik doe het,” zei hij. “Meneer, ik heb twee kleine kinderen en ik kan wat extra geld goed gebruiken. Mijn jongste doet het goed op school, maar als ze er een uitstap organiseren…” Hij maakte de zin niet af, maar nam het bankbiljet met een geroutineerd gebaar van Arie aan en liet het in een zak verdwijnen. “Kom maar op met die boodschap.”

“De boodschap luidt als volgt,” zei Arie, die de tijd waarin de ober vertelde over zijn jongste kind gebruikt had om na te denken over een boodschap waarin hij de naam van Goudmans niet hoefde te gebruiken. “’Rij de zandweg af en kijk of je binnen kan achterhalen of de eigenaar weet waar de collega van Bobs vader is.’ Heb je dat?”

“Eh, ja,” zei de ober, die Arie vreemd aankeek. “Maar wat bedoel je eigenlijk, moeten je vriendjes binnenin een zandweg gaan kijken? Beste jongen, dat gaat toch helemaal niet!”

“Je hebt gelijk,” zei Arie, die helemaal geen zin had in een lange discussie met de ober. “Ik had het je eerder moeten zeggen, maar ik ben eigenlijk hartstikke gek. Kijk…” Hij zweeg en draaide zijn twee ogen naar zijn neus, tot hij zo verschrikkelijk scheel keek dat de ober verschrikt een halve meter achteruit sprong. “Ga maar,” zei Arie, “voor ik gevaarlijk word. Maar eerst moet je nog één ding voor me doen. Breng me een worst met drie aardappelen. Gaat dat?”

“Natuurlijk,” zei de ober, die zich enigszins hersteld had. “Het komt er dadelijk aan, meneer.”

“Goed zo,” zei Arie, “want zonder voedsel word ik echt volkomen gek!” Hij vertrok zijn gezicht tot een grimas. “O ja… ik wil niet dat je hier iets over zegt als je dadelijk de worst en de aardappelen komt brengen.” De ober knikte alleen maar, en spoedde zich naar de keuken. 

Arie spreidde zijn armen wijd uit en liep met een brede glimlach naar het tafeltje waar Goudmans en Bob zwijgend naast elkaar zaten. “Dag allebei!” riep Arie uitbundig. “Hopelijk is het gezellig gebleven, ondanks mijn afwezigheid.”

“Je hebt zeker weer een berg eten besteld” zei Goudmans misprijzend. “Heb je misschien het hele menu laten voorlezen? Je bent wel vijf minuten weggebleven om snel wat te bestellen!”

“Ik kan je geruststellen, ik heb alleen een worst met wat aardappelen besteld” zei Arie. “Maar voor ik een weloverwogen keuze kan maken, moet ik natuurlijk weten wat het volledige aanbod is.”

Goudmans bleef nors kijken. “Ik heb goed nieuws voor u,” zei Arie vriendelijk. “We zijn bereid u mee te nemen naar ons hotel. We willen u graag iets laten zien.”

Die mededeling verraste Bob volkomen, maar hij had al genoeg meegemaakt met Arie om daar niets van te laten merken. Als Arie Goudmans wilde meetronen naar hun hotel, dan had hij daar een goede reden voor en was het niet de bedoeling dat hij, Bob, op dit ogenblik lastige vragen ging stellen. 

Goudmans dacht even na. “Goed,” zei hij, “maar denk erom, geen grapjes! Je begrijpt best dat ik me in dit hotel netjes moet gedragen, maar als je buiten deze vier muren een smerige streek uithaalt, dan ben je nog niet jarig!” Hij trok er een gangstergezicht bij, zoals hij zo vaak in zijn films gezien had. Daarna stond hij recht. “Zullen we dan maar?”

Arie keek hem geschrokken aan. “Natuurlijk niet! Je bent toch niet vergeten dat ik een worst met aardappelen besteld had?”

Goudmans ging met een klap terug op zijn stoel zitten, die vervaarlijk kraakte. 

Terwijl Goudmans knarsetandend wachtte tot Arie zijn broodjes, zijn worst en zijn aardappelen naar binnen werkte, kreeg Jan bezoek van de ober die hem het bericht van Arie overbracht. Hij vond het raar dat Arie hem een mondelinge boodschap stuurde. Jan was een precieze jongen, die graag nadacht voor hij handelde. Hij sprong dus niet meteen op, maar nam de tijd om de boodschap te overdenken. De bedoeling was duidelijk: er werd van hem verwacht dat hij naar het huis van Goudmans zou gaan om uit te vissen of hij de verblijfplaats van Jefferson kende. Was het een val? Jan overwoog die mogelijkheid. Nee, besloot hij. Iemand die hem naar het huis van Goudmans wilde lokken, zou waarschijnlijk een briefje laten bezorgen waarin ondubbelzinnig stond wat van hem verwacht werd. Bovendien, hoeveel mensen wisten dat hij hier zat? Alleen Arie en Bob. Het was natuurlijk altijd mogelijk dat Goudmans hem hier had zien zitten en dat hij eerst iemand naar zijn eigen huis had gestuurd om hem daar op te vangen en dat hij vervolgens de ober op pad gestuurd had, maar hij zat hier nog maar – Jan keek even op zijn dure polshorloge – tweeëntwintig minuten. Nee, dat wilde er bij Jan niet in. De boodschap kwam van Arie, besloot Jan, en was echt. Hij stond op van zijn tafeltje en wandelde de deur uit. Hij hoefde niet meer te betalen, want hij had meteen afgerekend. Goede gewoonte als je middenin een avontuur zit en je niet weet wat er de volgende minuut zal gebeuren, en bovendien was Jan veel geruster als hij niet meer moest opkijken tegen het moment waarop hij zijn portemonnee moest bovenhalen. “Misschien is het nog niet zo slecht dat ik weer naar het huis van Goudmans moet” zei Jan tegen zichzelf toen hij op straat stond, “wie weet hoeveel cola’s ik had moeten betalen als ik hier een paar uur had moeten blijven wachten.”

Helaas voor Jan waren zijn financiële zorgen nog niet ten einde. Hij besefte dat Arie Goudmans waarschijnlijk niet de hele dag aan het lijntje zou kunnen houden. Het was dus belangrijk dat hij zo snel mogelijk op pad ging. Jan keek verlangend naar een bus die net voorbijreed en zei toen tegen zichzelf dat het waanzin zou zijn om nu het openbaar vervoer te nemen. Zoals zo vaak het geval is bij dure hotels stond ook voor het King’s Crown een rijtje taxi’s geduldig te wachten op rijke gasten. Jan liep er met grote tegenzin heen. Hij trof het. Hij beschreef het huis van Goudmans, en de chauffeur wist meteen waar hij heen wilde. 

Jan liet de taxi stoppen aan het begin van de zandweg. Dat kleine stukje kon hij zelf wel lopen, oordeelde hij. Jan wachtte tot de taxi uit het gezicht verdwenen was en liep de zandweg op. Hij maakte brutaalweg een rondje rond het huis en keek links en rechts door een raam. Het huis leek volkomen verlaten. 

Toen Jan weer bij de achterkant was aangekomen, keek hij naar het keldergat waardoor hij enkele dagen eerder het huis was binnengekomen. “Laat ik dezelfde weg maar weer nemen,” zei Jan tegen zichzelf, “dat is tenminste bekend terrein. Driemaal is scheepsrecht!” Het gulle zonlicht verlichtte de ruimte waarin hij terechtkwam. Alle films waren weer keurig op stapeltjes gelegd, zag hij. Deze keer hoefde hij zich niet tastend een weg te banen. Hij liep doelbewust op het kleine deurtje toe dat hij bij zijn eerste bezoek al gevonden had, en klom het filmzaaltje in. Daarmee was het klauterwerk achter de rug. 

Even later stond Jan in de inkomhal. Hij keek even om zich heen. Waar kon Goudmans papieren met gevoelige informatie bewaren? Hij deed een paar stappen naar links. Was daar niet… Ja. Jan betrad een ruime kamer waarvan de wanden bedekt waren met boekenkasten. In het midden stond een groot bureau. Jan trok de bovenste lade open. Daar lag een stapel oude kranten. Jans aandacht werd getrokken door een grote kop op de voorpagina. “’Spectaculaire roofoverval op goudtransport’” las hij hardop. Hij legde de krant weer in de lade en bekeek de volgende. ‘Onbekende maakt voor honderdduizend dollar diamanten buit.’ Nog een: ‘Drieste overvallers stelen oude meesters.’ Jan floot tussen zijn tanden. “Wij hebben ervaring met oude meesters, maar onze vriend Goudmans ook, denk ik” zei hij. “Ik durf er wat om te verwedden dat dit allemaal zaken zijn waar hij achter zit.” 

Jan wijdde zijn aandacht aan de volgende lades. Daar vond hij achtereenvolgens drie detectiveromannetjes, een stapel wazige foto’s van twee mannen die elkaar iets overhandigden, een verrekijker en een rekening van een elektriciteitsmaatschappij waarop met grote letters ‘Niet betalen!’ geschreven stond. Enige aanwijzing omtrent de verblijfplaats van Jefferson was echter niet te vinden. Jan zuchtte en liet zijn ogen dwalen over de duizenden boeken die hem omringden. “Laat ik er maar vanuit gaan dat Goudmans zijn geheimen niet in een van zijn boeken verstopt heeft, want daar is geen beginnen aan” zei hij. 

Jan liep de trap op naar de eerste verdieping, maar vond daar alleen een slaapkamer en een badkamer, die allebei volkomen verstoken waren van papier of wat dan ook dat hem op het spoor van Goudmans zou kunnen brengen. Er waren nog vier andere kamers, maar die bleken volkomen leeg. Het was er stoffig en muf, en in één ervan verdween een muis angstig piepend onder een plint toen Jan de deur open deed. De bovenste verdieping bleek een grote zolder te zijn. In een hoek zag Jan een paar half uit elkaar gevallen kasten, een gebarsten toiletpot, een stapel dakpannen en dergelijke, maar Jan betwijfelde of hij daar veel wijzer uit zou worden. Bovendien lag ook op deze vloer een dik stoftapijt waarop nergens voetstappen te zien waren, zodat Jan besloot dat er al maanden, zo niet jaren, niemand meer geweest was. 

Jan liep weer naar beneden en keek in de inkomhal nogmaals nadenkend om zich heen. Het was al meer dan een uur geleden dat hij het bericht van Arie gekregen had, en hij wist niet hoeveel tijd hij had om het huis te doorzoeken zonder Goudmans tegen het lijf te lopen. 

Pas toen viel zijn oog op het gammele tafeltje naast de deur, waar Goudmans enkele uren eerder de post had neergelegd. Jan liet de brieven door zijn handen glijden… en bevroor toen hij een verfomfaaide envelop bereikte waar de naam van Jefferson op stond. Zijn mond viel open. Ongeduldig trok hij de brief uit de envelop. Net zoals Goudmans merkte hij op dat Jefferson in zijn brief niet vermeldde waar hij zat… en net zoals Goudmans vond hij luttele seconden later de poststempel op de envelop. Jan nam uit zijn zak het opschrijfboekje dat hij altijd bij zich had voor het geval hij iets wilde uitrekenen, en schreef in zijn precieze handschrift de naam van het plaatsje over: Juárez. Jan keek voldaan naar de naam, en legde toen de envelop weer waar hij hem gevonden had. Daarna maakte hij dat hij het huis uitkwam. 

FINALE IN MEXICO

Jan reed terug naar het King’s Crown hotel… en op datzelfde ogenblik gingen ook Arie, Bob en Goudmans op weg. Arie had, tot ergernis van Goudmans en verwondering van Bob, veel trager gegeten dan zijn gewoonte was. Niet dat Arie geen honger had… want dat had de dikkerd bijna altijd. Arie had traag gegeten omdat hij hard nadacht over wat hij met Goudmans moest doen als ze eenmaal in het hotel waren aangekomen. Hij had daar namelijk zelf nog geen flauw idee van op het ogenblik dat hij aankondigde dat hij Goudmans in zijn hotel wat wilde laten zien; het was er Arie alleen om te doen geweest Goudmans nog een tijdje bij zich te houden, zodat Jan in alle rust het huis van Goudmans kon doorzoeken. 

Arie ging zelf achter het stuur zitten en maakte Bob met een klein handgebaar, dat Goudmans niet opmerkte, duidelijk dat hij naast hem moest komen zitten. Waarom wist hij zelf nog niet goed… maar hij had een voorgevoel dat dat nog van pas kon komen, en Arie’s voorgevoel bedroog hem zelden. Goudmans nam plaats op de achterbank.

Arie stuurde de wagen het drukke verkeer in. Hij reed langzaam. Het duurde dan ook niet lang voor Goudmans weer ongeduldig werd. Hij keek met een sarcastische blik naar Arie. “Denk je dat we het halen voor morgenvroeg?”

Arie keek even achterom. “Humor gaat je slecht af. Laat dat maar aan Europeanen over.” Hij grinnikte even. “Wees maar braaf, anders krijg je straks niets te zien.”

Arie wist zelf ook wel dat hij tergend traag reed, maar hij deed dat niet zonder reden. Hij schatte in dat Jan ondertussen wel genoeg tijd had gehad om het huis te doorzoeken, en wilde nu eigenlijk zo snel mogelijk van Goudmans af, en liefst voor hij doorkreeg dat hij voor de gek werd gehouden. Tegelijkertijd wist Arie dat hun tegenstander een geslepen boef was, die zich niet zomaar om de tuin zou laten leiden. Hier waren grote middelen nodig, besliste Arie. Het was alleen even wachten op het juiste moment… en dat ogenblik kwam, toen Arie in de verte een Fordgarage zag opdoemen. Vlak voor de garage stond een wagen dubbel geparkeerd, met het rechterportier open. 

Arie floot een paar tonen. Voor Goudmans betekende het niets, maar Bob moest zich inhouden om niet recht te veren, want het wijsje dat Arie floot, gebruikten de jongens om elkaar duidelijk te maken dat er onmiddellijk gevaar dreigde. Zo onopvallend mogelijk zette Bob zich schrap… en dat was maar goed ook, want enkele seconden later vloog de Buick op de geparkeerde Ford. 

Arie was ondanks zijn jonge leeftijd een ervaren chauffeur en hij had zijn snelheid goed ingeschat. Hij had traag genoeg gereden om te vermijden dat er zwaargewonden zouden vallen, maar de klap was hard genoeg om wat blikschade te veroorzaken en iemand die niet wist wat er te gebeuren stond behoorlijk aan het schrikken te maken. Was dat gelukt? Arie keek in zijn achteruitkijkspiegeltje. Goudmans was een halve meter vooruitgeschoten, en kwam in een uiterst onelegante houding terecht in de ruimte tussen de voorzetels en de achterbank. Arie en Bob hadden zich allebei schrapgezet en bleven nog net in hun stoelen zitten. De Ford schoot een meter vooruit en bleef dan staan, met een deerlijk verfrommelde achterkant. 

Arie veerde meteen recht. “Alle deksels!” riep hij met goed gespeelde verbazing, “wat doet die wagen hier!” Hij schudde het hoofd. “En ik ben nog zo’n voorzichtig chauffeur. Nooit één schrammetje gehad, en nu…” Hij wachtte op een reactie van Goudmans, maar die was nog druk bezig recht te krabbelen. 

“Ik ga even naar binnen,” zei Arie. “Even vertellen wat er gebeurd is.” Hij keek naar Goudmans. “Dat gaat natuurlijk een tijdje duren. Wilt u misschien dat we een taxi bellen, zodat mijn vriend Bob met u naar ons hotel kan rijden?”

Goudmans was weer op de achterbank gaan zitten en keek of hij danig de pest in had. Waarschijnlijk was dat ook zo. “Graag!” zei hij, terwijl hij Arie met fonkelende ogen aankeek. 

Arie liep vlug de garage binnen, met Bob achter zich aan. Toen ze buiten gehoorsafstand waren, zei Bob: “Zeg dikke, je wilt toch niet echt dat ik met die vent naar ons hotel rijdt, hé? Ik heb er geen flauw idee van wat ik hem moet laten zien.”

“Je postzegelverzameling” stelde Arie voor. 

“Ja, dag.”

“Ik weet ook niet wat je hem zou moeten laten zien” bekende Arie. “Daarom heb ik maar een kleine botsing in scène gezet.”

“Je bent wel destructief bezig” merkte Bob op. “Eerst dat boothuis, en nu dit.”

Arie haalde zijn schouders op. “Goudmans betaalt wel. Die is rijk genoeg!”

In de verte kwam de garagehouder aangelopen, een dikke man in een blauwe overall. 

“Good afternoon” wenste Arie. “Het spijt mij, maar wij hebben een klein ongeval gehad.”

“Het spijt mij ook,” zei de garagehouder zuinig, terwijl hij zijn ogen tot spleetjes kneep en de Buick en de Ford in de verte bekeek, “want volgens mij ben ik betrokken partij.”

Arie keek verontschuldigend. “We hebben het echt niet gezien, meneer. Het kwam omdat we zo’n haast hadden.” Hij hoopte dat de garagehouder niet had gezien hoe hij met een slakkengangetje was komen aanrijden, maar dat leek niet het geval. De man stak een waarschuwende vinger in de lucht. “Meneer, jonge mensen als u zouden eens moeten leren…”

Arie onderbrak hem. “O, maar ik zat niet zelf aan het stuur. De chauffeur was een vriend van ons. Hij zit nog in de wagen.”

De garagehouder begon in de richting van de Buick te lopen. “Dan moet hij maar eens uitleggen…”

Arie onderbrak hem weer. “Wacht u even, alstublieft. Onze vriend is in shock. Hij kan nu niets zeggen. Maar we willen gerust de schade vergoeden.”

Daar had de garagehouder wel oren naar. Hij hield halt, krabde even aan zijn haar en zei toen: “Tja… ik denk dat ik minstens een paar honderd dollar schade heb. Laat me even kijken…” Hij begon weer in de richting van Goudmans te lopen. Arie wilde liever elk contact tussen Goudmans en de garagehouder vermijden, maar hij wist dat verder tegenstribbelen de man alleen maar achterdochtig zou maken. 

Gelukkig had de garagehouder geen belangstelling voor Goudmans en Goudmans niet voor hem. De garagehouder knielde neer bij zijn Ford, opende de koffer, tikte een paar keer tegen een achterwiel en liep dan weer naar Arie en Bob. “Duizend dollar” zei hij. 

“Akkoord” zei Arie, hoewel hij vermoedde dat de garagehouder een veel te hoog bedrag vroeg. Hij haalde zijn portefeuille boven. “Is een cheque ok?”

“Als ik het mag navragen bij de bank” antwoordde de garagehouder. 

“Goed” zei Arie. “Wilt u dan meteen een taxi voor ons bestellen? Dan kunnen wij alvast doorrijden, en kan u met onze vriend in de wagen de formaliteiten afhandelen.”

De garagehouder knikte, nam de cheque van Arie aan en verdween in de garage. 

Bob stootte Arie aan. “Zeg, ik ga ‘onze vriend in de wagen’ even vertellen dat de huurauto die we hem beloofd hebben nog even achterwege blijft. Anders wordt hij maar achterdochtig.” 

“Doe dat” zei Arie. Hij keek Bob na terwijl hijzelf snel twee Drosteflikken naar binnen werkte. Na een minuut was Bob alweer terug. “Ik denk dat hij erin trapt” zei hij, “maar ik zal me toch pas veilig voelen als we hier weg zijn.”

“Ik ook” antwoordde Arie droog. “We hebben meneer Goudmans de afgelopen tijd zo vaak voor de voeten gelopen dat hij ons vast geen fijne speelkameraadjes vindt.”

De garagehouder kwam weer naar buiten gelopen. Hij keek opgelucht. “Ik heb met de bank gebeld. Het is in orde.” Hij keek Bob en Arie nieuwsgierig aan. “Jullie hebben wel veel geld om nog zo jong te zijn.”

“Och,” zei Arie, “we hebben geluk gehad bij het gokken.”

De garagehouder lachte. “Ik hoor het al,” zei hij, “het zijn mijn zaken niet.” Hij klopte op zijn borstzakje, waarin hij de cheque van Arie gestoken had. “Dit hier zijn mijn zaken wel, en daar heb ik geen klachten over.”

“De taxi…” informeerde Bob.

De garagehouder knikte hem geruststellend toe. “Dat is in orde hoor. Ik heb gebeld. Komt er zo aan.”

Er viel even een stilte. Toen informeerde Arie: “Mag ik misschien zelf even bellen? Joe’s Corner, een café hier in de buurt. Daar zit nog iemand op ons te wachten… hoop ik.”

De garagehouder dacht daar even over na. “Doe maar,” zei hij toen, “dat kan wel af van die duizend dollar.” Hij maakte een hoofdbeweging in de richting van de garage. Vraag maar aan een van de jongens waar de telefoon staat. Er ligt een gids bij.”

Arie liep naar binnen, vond op eigen kracht de telefoon en draaide het nummer. 

“Het is in orde!” hoorde hij Jan door de telefoon jubelen. “Ik heb geen adres, maar wel een plaats… Juárez. Ik het even nagevraagd aan een trucker hier, en dat blijkt een klein plaatsje in Mexico te zijn. Moet lukken om Jefferson daar op te sporen.”

Arie knorde tevreden. “Goed werk, Janneman. Bob en ik hebben nog even tijd nodig om Goudmans af te schudden, maar daarna komen we je ophalen. Denk je dat je het zolang uithoudt?”

Jan klonk onzeker. “Tja, ik ben al een uur terug en ik heb al twee cola’s besteld, maar ik begin het gevoel te krijgen dat ze dat wat weinig vinden hier.”

“Bestel dan een derde cola” stelde Arie voor. “Ik heb zelf net met opzet twee auto’s gemold, dus als jij daar een derde van moet betalen dan valt de prijs van een extra cola in verhouding wel mee, dacht ik zo.”

“Dat kan jij wel zeggen, maar…” begon Jan. Toen drong tot hem door wat Arie net gezegd had en viel hij stil. Hij had het gesprek tot dan zittend gevoerd, maar nu sprong hij zo wild recht dat hij per ongeluk het lege colaglas van zijn tafeltje maaide. Arie hoorde hoe het glas in duizend stukjes uiteenspatte, maar Jan merkte dat niet eens op.

“Jij hebt WAT? En dan nog met opzet? Jij vettig dik, sproetvarken, je denkt toch niet dat ik ook maar één cent ga betalen voor auto’s die jij met opzet in de prak rijdt!”

“Zoet maar,” suste Arie. “Het was nodig, heus. Ik leg het je straks nog wel uit. Vraag een nieuw glas en ga nu maar zoet die cola drinken, dan gaat de tijd wat vlugger. We komen zo snel mogelijk.”

Daarmee verbrak hij de verbinding. Als Jan zich opwond over geld dan had het geen zin te blijven luisteren, vond Arie. Maar Jan had goed werk geleverd, dat wel!

In Joe’s Corner legde Jan verslagen de hoorn weer op de haak. Daarna keek hij de caféhouder aan, die klaarstond met een vuilblik en een vuile blik. “Geeft u mij nog maar een cola” zei hij zwakjes. 

Toen Arie terug buiten kwam, werd hij dadelijk aangesproken door de garagehouder. “Zeg, die Buick met jullie vriend, wat moet daar nu mee gebeuren?”

“Onze vriend moet nog éventjes bekomen” verzekerde Arie hem. “Hij is een hele brave man, die nooit iets meemaakt. Laat hem nog maar even zitten, over een uurtje komt hij wel om een takelwagen vragen. Zou hij dan ook nog eens mogen bellen?”

“Vooruit dan maar” bromde de garagehouder. Hij keek over Arie heen naar de rijbaan. “Kijk, daar is jullie taxi.”

Inderdaad verscheen in de verte een glanzend zwarte taxi, die snel naderbij kwam en met een vloeiende beweging tot stilstand kwam op de plaats waar Arie en Bob stonden. Arie nam Bobs hand. “Rennen joh, voor Goudmans doorheeft wat er gebeurt!” Hij liep zo snel op de taxi toe dat de garagehouder nauwelijks begreep wat er gebeurde. Arie en Bob doken de taxi in. “Gauw!” hijgde Arie, “we moeten dringend naar het King’s Crown-hotel!”

De taxi zette zich in beweging. “Ik hoop dat jullie geld genoeg hebben voor dat snelle tochtje” merkte de chauffeur op. Hij keek even achterom. “Ik wil niemand discrimineren, maar je moet toegeven dat jullie…”

“Nogal jong zijn” vulde Bob automatisch aan. Het was een opmerking die ze steeds weer kregen. 

“Goed dat je ’t zelf beseft” zei de chauffeur, die verder niet meer achterom keek maar al zijn aandacht richtte op het verkeer, waar hij met bewonderenswaardige snelheid doorheen slalomde. Arie haalde een biljet van vijftig dollar tevoorschijn, dat hij naar voren stak. “Hier, de rest mag je houden.”

De chauffeur nam de vijftig dollar met een grijns aan. “In orde broer. Voor dat geld kan ik je zelfs nog wat verder brengen.”

“Dat komt goed uit” zei Arie, want we moeten straks naar het vliegveld. Weet je of er van hier uit een vlucht naar Juárez gaat?”

De chauffeur antwoordde meteen. “Ja hoor. Twee keer per dag, een keertje om tien uur ’s ochtends en dan nog eens om kwart na acht ’s avonds.” Hij keek op zijn polshorloge. “Dat kan je nog wel halen, denk ik.”

Arie had het verhaal van de chauffeur met bewondering gevolgd. “Je bent wel goed op de hoogte, zeg. Ken je zo alle vluchten uit je hoofd?”

De chauffeur schudde zijn hoofd. “Nee. Ik heb er familie wonen, vandaar.”

“Dat komt goed uit,” zei Arie, “dan heb ik nog een vraag voor je. Als je er als vreemdeling toekomt, waar zou je dan zoal kunnen logeren?”

De chauffeur zweeg even. “Tja…” zei hij toen langzaam. “Dat hangt er natuurlijk helemaal vanaf hoeveel geld je ervoor over hebt.”

“Iemand die graag met geld smijt” stelde Arie voor.

“Iemand die zonder nadenken vijftig dollar over heeft voor een ritje van tien minuten, bedoel je” kaatste de chauffeur terug. “Hmm… zo iemand heeft in Juárez eigenlijk niet veel te zoeken. Maar probeer de Casa Grande dan eens.” Hij lachte. “Het is niet duurder of beter dan de meeste andere hotels, maar het klinkt wel wat voornamer. Misschien vind je dat belangrijk?”

“Dat vind ik heel belangrijk” bevestigde Arie zonder blikken of blozen. Hij negeerde Bob, die met spottende blik keek naar de vuile, muffe kleren waar Arie al drie dagen in rondliep. 

De taxi stopte bij het King’s Crown-hotel. Bob liep naar Joe’s Corner, waar Jan met een nummer van Time zat te wachten achter een zuinige cola. Hij keek op toen Bob voor hem stond. “Kom,” zei Bob,” en haast je. We vliegen naar Juárez vanavond!”

Jan kwam dadelijk mee, maar begon meteen te sputteren. “Hoezo, waar gaan we dan heen? En moeten we echt met het vliegtuig gaan?” vroeg hij, terwijl hij Bob naar de taxi volgde. “We kunnen misschien een bus nemen.”

Bob haalde zijn schouders op. “Als jij zo nodig een bus wil nemen, dan zoek je zelf maar uit hoe je in Juárez komt. Arie en ik nemen over twee uur het vliegtuig.”

Jan wilde iets terugzeggen, maar bedacht net op tijd dat het zijn eigenzinnige reisplannen waren die geleid hadden tot het avontuur waar ze nu middenin zaten en waarvan het maar de vraag was of ze nog iets terug zouden zien van de torenhoge kosten die ze in de loop ervan gemaakt hadden. Jan zweeg dus… tot hij in de taxi zat, en Arie in het oog kreeg. “Zeg dikke, hoe zit dat met die twee vernielde wagens?”

Arie haalde zijn schouders op. “We moesten Goudmans kwijtraken, als we hem hadden moeten meenemen naar ons hotel dan had hij knap lastig kunnen worden.”

“Dus dan frommel jij maar een halve straat aan auto’s in elkaar!” riep Jan.

Arie keek Jan met zijn grote blauwe ogen aan. “Het waren er maar twee. Ik wist niets beters.”

Jan stampte met zijn voeten op de grond. De chauffeur keek even achterom. “Hij wist niets beters!” Wat doe jij als je een verkoper aan de deur wil kwijtraken, laat je dan het hele huis in de lucht vliegen misschien?”

Bob kwam tussenbeide. “Jongens, dit heeft geen zin. Het belangrijkste is dat we Goudmans even zoet hebben kunnen houden zodat we nu weten waar we Jefferson kunnen gaan zoeken. Als we hem gevonden hebben, komt alles wel terecht.”

Jan bleef mokken en Arie en Bob waren stiekem blij toen ze bij hun hotel aankwamen en Jan even alleen konden laten. De jongens namen alle drie nog snel een bad. Bob belde het vliegveld en regelde drie kaartjes voor Mexico. Jan vond dat zijn kleren na de avonturen van de afgelopen dagen zo vuil geworden waren dat hij in een winkel naast het hotel een paar nieuwe hemden kocht. De oude vouwde hij keurig op, waarna hij ze in een vuilnisbak deponeerde. Bob verklaarde dat zijn kledingvoorraad niet aangepast was aan Mexicaanse temperaturen en kocht in diezelfde winkel twee nieuwe pyjama’s in felle kleuren. Jan keek er even naar met een blik vol afschuw, en verklaarde toen: “Wat het ook mag kosten om alleen te slapen, ik ga niet met jou op één kamer!”

Al bij al werd het half acht ’s avonds voor Jan, Bob en Arie op het vliegveld aankwamen, voorzien van hemden, pyjama’s en alle andere rommel die een mens nu eenmaal nodig heeft als hij op reis gaat. Bob keek bezorgd. “We zijn laat, jongens. Bereid je maar voor op zeurende douane en onvriendelijk personeel.”

Gelukkig viel het goed mee. Blijkbaar waren er die dag in deze uithoek van de Verenigde Staten maar weinig liefhebbers te vinden om naar Mexico te vliegen, want naast de drie vrienden dienden zich alleen nog een magere zakenman met een snorretje en een luidruchtig Mexicaans gezin met drie joelende kinderen aan. De twee douanebeambten onderwierpen het koffertje van de zakenman aan een vluchtig onderzoek, maar leken de mogelijkheid niet te overwegen dat drie jonge jongens iets van belang in hun bagage zouden hebben, en maakten met hun handen het ronddraaiende gebaar dat in alle landen ter wereld gebruikt wordt om mensen aan te manen door te lopen en vooral niet te gaan treuzelen. Toen het lawaaierige gezin de douane naderden, keken de twee mannen elkaar even ontzet aan, waarna ze om ter snelst het handgebaar maakten. 

Jan keek ontsteld toen ze de landingsbaan opliepen en het vliegtuig in het oog kregen waarmee ze naar Mexico zouden vliegen. “Lieve help, loopt deze machine nog op kolen misschien? Dit geval hoort thuis in een museum. En ik dacht dat ze in de States hun zaakjes altijd zo keurig op orde hadden!”

“Kijk eens naar de vleugel” zei Bob, die het zoals alle Amerikanen maar moeilijk verdragen kon als iemand kritiek uitte op zijn land. “Dit vliegtuig is van een Mexicaanse maatschappij. Ik durf trouwens te wedden dat de motor prima in orde is, denk maar niet dat de piloot anders zou mogen vertrekken van een Amerikaanse luchthaven!”

Ze stapten in. De magere zakenman ging helemaal achteraan zitten en vouwde een krant open. Arie, Jan en Bob kozen drie plaatsen in het midden uit. De vader en moeder van het Mexicaanse gezin sleepten zich met een grote hoeveelheid handbagage naar de voorste stoelen, terwijl hun kinderen joelend het middenpad op- en afliepen. Daar kwam pas een einde aan toen het vliegtuig begon op te stijgen en twee van de kinderen uitgleden. Ze begonnen allebei te krijsen, tot hun vader iets in het Mexicaans bulderde dat doorheen het hele vliegtuig te verstaan was. De kinderen gingen braaf zitten en verroerden voor de rest van de reis geen vin. 

Het was maar een korte vlucht naar Juárez, en een goed uur later zaten Jan, Bob en Arie alweer in een volgende taxi, deze keer op Mexicaans grondgebied. De taxichauffeur was vriendelijk genoeg, maar bleek helaas geen enkel woord Engels te verstaan. Jan had ooit uit een boekje een paar zinnen Spaans geleerd, maar toen hij die bovenhaalde, keek de chauffeur hem even niet-begrijpend aan, waarna hij in hoog tempo Mexicaans begon te ratelen. Op dat ogenblik boog Arie zich naar voren en noemde hij de naam van het hotel dat hem eerder was aangeraden door de chauffeur die hem bij de garage was komen ophalen. Tegelijkertijd liet Arie de man een bundeltje dollars zien. De Mexicaanse woordenstroom hield abrupt op, de man riep minstens tien keer na elkaar met groot enthousiasme ‘Si!” en schakelde zo wild in eerste versnelling dat zijn wagen luidkeels protesteerde. Met een sierlijke maar waarschijnlijk niet helemaal geplande zwaai draaide de oude taxi het verkeer in. 

Na een tijdje zei Bob: “Ik wil niet beweren dat ik perfect op de hoogte ben van de verkeersregels in Mexico, maar volgens mij rijdt onze chauffeur niet helemaal volgens het boekje.”

“Ik denk het ook niet” zei Jan zuinig, “tenzij het in Mexico gebruikelijk is door rode lichten te rijden en rechts in te halen.”

De chauffeur leek zich inderdaad niet veel aan te trekken van de diverse bepalingen die overheden in alle landen ter wereld aan hun burgers opleggen in een poging het verkeer in goede banen te leiden. Gelukkig bleek deze chauffeur een van die mensen te zijn die naast een woeste rijstijl ook een soort zesde zintuig hebben dat hen zonder kleerscheuren door de meest gevaarlijke verkeerssituaties loodst, want toen de taxi na een korte rit met piepende remmen halt hield voor de ingang van het Casa Grande, waren zowel wagen als inzittenden ongeschonden. 

Arie wachtte even tot Jan de andere kant opreed en duwde de chauffeur daarna enkele bankbiljetten in de handen. De man trok dadelijk zijn portemonnee open maar Arie gebaarde dat hij geen geld terug hoefde te hebben. De chauffeur begon weer te glunderen, en vertrok even onstuimig als hij gekomen was

De eerste chauffeur had niet overdreven. Het Casa Grande was een keurig hotel, maar geen gelegenheid waar je miljonairs of rijke weduwes zou verwachten. De inkomhal ging schuil achter een protserige, witte gevel, maar rechts daarvan lagen de kamers, en dat deel van het gebouw had een inspiratieloze, vierkante vorm. 

De drie jongens stonden er even naar te kijken. Toen zij Bob: “Wat denken we, zit Jefferson hier?”

“Laat mij maar even,” zei Arie. Zonder verder een woord te zeggen liep hij het hotel in. Jan keek hem misnoegd na. “Meneer moet het weer op zijn eentje doen. Kan hij misschien niet eerst met ons overleggen?”

“Ach, laat hem” zei Bob. “Je weet hoe hij is. En je moet toegeven dat Arie onovertroffen is in het uitvissen van dit soort dingen.”

Dat was natuurlijk zo. Jan wist het, en dus zweeg hij.

Arie liep driftig naar de receptie en drukte drie keer krachtig op het belletje dat daar stond, ook al zag hij uit zijn ooghoeken dat de receptionist vlakbij was. De man kwam toegesneld zodra Arie belde. 

“Meneer,” zei Arie boos, “het spijt me werkelijk, maar mijn oom is zeer ontevreden over uw hotel. Hij is van hieruit gisteren vertrokken naar een ander hotel, waar men wél cola serveert bij het diner, en zijn koffers zijn daar nog steeds niet aangekomen, ondanks uw uitdrukkelijke belofte!”

De receptionist antwoordde niet meteen maar sloeg een groot, groen boek open. “Wat is de naam van uw oom, meneer?”

“Jefferson, natuurlijk” zei Arie bits.

De receptionist liep met zijn vinger een lijst met namen langs… bladerde dan een bladzijde terug… en toen nog een. Daarna sloeg hij het boek vastberaden dicht.

“De afgelopen drie weken heeft hier geen meneer Jefferson gelogeerd, meneer.”

Arie sloeg zijn ogen ten hemel. “Vertel eens, in welke stad ben ik hier eigenlijk?”

De receptionist keek even verbouwereerd. “In Juárez, meneer.”

Arie sloeg met zijn vuist op de receptietoonbank. “Dat verklaart natuurlijk alles! Ik dacht al, die Eifeltoren kan je toch overal in de stad zien…” Hoofdschuddend liep hij het hotel uit. 

Jan en Bob keken Arie nieuwsgierig aan toen hij buitenkwam. “Misgeschoten” rapporteerde Arie. “En ik denk dat we maar beter een ander hotel kunnen zoeken. Hier denken ze dat ik van Lotje getikt ben.”

“Van wie?” vroeg Bob, die deze Nederlandse uitdrukking niet kende. 

“Lotje” herhaalde Arie. Beroemde figuur uit onze vaderlandse geschiedenis. Staat in alle schoolboekjes, tussen de graven van het Hollandse huis en koningin Wilhelmina.”

“Ik merk het al,” zei Bob, “je neemt me weer in de oot.”

Terwijl Bob en Arie samen een alternatieve versie van de Nederlandse geschiedenis uitwerkten, klampte Jan een voorbijganger aan. “Dat was een goeie gok!” zei Jan nadat de man was doorgelopen. “Die vent blijkt hier te werken voor een toeristenbureau. Hij wist me precies te vertellen waar je hier het goedkoopste kan logeren.” 

Arie kreunde. “Je hebt toch uitdrukkelijk gezegd dat er op z’n minst een bed in elke kamer moet staan?”

Jan keek beledigd. “Hij wist een hotel dat niet duur maar toch heel keurig was, zei hij. Het Microtel.”

Bob keek nadenkend naar Arie. “Micro betekent klein. Zouden we Arie daar binnen krijgen?”

“De naam slaat op de prijs, niet op de omvang” zei Jan effen. “Het is hier vlakbij, over vijf minuten zijn we er.”

Het duurde uiteindelijk tien minuten voor Bob en Arie, onder leiding van Jan, het Microtel binnenstapten. Dat kwam niet omdat het verder was dan Jan gedacht had – Jan was altijd nogal precies in dat soort dingen – maar omdat Arie onderweg op straat een ijsventer had ontdekt, die hij vervolgens verlost had van minstens de helft van zijn voorraad. Arie had juist zijn laatste ijsje op toen ze het Microtel bereikten. Het gebouw leek wel een kopie van het Casa Grande; alleen de opzichtige inkomhal ontbrak. 

Het hotel bleek nog ruim voldoende kamers te hebben, en na enkele minuten waren Jan, Bob en Arie de gelukkige tijdelijke eigenaars geworden van drie aanpalende kamers op de derde verdieping. Jan had meteen een telefoonboek laten aanrukken, dat hij wilde gebruiken om zo snel mogelijk de andere hotels in het stadje op te bellen. Terwijl Bob en Arie van de gelegenheid gebruik maakten om even op adem te komen terwijl ze van het uitzicht genoten, was Jan driftig in de weer met het telefoonboek en een paar velletjes papier. “Zo,” verklaarde Jan na een paar minuten, “hier is voor ieder van ons een lijstje met een aantal hotels in Juárez. Ik stel voor dat we ze opbellen en vragen naar Jefferson, net zolang tot het raak is.”

Bob keek bedenkelijk naar de klok die aan de muur hing. “Jan, het is elf uur ’s avonds.”

“Wat zou dat?” vroeg Jan. “De meeste hotels zijn vierentwintig uur per dag bereikbaar.” 

“Geloof me,” zei Bob, “niet in Mexico. Hier werkt het personeel net zolang tot de baas naar huis gaat, en zo ijverig zijn die meestal niet. Ik wil best geloven dat de meeste hotels hier een nachtreceptionist hebben zitten, maar waarschijnlijk zijn die op dit uur allemaal een spannende detective aan het lezen, aan het breien of misschien zelfs aan het slapen.”

Jan keek hem geïrriteerd aan. “Dat is toch ongehoord!” Het paste niet in Jans precieze, plichtsbewuste denkwereld dat iemand tijdens zijn werkuren met iets anders bezig zou zijn dan met datgene wat hij verondersteld werd te doen. 

“Tja” zei Bob. “Ongehoord, maar wel de waarheid.”

Jan stond op. “Best, dan doen we het morgenvroeg.” Hij liep met kordate stappen de kamer uit. 

Arie keek hem lachend na. “Die Jan” zei hij. “Hij heeft de pest in omdat het niet snel genoeg gaat. Elke dag dat dit avontuur langer duurt, doet pijn aan zijn portemonnee.”

De volgende ochtend kreeg Jan alsnog de kans zijn papiertjes uit te delen. Er werd afgesproken het verhaal van de bagage te gebruiken waarmee Arie een dag eerder op de proppen gekomen was. “Ik denk niet dat we veel zullen moeten bellen” zei Jan. “In heel Juárez zijn maar twaalf hotels.”

Bob keek sceptisch. “Heb je eraan gedacht dat Jefferson misschien een valse naam heeft opgegeven? Of dat hij misschien helemaal niet in een hotel logeert? Of wel in een hotel, maar in een andere stad?”

“Laten we eerst maar eens die hotels opbellen” zei Arie. “Het was niet bepaald handig van Jefferson een brief te sturen waar je zo duidelijk aan kon zien waar hij vandaan kwam. Het is nog maar de vraag of het in hem zou opkomen een valse naam te gebruiken.”

“Dank je” zei Jan dankbaar. Hij tikte met zijn vingers op zijn eigen briefje. “Ik ga bellen, jongens.”

Ze hadden geluk. Het duurde maar vijf minuten voor Bob opgewonden op de deuren van Arie en Jan kwam roffelen. “Ik heb ‘m,” zei hij. “Er logeert een Jefferson in het Maria Bonita-hotel.”

Jan knorde goedkeurend. “Eindelijk komen we een stap dichter bij het einde van deze geschiedenis. Wat doen we nu?”

“Gewoon op afgaan?” stelde Bob voor. 

Jan keek bedenkelijk. “Dat hebben we in dit avontuur al een paar keer geprobeerd. Dat is ons niet goed bekomen…”

“We worden oud” concludeerde Arie. “Of we hebben de laatste tijd te weinig oefening gehad. Laat ons gewoon naar dat hotel gaan, Jefferson een klap op zijn schouder geven en hem vragen of hij de laatste tijd nog veel geld verduisterd heeft. De kans is groot dat hij van schrik meteen alles bekent. Als hij dat niet doet, kunnen we er altijd nog mee dreigen dat we naar de politie gaan met wat Goudmans ons verteld heeft.”

“Zoveel heeft Goudmans anders niet losgelaten” vond Bob. 

“Klopt,” zei Arie, “maar dat weet Jefferson natuurlijk niet.”

Er werd nog wat heen en weer gepraat, maar omdat niemand een beter voorstel had, gingen Arie en Bob even later op weg naar Jefferson. Jan bleef in zijn kamer wachten bij de telefoon, voor het geval er wat onverwachts zou gebeuren. Het Maria Bonita-hotel bleek vlakbij. Arie en Bob meldden zich aan de receptie en vroegen naar Jefferson. De receptioniste, een dikke vrouw van een jaar of veertig in een knalrode jurk, begon grimmig te kijken toen ze de naam van Jefferson hoorde. 

“Ik zal “m even roepen,” zei ze, “en wat mij betreft mag je ‘m meteen meenemen.”

Bob keek verbaasd. “Is er wat aan de hand met meneer Jefferson?”

De receptioniste stak haar handen dramatisch in de lucht. “Wat aan de hand? Grijs haar krijg ik ervan!” Ze plukte wat aan haar weelderige haardos, die keurig zwart was. “Drie weken al zit hij hier. De eerste week heeft hij betaald, maar daarna…” Ze schudde haar hoofd. “Praatjes, altijd maar praatjes. Heeft het over een grote slag die hij gaat slaan. Binnenkort, zegt hij, gaat hij alles betalen.” Ze schudde weer met haar hoofd. “Ik geloof er niks van.”

Ondertussen liep de receptioniste de trap op. Arie en Bob volgden haar. Arie nam het woord. “Vriendelijk van u dat meneer Jefferson toch mag blijven.”

De receptioniste haalde haar schouders op. “Hier komt toch nooit iemand. Wat maakt het uit.”

Bob grinnikte. “Lekker ondernemend volkje, die Mexicanen” zei hij in het Nederlands tegen Arie. 

Ze hadden de eerste verdieping bereikt, en de receptioniste bleef hijgend staan. “We gaan zo verder,” zei ze tegen Bob en Arie, “maar ik zal even wachten. Jullie zijn waarschijnlijk geen trappen gewend, ik wil jullie niet te veel vermoeien.” Ze hijgde weer. Arie had moeite niet in lachen uit te barsten.

De receptioniste keek haar twee bezoekers nieuwsgierig aan. “Meneer Jefferson zit het grootste deel van de dag op zijn kamer. Hij krijgt maar zelden bezoek. Misschien zijn jullie wel de eersten.” Ze dacht even na. “Kunnen jullie misschien zijn rekening betalen?”

Arie en Bob verzekerden haar dat ze allebei arme schooljongens waren die al hun zakgeld spendeerden aan snoep en cola. De receptioniste haalde weer haar schouders op. “Kom,” zei ze, “we gaan weer verder.”

Een paar trappen en veel gehijg later stonden ze voor een deur op de derde verdieping. De receptioniste klopte aan. In de kamer klonk wat geschuifel, dan ging de deur traag een eindje open. “Ik zal morgen betalen,” zei een stem, “heus. Het duurt nu niet lang meer.”

Arie en Bob kenden die stem. Ze hadden haar voor het laatst gehoord in een groot huis met een geheime kamer, enkele weken eerder. Het was de stem van de ongrijpbare Jefferson!

Arie bekeek de deur. Die kon wel tegen een stootje. Hij duwde de receptioniste zacht maar kordaat opzij en wierp zich daarna met zijn volle gewicht tegen de deur. De volle kracht van Arie’s lichaamsgewicht is een oerkracht die in de natuur haar gelijke niet kent. Jefferson was daar duidelijk niet op voorbereid, en viel achteruit de kamer in, terwijl de deur met een klap tegen de muur sloeg. Achter zich hoorde Arie hoe de receptioniste een tirade begon af te steken over vernielzuchtige jongens. Hij frommelde een biljet van honderd dollar uit zijn zak en gaf het aan Bob. “Hier. Probeer haar kalm te krijgen. Zeg maar dat dat is voor de overlast die we veroorzaakt hebben. Ze kan er misschien een lift van kopen.” Hij zweeg even en voegde eraan toe: “Als er dan nog geld over is, dan koopt ze er maar een nieuwe jurk van. Van deze kleur krijg ik stekende hoofdpijn.”

Terwijl Bob zich over de verontwaardigde receptioniste ontfermde, stapte Arie verder de kamer in. Jefferson was net bezig overeind te komen. Arie deed de deur dicht. Achter hem verstomde het opgewonden geratel van de receptioniste. Bob had haar blijkbaar de honderd dollar laten zien. Jefferson keek Arie vol verbazing aan. Hij had duidelijk even tijd nodig om zijn gedachten te ordenen. Toen zei hij: “Jij was toch een van die jongens die de diefstal van mijn uitvinding onderzoeken?”

Arie knikte. “Dat klopt. Helaas hebben we uw uitvinding nog niet teruggevonden.”

Jefferson zweeg even. Hij was duidelijk van de kaart. Toen antwoordde hij: “Tja… het zal niet makkelijk zijn. Het zal wel lang duren.”

“Heel lang” zei Arie droog. “Om eerlijk te zijn, denk ik niet dat we uw uitvinding nog terugvinden, en wel omdat er volgens mij nooit een uitvinding geweest is.”

Het bleef even stil terwijl Arie’s woorden tot Jefferson doordrongen. Dan prevelde hij: “Ik weet niet wat je bedoelt.”

Arie’s stem werd hard. “Kom, meneer Jefferson. Uw uitvinding hebben we niet gevonden, maar we hebben wel veel andere dingen ontdekt. Er is helemaal geen uitvinding. Die heeft u verzonnen. De zogenaamde diefstal dus ook. Waarschijnlijk om niet te hoeven toegeven dat u van het bedrijf waar u werkt geld gekregen heeft dat u aan iets heel anders verbrast heeft. Maar dat was niet genoeg! U heeft zich ook laten betalen door een man die wij Goudmans noemen, maar die eigenlijk Chester Grand heet. Misschien heeft hij zich wel aan u voorgesteld als Johnson. In ieder geval kent u hem als de man die voor u diamanten begraaft op afgelegen vliegvelden. Moet ik nog doorgaan?”

Jefferson was steeds somberder gaan kijken. Nu stak hij zijn hand afwerend in de lucht. “Hou maar op.”

Bob kwam de kamer binnen. Blijkbaar was de receptioniste afgedropen. 

Jefferson keek Arie moedeloos aan. “En nu?”

“Geeft u toe dat het waar is wat ik gezegd heb?” vroeg Arie.

Jefferson keek moedeloos. “Ik geloof dat er niet veel anders op zit. Trouwens, ik wil hier weg. Dat mens van de receptie werkt op mijn zenuwen.”

Bob keek Jefferson met pretoogjes aan. “Daar kan ik me iets bij voorstellen.” Hij trok een stoel naar zich toe en ging er kruiselings op zitten. Arie deed hetzelfde. “We hebben ontdekt dat u de diamanten thuis bewaart” zei Arie. “Wat is daarmee gebeurd?”

“Niets,” zei Jefferson, “absoluut niets. Het leek een mooi appeltje voor de dorst. Toen ik in geldnood kwam, wilde ik het op een of andere manier omzetten in geld, maar dat bleek niet zo eenvoudig.”

“Waarvoor krijgt u eigenlijk die diamanten?” vroeg Bob. “Dat vraag ik me al de hele tijd af.”

Jefferson keek hem verwonderd aan. “Weet je dat dan niet? Ik had de indruk dat jullie alles al wisten.”

Arie krabde aan zijn neus. Hij wist niet of het verstandig was van Bob om zo duidelijk te laten merken dat ze nog niet het hele verhaal kenden. 

Gelukkig gaf Jefferson meteen antwoord. “Ik zal het even kort samenvatten voor jullie. Ik geef toe dat er geen uitvinding is en dus ook geen diefstal. Maar ik had geld nodig.” Hij haalde even diep adem. “Ik ben al lang bezig aan een systeem om winstkansen te verhogen als je speelt op de roulette.”

Arie keek ongelovig. “De roulette? Zo’n draaiding met een balletje dat ze in casino’s hebben staan?”

Jefferson knikte ernstig. “Ja. Kijk, als je het spel vaak genoeg observeert en je gaat lijstjes bijhouden van winnende cijfers, dan zie je dat er bepaalde wetmatigheden inzitten. Als je daar zicht op krijgt, kan je uitdokteren hoe je zo vaak mogelijk kan winnen.”

Arie begon te lachen. “Komaan meneer Jefferson, u gaat ons toch niet vertellen dat dat kan? Ik geloof er niks van.”

“Toch kan het werken” zei Jefferson stug. “Dat je me niet gelooft, dat moet je zelf weten.”

Bob mengde zich weer in het gesprek. “Heb ik het goed als ik zeg dat u het geld van uw werkgever en de diamanten van Goudmans gebruikt heeft voor dat, eh, observeren?”

Goudmans knikte. “Het geld in ieder geval wel. De diamanten, tja. Ik had gehoopt dat ik die makkelijk zou kunnen verkopen. Helaas waren de juweliers die ik bezocht heb nogal argwanend.” Hij keek sip. “Maar iedereen zou heus zijn geld hebben teruggekregen! Als ik maar genoeg tijd kreeg om mijn model op te stellen.”

“Warempel, ik denk dat hij het zelf gelooft” zei Arie in het Nederlands tegen Bob. 

“Jullie zeggen steeds dat wij Amerikanen zo goedgelovig zijn. Nu begin ik het zelf nog te geloven” antwoordde Bob, ook in het Nederlands. 

Goudmans volgde ongerust de conversatie in een voor hem volkomen onbegrijpelijke taal. Arie wendde zich weer tot hem. “Vertel eens hoe u in contact bent gekomen met een onderwereldfiguur als Goudmans.”

Jefferson kreunde. “Tja, dat was een beetje een vloek en een zegen. Kijk, zo’n model opstellen is niet makkelijk. Ik ben er al jaren mee bezig. Ook al toen ik nog op een ander bedrijf werkte.”

“Daar ook al in de pot gegraaid?” informeerde Bob. 

Jefferson kreeg een kleur. “Eh, ja. Na een tijdje ontdekten ze het. Ik kon er toen niet blijven. Helaas werkte er op de boekhouding van dat bedrijf een man waarvan ik later hoorde dat hij in contact stond met de man die jullie Goudmans noemen.”

“Waarna Goudmans u begon af te persen” raadde Bob.

Goudmans beet op zijn lip. “Zo is het. Hij wilde geld, maar ik had bijna niks. Alles ging op aan mijn observaties, jongen. Ik dacht dat ik de zaak misschien kon omdraaien… ik vertelde hem van mijn uitvinding en zei dat hij daar later een graantje van kon meepikken als hij me nu wilde financieren.” Hij keek zelfvoldaan. “Daar is hij toch maar ingelopen.”

“Volgens mij is hij anders knap zenuwachtig nu hij gemerkt heeft dat u de benen genomen heeft” zei Bob droog. “En natuurlijk jammer dat u zijn diamanten niet kwijtraakt.”

“Tja” zei Goudmans. “Hij vertelde me dat hij weinig baar geld had, maar wel veel diamanten.”

Arie dacht aan de stapel geld die Jan in het huis van Goudmans gevonden had. Waarschijnlijk had Goudmans aan Jefferson een collectie gestolen diamanten gegeven waar hij zelf toch geen blijf mee wist. 

“Waar zijn de diamanten nu?” vroeg Bob. 

“Hier” zei Jefferson mat, terwijl hij met zijn arm een vaag gebaar maakte. “Ik vond het thuis niet veilig meer.”

“Laat eens even zien” verzocht Arie. 

Jefferson stond op en wandelde naar een bloempot die in een hoek van de kamer stond. “De diamanten zitten tussen de aarde verstopt” zei hij. “Kijk…”  Hij nam de grote plant die in de vaas stond bovenaan vast en trok uit alle macht aan de bladeren. De plant schoot los. Plukjes aarde vielen op de vloer, met daartussen glinsterende diamanten. Bob raapte er een paar op en wandelde ermee naar het raam. Hij knorde goedkeurend. “Ik ben geen specialist, maar volgens mij zijn dit echte diamanten.”

“Als jij denkt dat het echt is, dan is het zo” besloot Arie. “Je kan niet zoals wij jarenlang in alle uithoeken van de wereld achter allerlei schatten jagen zonder te weten hoe diamanten eruit zien.”

Bob begon met beide handen in de bloempot te graven. Hij nam telkens een beetje grond tussen zijn handen, die hij dan zachtjes heen en weer bewoog tot alleen de diamanten overbleven. Arie knielde naast hem neer en deed hetzelfde. Ze werden er behoorlijk vuil van, maar daar maalden de jongens niet om. Ze waren zo druk bezig dat ze niet merkten dat achter hun rug Jefferson steeds verder achteruit liep, tot hij een snel besluit nam en stilletjes de gang aftrippelde. 

Na een kwartier waren Arie en Bob klaar. Arie was al behoorlijk aan het zweten en veegde met zijn hand over zijn voorhoofd. Omdat zijn handen nog vol aarde zaten, verscheen op zijn hoofd een grote zwarte streep. Bob zag het en lachte. “Je mag je eerst wel eens wassen voor we naar beneden gaan, joh. Straks denkt dat mens van de receptie nog dat we in haar hotel stiekem een mijngang gegraven hebben.”

“Zeggen we haar dat we een goudmijn gevonden hebben” zei Arie. Heeft ze meteen ook geen klanten meer nodig.” Hij werd ernstig. “Je hebt natuurlijk gelijk. Hopelijk heeft Jefferson hier nog niet alle zeep opgebruikt.” Arie’s gezicht werd ernstig en hij begon wild om zich heen te kijken. “Verdraaid, waar is Jefferson eigenlijk?”

Bob stond recht en liep de gang op. Daar was Jefferson natuurlijk al lang niet meer te zien. Bob liep naar de trap, maar Arie riep hem terug. “Schei maar uit, de vogel is gevlogen. Misschien maar beter ook zo.”

Bob keek hem verwonderd aan. “Jefferson is de man waar het allemaal om draait!”

“Beste Bob,” zei Arie, “denk eens even na. Is er een uitvinding? Natuurlijk niet. Is er geld waar Jefferson ons heen kan leiden? Nee, want dat heeft hij er allemaal doorgejaagd. Het enige wat er wel is, is dit.” Arie bukte zich en raapte een stapeltje goudklompjes op. “Een fikse voorraad blinkende, stevige, waardevaste diamanten. Genoeg voor ons om onze onkosten van te betalen, en waarschijnlijk ook wel genoeg voor de Williamson Company om het geld terug te krijgen dat ze jarenlang ten onrechte aan Jefferson gegeven hebben.” Arie dacht even na. “Ik gok erop dat Jefferson zo snel mogelijk hier vandaan gaat, nu hij weet dat we hem hier gevonden hebben. Als hij in dit hotel was blijven zitten, dan had hij waarschijnlijk vroeg of laat Goudmans achter zich gekregen. Zeg nou zelf, wil jij erbij staan als een onverbeterlijke gokker en een duistere onderwereldfiguur een robbertje gaan vechten?”

Bob schudde het hoofd. “Je hebt gelijk, dikke. Het is mooi geweest.”

Arie knikte. “Zo is het.” Hij graaide in zijn broekzak. “Weet je wat, ik ga die paar weken verblijf die Jefferson nog moest betalen even regelen met dat mens van de receptie. Je weet maar nooit dat ze er anders drukte over zou gaan maken, en voor je het weet worden wij gezocht als de vriendjes van een geheimzinnige wanbetaler.”

Bob was inmiddels bezig de goudklompjes bij elkaar te rapen. Toen hij alles had, legde hij ze in het midden van zijn zakdoek, die hij daarna keurig dichtknoopte. 

“Het is een verse” zei hij verontschuldigend, toen hij Arie zag kijken. 

“Laat Jan het maar niet zien” adviseerde Arie. “Je hebt kans dat hij anders van die hele diamantschat niets moet hebben.”

“Bestaat niet” grinnikte Bob. “Jan zal veel te blij zijn dat hij zijn onkosten kan terugvorderen.”

Een halfuur later waren Bob en Arie weer bij Jan. 

“En?” informeerde Jan nieuwsgierig. 

Arie keek bedrukt. “Zijn kamer is leeg nu. De receptioniste zei dat hij al weken zijn kamer niet betaald heeft. Volgens mij is de vogel gevlogen.”

Bob speelde het spelletje mee. Hij zuchtte diep. “Het lijkt erop dat dit avontuur ons geen geluk brengt. We kunnen er maar beter mee ophouden. We hebben ons toch goed geamuseerd, en zoveel kosten hebben we dit keer niet gemaakt.”

Jan vloog op. “Dat zal wel! We hebben een half dozijn auto’s gehuurd, we zijn met ons drieën naar Mexico gevlogen, ik durf niet eens meer op te tellen hoeveel we hebben uitgegeven aan hotelkosten, en Arie heeft twee auto’s tot schroot herleid!”

“Het waren kleintjes” zei Arie bescheiden. “Ik was niet erg in vorm, deze keer.”

Jan brieste. Bob kwam tussenbeide. “Hier Jan, een zakdoek. Die kan je nu wel gebruiken.”

Jan keek Bob achterdochtig aan. Arie moest zich inhouden om niet in lachen uit te barsten.

Bob hield zijn zakdoek zo uitnodigend voor Jans gezicht dat hij hem automatisch aannam. De zakdoek was natuurlijk behoorlijk zwaar door alle diamanten die erin zaten. Jan liet hem bijna vallen. Met gefronste wenkbrauwen bekeek hij de zakdoek. “Er zit wat in!”

“Sinterklaas is vroeg gekomen dit jaar” zei Bob. “Maak maar open.”

Jan deed het. Toen hij zag wat erin zat, begonnen zijn ogen te blinken. Het duurde even voor hij zijn gedachten geordend had. “Zijn… zijn dit de diamanten die Jefferson van Goudmans gekregen heeft?” vroeg hij tenslotte. 

“Tot de laatste gram” bevestigde Arie. Daarna vertelde hij hoe de ontmoeting met Jefferson verlopen was. 

Toen ze waren uitgepraat, zei Bob: “Ik ga even mijn vader bellen. Die zal maar wat blij zijn met wat we gevonden hebben. Kan de Williamson Company tenminste het geld terugkrijgen dat ze in Jefferson gestoken hebben.”

Terwijl Bob in een hoek van de kamer een gesprek met Aberdeen aanvroeg, dook Arie in de ijskast. In zijn handen lag de opengeslagen zakdoek van Bob, met daarop tientallen diamantjes. Jan nam er enkele in zijn handen, die hij vervolgens een voor een liet verdwijnen in het fluwelen zakje dat hij gebruikte om zijn polshorloge op te bergen. Hij prevelde zachtjes: “Deze is voor de vlucht naar Amerika. Deze voor de auto’s van Arie. Deze voor de hotelkosten. Deze voor het vliegtuig naar Mexico. Deze voor…”

De volgende avonturen van 

Jan, Bob en Arie kunt u lezen in

Prijsschieten op een premiejager

van een betere schrijver:

Peter De Zwaan